བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན།
—— 2026ལོའི་ཟླ་2ཚེས་1ཉིན་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བཞི་པའི་ཐོག
རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན། ཡན་ཅིན་ཧའེ།
འཐུས་མི་རྣམ་པ།
རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་བཀའ་མངགས་ལྟར། ངས་ཚོགས་ཆེན་ལ་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་པས་གྲོས་ཞིབ་གནང་རོགས་ཞུ།
འདས་ཟིན་པའི་ལོ་གཅིག་རིང་གི་ལས་དོན་གཙོ་བོ།
2025ལོ་ནི་བོད་ལྗོངས་གོང་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ལམ་ཚད་རྡོ་རིང་ལྟ་བུའི་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་ལོ་ཞིག་རེད། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་སྐུ་ངོ་མ་བོད་དུ་ཕེབས་ནས་གཟིགས་ཞིབ་གནང་བ་དང་། སྐུ་ངོ་མས་འཕྲིན་ལན་གལ་ཆེན་སྤྲིངས་པ། སྐུ་ངོ་མས་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་གནང་བ་བཅས་ལས་ལྗོངས་ཡོངས་སུ་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་སྒོ་ནས་མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་ཆེར་སྐྱེད་དང་། རྒྱལ་གཅེས་ཀྱི་སྤྲོ་སེམས་རབ་འཕེལ། འབད་འཐབ་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་བཅས་བྱུང་ཡོད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱིས་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་དང་སྣེ་ཁྲིད་བྱས་ཏེ། “གཏན་འཁེལ་གཉིས”ལ་སྲུང་སྐྱོང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཞུ་བ་དང་། “སྲུང་སྐྱོང་གཉིས”མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཐུབ་པར་བྱས་ཐོག རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་60འཁོར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཆེ་མོའི་མཛད་སྒོ་དང་དིང་རིའི་ས་ཡོམ་གྱི་གེགས་རྗེས་སླར་གསོ་བསྐྱར་སྐྲུན་གྱི“དོན་ཆེན་གཉིས”སྤུས་ཕྱོད་གཉིས་ལྡན་གྱིས་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པར་མ་ཟད། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་བཞི་པ”ཐུགས་གྲ་ལེགས་འགྲིག་གིས་མཇུག་བསྡུས་པ་དང་། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅོ་ལྔ་པ”འཆར་འགོད་བྱས་པར་བརྟེན། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བོད་ལྗོངས་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ཐད་གོམ་སྟབས་བརྟན་ཞིང་གསར་པ་ཞིག་སྤོས་ཡོད། ལོ་གཅིག་རིང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་གལ་ཆེའི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ལས་ཀའི་བླང་བྱའི་རྗེས་སུ་དམ་པོར་འབྲངས་ཤིང་། མཐའ་སྐྱོང་བོད་བརྟན་གྱི་དགོས་མཁོ་དངོས་ལ་དམ་པོར་དམིགས་པ་དང་། མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་འབོད་སྒྲ་དང་རེ་སྒུག་ལ་དམ་པོར་དམིགས་པར་མ་ཟད། “དོན་ཆེན་བཞིར”དམིགས་པ་དང་“འཛུགས་གཏོད་བཞིར”ཤུགས་བརྒྱབ་ནས་ཁྲིམས་ལྟར་འགན་འཁྲི་གཙང་སྒྲུབ་དང་ཐེག་པ་ཁུར་ལེན་བྱས་ཏེ། ལས་དོན་ཁག་གཞུང་འཁྱོངས་གསར་འབྱེད་བྱེད་པའི་ཁྲོད་དུ་སྤུས་ཕྱོད་གཉིས་ལྡན་ཡོང་བ་དང་། སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་ཁྲོད་དུ་བྱས་རྗེས་མངོན་པར་བྱས་ནས་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོའི་མི་དམངས་དམངས་གཙོའི་བོད་ཀྱི་ལག་ལེན་ལ་ཟམ་མི་ཆད་པར་གྲུབ་འབྲས་གསར་པ་ཐོབ་པ་དང་གོང་འཕེལ་གསར་པ་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད།
