བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུའི་སྲོལ་ཡིག
(2024ལོའི་ཟླ་9ཚེས་26ཉིན་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་བཅུ་གཉིས་པའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བཅུ་གཉིས་པའི་ཐོག་གྲོས་འཆམ་བྱུང་བ)
བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་རྒྱུན་ལས་ ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་སྤྱི་བསྒྲགས།
〔2024〕ཡིག་ཨང་