གཅིག བློ་སྒྲིལ་སེམས་སྐྱེད་བྱ་རྒྱུ་མངོན་ཆེར་བཟུང་བས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚུགས་གནས་ལ་མཐོར་འདེགས་གསར་པ་བྱུང་བ།
རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱིས་གསར་གཏོད་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་བསམ་བློར་དྲག་ཆས་སྤྲོས་པ་དང་། ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པར་བརྟེན་ནས་བྱ་གཞག་སྒྲུབ་པ། ལྟེ་བ་དང་སྤྱི་ཡོངས་ལ་དམིགས་ནས་ཐེག་པ་ཁུར་ལེན་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས“ཀྲུང་དབྱང་ནས་བཀོད་སྒྲིག་གནང་བ་དང་། ཏང་ཨུད་ཀྱིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་པ། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱིས་ལག་བསྟར་གནད་སྨིན་ཐུབ་པ”བཅས་བྱས་ཡོད།
གཅིག་ནས་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་དྲག་ཆས་སྤྲོས་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པའི་ཁྲོད་བློ་སེམས་གཅིག་མཐུན་བྱས་པ། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཉི་ཤུ་པ་དང་སྐབས་ཉི་ཤུ་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་རིམ་བྱུང་གི་དགོངས་དོན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་ཐོག “གྲོས་དོན་དང་པོའི”ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་ནན་པོ་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་དང་མཛུབ་སྟོན་དང་མཆན་བཀོད་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་དང་། དུས་རབས་གསར་པའི་བོད་སྐྱོང་མཛད་ཇུས་བཅས་ཟམ་མི་ཆད་པར་སློབ་སྦྱོང་གཏིང་ཟབ་བྱས་པ་དང་དུས་ཐོག་ཏུ་སློབ་སྦྱོང་རྗེས་ཟིན་པར་བྱས་ཡོད། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་དོན་དངོས་ཟུང་འབྲེལ་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་ལུགས་མཐའ་འཁྱོངས་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དགོངས་པ་གལ་ཆེན་གཙོ་གནད་དང་བརྒྱུད་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་ཏང་གི་གསར་གཏོད་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དེ་ཉིད་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ལག་ལེན་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་བསྒྱུར་ཡོད། ལོ་ཧྲིལ་པོར་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་7དང་། རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་ཏང་ཙུའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་14 རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་སློབ་སྦྱོང་ལྟེ་བའི་ཚོགས་ཆུང་གི་སློབ་སྦྱོང་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་10བཅས་སྐོང་ཚོགས་བྱས་ཏེ། ཏང་ཙུའུ་ཡིས་སྣེ་ཁྲིད་དེ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང་། གཅིག་བསྡུས་ཐོག་ཞིབ་འཇུག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ། ཕན་ཚུན་སྤེལ་རེས་ངང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་བཅས་ལ་གཞི་གཅིག་ཏུ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། “བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཆད་སྟེགས”དུས་ཐེངས་4དང་ཆེད་དོན་དཔེ་ཀློག་འཛིན་གྲྭ་དུས་ཐེངས་3གཉེར་ཡོད།
གཉིས་ནས་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པའི་ཁྲོད་ཁ་ཕྱོགས་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་པ་དང་སྐབས་བཅུ་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་རིམ་བྱུང་གི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཐོག དུས་རབས་གསར་པའི་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ལས་དོན་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུའི་ཁྲིད་ཕྱོགས་གསལ་པོ་བརྟན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། གནད་དོན་གལ་ཆེན་དང་། དོན་གནད་གལ་ཆེན། གཙོ་གནད་ལས་དོན་བཅས་དུས་ཐོག་ཏུ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ལ་བྱ་བ་མ་བསྒྲུབས་གོང་གི་དགོངས་སྐོར་དང་བྱ་བ་བསྒྲུབས་རྗེས་ཀྱི་སྙན་སེང་ཞུས་ཤིང་། ལོ་ཧྲིལ་པོར་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ལ་དགོངས་སྐོར་སྙན་སེང་ཐེངས་213ཞུས་པ་དང་། དོན་གནད་གལ་ཆེན་གྱི་གཏན་འབེབས་ཁག་1དང་གྲོས་ཆོད་ཁག་2བཟོས་ཡོད། ཏང་གིས་ལས་བྱེད་པར་དོ་དམ་བྱེད་པའི་རྩ་དོན་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ཁྲིམས་བཀོད་ལས་རིམ་ལྟར་རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་དོན་མི་སྣ་མི་ཐེངས་107བསྐོ་འཐེན་བྱས་པ་དང་། ཁག་3དང་མི་ཐེངས་12སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་རྩ་ཁྲིམས་ལ་དམ་བཅའ་བཞག་ནས་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་དེ་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ལས་དོན་གྱི་ཕྱོགས་མཐའ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་བྱས་ཡོད།
གསུམ་ནས་ལྟེ་བ་དང་སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་ཁྲོད་ངེས་གནས་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་དང་ལྟེ་བའི་ལས་དོན་གཞི་གཅིག་དང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། བརྟན་ཐོག་ཡར་འཕེལ་གྱི་སྒོ་ནས་དུས་རབས་གསར་པའི་ས་གནས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་སྤུས་ཚད་མཐོ་པོས་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ་དང་། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བ། “ཐོན་ལས་ཆེན་པོ་དགུ”གོང་འཕེལ་གཏོང་བ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་བ། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ། གཞི་རིམ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པ། མཐའ་བརྟན་མཐའ་དར་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱི་ཐད་འགན་འཁྲི་གཙང་སྒྲུབ་ཀྱི་རྒྱུགས་ལན་ཕུལ་ཡོད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་60འཁོར་བའི་མཚམས་ཚིགས་གལ་ཆེན་ལ་དམ་པོར་དམིགས་ཏེ། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་བསྐྲུན་པ་དང་། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་ངོ་60རིང་གི་ཆེད་དོན་པར་གཞི་པར་ལེན་བྱས་ཏེ། དམངས་གཙོའི་ཁྲིམས་སྐྱོང་གི་གཏམ་རྒྱུད་ཡག་པོར་བཤད་པ་དང་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གདེང་ཚོད་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད། རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་ཏང་ཙུའི་ཁོངས་མིས་དིང་རིའི་ས་ཡོམ་གྱི་གེགས་རྗེས་སླར་གསོ་བསྐྱར་སྐྲུན་དང་། རྣམ་གྲངས་གལ་ཆེན་གྱི་འགན་གཙང་ལེན། ཀྲུང་དབྱང་གི་སྐོར་གཟིགས་བཅོས་སྒྲིག ཞིང་ལས་ལ་རོགས་འདེགས་དང་དར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་འགན་གཙང་ལེན་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དམིགས་ལས་དོན་གྱི་འགན་འཁྲི་གཙང་སྒྲུབ་བྱས་ཡོད། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ནས་ཁམ་བུ་ཁྲེ་དང་ཧིན་རྡུ་ཉི་ཞི་ཡར་འཚམས་འདྲིར་བསྐྱོད་པ་དང་། ཝེ་ཐེ་ནམ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཚོགས་པར་སྣེ་ལེན་ཞུས་ནས་བོད་ལྗོངས་འདི་ཉིད་འཛམ་གླིང་གི་ཕྱོགས་སུ་གང་མགྱོགས་སྐྱོད་པ་དང་འཛམ་གླིང་གིས་དེ་བས་ལེགས་པའི་སྒོ་ནས་བོད་ལྗོངས་རྒྱུས་ལོན་ཐུབ་པར་བྱས་ཡོད།
ལག་ལེན་དངོས་ལས་ར་འཕྲོད་གསལ་པོ་བྱུང་བ་ནི་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་མཐའ་འཁྱོངས་ཇི་ཙམ་ཡག་པོ་བྱུང་ན། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་དང་དེའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་འགན་ནུས་འདོན་སྤེལ་དེ་ཙམ་གང་ལེགས་ཐུབ་པར་མ་ཟད། མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་འཕགས་རང་བཞིན་དེ་བས་ཀྱང་མངོན་ཐུབ།
གཉིས། དངོས་སྒྲུབ་གོ་ཆོད་ཡོང་རྒྱུ་མངོན་ཆེར་བཟུང་བས་ཁྲིམས་འཛུགས་ལས་དོན་ལ་གོམ་སྟབས་གསར་པ་སྤོས་པ།
རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱིས་ཁྲིམས་འཛུགས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུའི་གནད་འགག་འདི་དམ་པོར་བཟུང་སྟེ། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཁྲིམས་འཛུགས་དང་། དམངས་གཙོའི་ཁྲིམས་འཛུགས། ཁྲིམས་བཞིན་ཁྲིམས་འཛུགས་བཅས་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་བཏང་ནས་ཁྲིམས་འཛུགས་ཀྱི་མ་ལག་རང་བཞིན་དང་། སྤྱི་ཡོངས་རང་བཞིན། མཐུན་སྦྱོར་རང་བཞིན། གོ་ཆོད་རང་བཞིན་བཅས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད།
གཅིག་ནས་ཁྲིམས་སྲོལ་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་པ། གཙོ་གནད་ཁྱབ་ཁོངས་དང་འགག་རྩའི་ལྷུ་ཚིགས་ལ་དམ་པོར་དམིགས་ཏེ། ཁྲིམས་སྲོལ་ལམ་ལུགས་མཁོ་འདོན་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ཁྲིམས་སྲོལ་ཁག་ཐེངས་28ལ་གྲོས་ཞིབ་བྱས་པ་དང་ཁག་23ལ་གྲོས་འཆམ་བྱུང་ཡོད། ཆུས་བཙུགས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁྲིམས་འཛུགས་ལས་དོན་ལ་མཛུབ་ཁྲིད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ཆུས་བཙུགས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁྲིམས་སྲོལ་ཁག་23ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱས་ནས་ཆོག་མཆན་སྤྲད་ཡོད། མཚོ་བོད་ས་མཐོའི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལག་བསྟར་བྱ་ཐབས་སྔོན་ཚུད་ནས་བཟོས་ཏེ། ཁྲིམས་སྐྱོང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་བདེ་འཇགས་སྲུང་བཅད་སྔར་བས་བརྟན་པོར་བཙུགས་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཐའ་བརྟན་དང་། མཐའ་དར། དམངས་ཕྱུག་བཅས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་འཛུགས་གཏོད་ཀྱི་སྲོལ་ཡིག་སྣེ་ཁྲིད་དེ་འཆར་ཟིན་འགོད་པའི་ཁར་གྲོས་ཞིབ་བྱས་ནས་གྲོས་འཆམ་བྱུང་བར་བརྟེན། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་སྐབས་བཅུ་པའི་མཐའ་མཚམས་སྟོབས་ཆེར་གཏོང་ཁོངས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པའི་ཉམས་མྱོང་དང་ཕན་ཡོད་བྱེད་ཐབས་དེ་དག་ཁྲིམས་འཛུགས་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་གཏན་འཇགས་ཐུབ་པར་མ་ཟད། ཁྲིམས་སྐྱོང་གི་བྱེད་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་དེང་རབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་ཆེན་ལ་གྲོས་ཞིབ་གནང་རྒྱུར་ཕུལ་བའི་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་སྲོལ་ཡིག་གི་འཆར་ཟིན་དེ་ནི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་བཀོད་སྒྲིག་བླང་བྱ་གཞིར་བཟུང་། དུས་བབ་གསར་པ་དང་། ལས་འགན་གསར་པ། བླང་བྱ་གསར་པ་བཅས་དང་འཚམ་པའི་སྒོ་ནས་རང་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཀྲུང་གོ་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་བརྒྱུད་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་གྱི་བཅོས་སྐྱོང་དེ་ཁྲིམས་སྐྱོང་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སྤྱི་ཚོགས་དང་འཚམ་མཐུན་ཡོང་བར་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་བྱ་ཐབས་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད་ལ། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱིས་རང་འགུལ་ངང་ཁྲིམས་སྐྱོང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་འཐབ་ས་དང་པོར་སྤེལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་དངོས་ཤིག་ཀྱང་རེད། ལྷན་རྒྱས་ནས་གྲོས་ཞིབ་ནན་ཏན་གནང་སྟེ་ཐུན་མོང་ཐོག་ཁྲིམས་སྲོལ་འདི་ཡག་པོ་བཟོ་རོགས་ཞུ།
གཉིས་ནས་ཁྲིམས་འཛུགས་ལམ་སྲོལ་ཚགས་ཚུད་དུ་གཏོང་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་པ། ཁྲིམས་འཛུགས་ལས་དོན་གྱི་ཆེད་དོན་ཚོགས་འདུའི་ལམ་ལུགས་འཚོལ་ཞིབ་དང་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། ཁྲིམས་འཛུགས་ལས་ཀའི་ལམ་ལུགས་ཁག་12གཙང་བཤེར་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་བ་དང་། ཁྲིམས་འཛུགས་རྣམ་གྲངས་མཛོད་ཀྱི་སྐབས་བསྟུན་དོ་དམ་བྱེད་ལམ་གསར་འཛུགས་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ནས་ཁྲིམས་འཛུགས་རྣམ་གྲངས་ཁག་23ལ་རིགས་དབྱེའི་དོ་དམ་དང་རིམ་བཞིན་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། དུས་རབས་གསར་པའི་ཁྲིམས་འཛུགས་ལས་དོན་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་བསམ་འཆར་བཟོ་འབེབས་དང་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོར་འཛུགས་རྒྱུ་དང་། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་ཚོགས་པ་འཛུགས་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ས་གནས་རང་བཞིན་གྱི་ཁྲིམས་སྲོལ་ལ་གྲོས་ཞིབ་དང་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་པ་དང་། ཚད་ལྡན་རང་བཞིན་གྱི་ཡིག་ཆ་སྙན་དཔོད་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་པའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་རྒྱུ་ཐེངས་དང་པོར་གཏན་འབེབས་ཁ་གསལ་བྱས་ཡོད། སྒོ་དབྱེའི་ཁྲིམས་འཛུགས་དང་དམངས་གཙོའི་ཁྲིམས་འཛུགས་ཀྱི་ལས་ཀའི་ལམ་སྲོལ་ཚགས་ཚུད་དུ་བཏང་སྟེ། གཞི་རིམ་གྱི་ཁྲིམས་འཛུགས་འབྲེལ་གཏུག་བྱེད་གནས་དང་རིགས་གཅིག་མཁས་པའི་གྲོས་འདྲིའི་མཛོད་འཛུགས་སྐྱོང་དང་བེད་སྤྱོད་ཡག་པོ་བྱས་ཐོག ཁྲིམས་སྲོལ་འཆར་ཟིན་བཟོ་འབེབས་དང་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་རྒྱུའི་སྐོར་ལ་དམིགས་ནས་ཕྱོགས་སོ་སོས་བཏོན་པའི་བསམ་འཆར་དང་གྲོས་འཆར་ཁག་2328ཞིབ་འཇུག་ནན་ཏན་དང་དང་ལེན་གང་ལེགས་བྱས་པར་བརྟེན། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ལས་དོན་གྱི་རྩ་བ་དེ་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ཟུག་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་ཁྲིམས་ལུགས་ལས་དོན་ཨུ་ལྷན་གྱིས་བོད་ཀྱི་ཁྲིམས་འཛུགས་ལག་ལེན་ཆེད་དམིགས་ཀྱིས་ཁྱབ་གདལ་དང་འོས་སྦྱོར་བྱས་ཡོད།
གསུམ་ནས་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་གཅིག་གྱུར་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་པ། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྙན་དཔོད་ཞིབ་བཤེར་ལས་དོན་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་སྐོང་ཚོགས་བྱས་ཏེ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཁྲིམས་སྲོལ་དང་སྒྲིག་སྲོལ་གྱི་ཚད་ལྡན་རང་བཞིན་གྱི་ཡིག་ཆའི་གཞི་གྲངས་མཛོད་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་བས་སྙན་དཔོད་ཞིབ་བཤེར་ཐད་ཆ་འཕྲིན་ཅན་དང་རིག་ནུས་ཅན་གྱི་དོ་དམ་མངོན་འགྱུར་ཐུབ་ཡོད། ཡིག་ཆ་ཡོད་ཕྱིན་ངེས་པར་དུ་སྙན་ཐོ་དཔོད་དགོས་པ་དང་། སྙན་ཐོ་དཔོད་ཕྱིན་ངེས་པར་དུ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་དགོས་པ། ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་ཕྱིན་ངེས་པར་དུ་ཡོ་བསྲང་བྱེད་དགོས་པ་བཅས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། སྙན་དཔོད་ཞུས་པའི་ཚད་ལྡན་རང་བཞིན་གྱི་ཡིག་ཆ་ཁག་38ལ་རང་འགུལ་ཐོག་ཞིབ་བཤེར་བྱས་ནས་ཡོ་བསྲང་བསམ་འཆར་ཁག་1དང་ལས་ཀའི་དྲན་སྐུལ་ཁག་1བཏོན་ཡོད། ཆེད་དམིགས་ཞིབ་བཤེར་དང་གཅིག་སྡུད་གཙང་བཤེར་སྤེལ་ཏེ། རིམ་རྩིས་ལྟར་ན་ཁྲིམས་སྲོལ་ཁག་ཐེངས་354གཙང་བཤེར་བྱས་པ་དང་སྦྲགས། ཁྲིམས་སྲོལ་ཁག་12སྡེབ་སྒྲིལ་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་པ་དང་ཁྲིམས་སྲོལ་ཁག་2རྩིས་མེད་དུ་བཏང་ཡོད། ས་གནས་རང་བཞིན་གྱི་ཁྲིམས་སྲོལ་ཁག་128ལ་ཁྲིམས་འཛུགས་རྗེས་ཀྱི་ཚོད་སྐོར་བྱས་ཡོད།
བཅའ་ཁྲིམས་ནི་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་བའི་མཆོག་ནོར་དང་། བཅའ་ཁྲིམས་ཡག་པོ་ནི་སྐྱོང་མཁས་ཡོང་བའི་སྔོན་འགྲོ་ཡིན། ལོ་གཅིག་རིང་། ང་ཚོས་ཁྲིམས་འཛུགས་དེ་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་བ་དང་། དགོས་མཁོར་དམིགས་ནས་ཁྲིམས་ཚན་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ནས་ཁྲིམས་འཛུགས་ལས་དོན་དེ་ཉིད་མང་ཚོགས་དང་འབྲེལ་འདྲིས་སྔར་བས་དམ་ཚགས་དང་རིན་ཐང་སྔར་བས་ཆེ་བ་ལྡན་པར་བྱས་ཡོད།
གསུམ། དགོས་ངེས་ཀྱི་ཕན་འབྲས་མངོན་ཆེར་བཟུང་བས་ལྟ་སྐུལ་ལས་དོན་ལ་གོང་འཕེལ་གསར་པ་བྱུང་བ།
རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱིས་གསར་དུ་དག་བཅོས་བྱས་པའི་ལྟ་སྐུལ་བཅའ་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། ལྟ་སྐུལ་ཡང་དག་དང་། ལྟ་སྐུལ་ནུས་ལྡན། ཁྲིམས་ལྟར་ལྟ་སྐུལ་བཅས་བྱས་ནས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་གྱི་དགོས་ངེས་ཕན་འབྲས་དེ་བོད་སྐྱོང་བོད་བརྟན་བོད་དར་བཅས་ཀྱི་བཅོས་སྐྱོང་ཕན་ནུས་ལ་བསྒྱུར་ཡོད།
གཅིག་ནས་ལྟ་སྐུལ་གྱི་གཙོ་གནད་ལ་དམ་འཛིན་བྱས་པ། ལྟེ་བའི་ལས་དོན་དང་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཡོངས་ལ་དམ་པོར་དམིགས་ཏེ། “གཞུང་གཅིག་ཨུད་གཅིག་ཁང་གཉིས”ཀྱི་སྙན་སྒྲོན་ཁག་12ཉན་འཇོག་དང་གྲོས་ཞིབ་བྱས་པ་དང་། སྲིད་གཞུང་གི་བུ་ལོན་དོ་དམ་བྱས་ཚུལ་སྐོར་གྱི་སྙན་ཞུ་ཐེངས་དང་པོར་ཉན་འཇོག་དང་གྲོས་ཞིབ་བྱས་ཡོད། བཅའ་ཁྲིམས་དང་ཁྲིམས་སྲོལ་ཁག་7ལ་ཁྲིམས་སྒྱུར་ཞིབ་བཤེར་བྱས་ཏེ། གནད་དོན་ཁག་21ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་དང་དག་ཐེར་ཡོ་བསྲང་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་འཆར་ཁག་25བཏོན་ནས་ཁྲིམས་སྒྱུར་ཞིབ་བཤེར་གྱི་དོན་དངོས་རང་བཞིན་དང་དབང་གྲགས་རང་བཞིན་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད། ཐེངས་དང་པོར་སྲིད་འཛིན་ཁྲིམས་སྒྱུར་ལྟ་སྐུལ་ལས་དོན་ལ་ཆེད་དོན་འདྲི་རྩད་བྱས་པ་དང་སྦྲགས་མོས་མཐུན་བྱུང་ཚད་ཀྱི་དཔྱད་གདེང་ཡང་བྱས་ནས་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་གིས་གནད་དོན་ལ་མི་གཡོལ་བ་དང་དག་ཐེར་ཡོ་བསྲང་ལ་དམ་འཛིན་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅོ་ལྔ་པའི”འཆར་འགོད་བཟོ་སྒྲིག་ལ་དམ་པོར་དམིགས་ཏེ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་བོད་ཀྱི་འཇོན་ནུས་ལ་གཞི་ཚུགས་ཏེ། ལོ་ཧྲིལ་པོར་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི“མི་འབོར་དང་། མི་སེམས། ཤེས་ལྡན་པ”བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་དང་། ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་ངལ་ནུས་ལས་ཞུགས། སློབ་གསོའི“འགན་ལེན་གསུམ”གྱི་འགྲོ་གྲོན་དོ་དམ་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་ཆེད་དོན་བརྟག་ཞིབ་ཁག་9བྱས་ཏེ“གཞུང་གཅིག་ཨུད་གཅིག་ཁང་གཉིས”ལ་བསམ་འཆར་དང་གྲོས་འཆར་ཁག་47བརྒྱུད་བསྒྲུབས་བྱས་ཡོད། རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་བཀའ་མངགས་ལྟར་སྐམ་སའི་རྒྱལ་མཚམས་བཅའ་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དོན་བརྟག་ཞིབ་བྱས་ཡོད། ཀྲུང་ཧྭའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་དུས་རབས་བྱ་སྤྱོད་བོད་དུ་སྤེལ་རྒྱུའི་བྱ་འགུལ་རྒྱུད་ཆད་མེད་པར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་བཏང་ནས་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་ཟམ་མི་ཆད་པར་གཏིང་ཟབ་དང་ཏན་ཏིག་ངང་སྤེལ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད།
གཉིས་ནས་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་སྟངས་གསར་གཏོད་བྱས་པ། སྡེ་ཚན་དང་ཁུལ་ཁོངས་ལས་བརྒལ་བའི་ལྟ་སྐུལ་མཉམ་ལས་བྱེད་ལམ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། སྒྲིག་ཨུད་ལྟ་ཨུད་དང་། ནོར་སྲིད། རྩིས་བཤེར། བསྡོམས་རྩིས། ཁྲལ་དོན་སོགས་སྡེ་ཁག་དང་མཉམ་འགུལ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ཆེད་དོན་བརྟག་ཞིབ་དང་། ཁྲིམས་སྒྱུར་ཞིབ་བཤེར། ཆེད་དོན་འདྲི་རྩད་སོགས་ཀྱི་ལྷུ་ཚིགས་ཁྲོད་སྡེ་ཚན་ཁག་དང་། ས་གནས་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་རྒྱ་ཁྱབ་ངང་ཞུགས་པར་གདན་འདྲེན་ཞུས་ནས་ལྟ་སྐུལ་ལས་ཀའི་མཉམ་ཤུགས་ཆགས་པར་བྱས་ཡོད། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་སྔོན་རྩིས་དྲ་སྦྲེལ་ལྟ་སྐུལ་མ་ལག་འཛུགས་སྐྲུན་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་མང་པོ་དང་། ས་གནས་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་ལ་སྦྲེལ་མཐུད་བྱས་ནས་སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་གྱི་ལས་རིམ་ཧྲིལ་པོར་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་གྱི་ལྟ་སྐུལ་མངོན་འགྱུར་བྱུང་བས“དངུལ་ཁུག”དེ་ཉིད་ཀུན་གསལ་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་པར་བྱས་ཡོད། ལྟ་སྐུལ་དང་ཁྲིམས་འཛུགས་ཕན་ཚུན་སྦྲེལ་མཐུད་བྱ་རྒྱུར་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ། ལྟ་སྐུལ་ཁྲོད་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བའི་སྤྱི་ཁྱབ་རང་བཞིན་གྱི་གནད་དོན་དང་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཆད་ཆ་དེ་ཁྲིམས་སྲོལ་གྱི་བཟོ་བཅོས་གྲོས་འཆར་ཁག་36ལ་བསྒྱུར་པས་ལྟ་སྐུལ་དང་ཁྲིམས་འཛུགས་དབར་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་མཉམ་འགུལ་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།
གསུམ་ནས་ལྟ་སྐུལ་གྱི་ཕན་འབྲས་དངོས་ཆེ་རུ་བཏང་བ། གནད་དོན་གྱི་སྟོན་ཕྱོགས་དང་ཕན་འབྲས་ཀྱི་སྟོན་ཕྱོགས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་གྱི་བཙན་སྡོམ་དང་ཕན་འབྲས་སྔར་བས་ཤུགས་ཆེར་གཏོང་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་བསམ་འཆར་དངོས་སུ་བཟོ་འདོན་དང་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་གྲོས་ཞིབ་བསམ་འཆར་ཐག་གཅོད་བྱས་ཚུལ་གྱི“ལྟ་སྐུལ་བསྐྱར་མ”བྱེད་ལམ་གསར་འཛུགས་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་བས། ལྟ་སྐུལ་གྱིས་སྔར་ལས་ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བཅོས་སྐྱོང་ཐད་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། ལོ་ཧྲིལ་པོར་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གཞུང་ལ་གྲོས་ཞིབ་བསམ་འཆར་ཁག་5དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྟ་ཞིབ་ཨུ་ལྷན་ལ་གྲོས་ཞིབ་བསམ་འཆར་ཁག་1བརྒྱུད་སྤྲོད་བྱས་ཤིང་། ཕྱོགས་25ཐད་ཀྱི་གནད་དོན་ཁག་42ལ་དམིགས་ནས་བསམ་འཆར་དང་གྲོས་འཆར་ཁག་50བཏོན་ཡོད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཞིབ་འཇུག་ཐག་གཅོད་ཀྱི་སྙན་ཞུ་ཁག་2དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྟ་ཨུད་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་ཐག་གཅོད་སྙན་ཞུ་ཁག་1ལན་སྤྲོད་བྱས་པ་དེ་དག་ཐེར་བྱེད་ཚད་100%ཟིན་ནས“གནད་དོན་དང་། དག་ཐེར། ལན་སྤྲོད”བཅས་ཀྱི་གདུབ་ཟུམ་ལམ་སྲོལ་ཆགས་ཡོད།
མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་ནི་ཁྲིམས་བཀོད་ཀྱི་དབང་གྲགས་ལྡན་ཞིང་མི་དམངས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ནས་ལྟ་སྐུལ་བྱས་པ་ཞིག་རེད། ལོ་གཅིག་གི་རིང་། ང་ཚོས་གནད་དོན་གྱི་སྟོན་ཕྱོགས་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། དོ་ཁུར་ཆེན་པོར་བརྡ་ལན་ཡོད་པར་བྱས་ཏེ། འཛེམ་མེད་དམར་འདོན་གྱི་ལྟ་སྐུལ་རེ་རེའི་ཁྲོད་དུ་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་ཁག་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཤོག་ངོས་ནས་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བ་དང་། ལམ་ལུགས་ཀྱི་དགེ་མཚན་མངོན་སྟངས་དེ་ལམ་ལུགས་ནས་བཅོས་སྐྱོང་དུ་འགྱུར་ཐུབ་པར་བྱས་ཡོད།
འབྲེལ་ཡོད་གསར་འགྱུར།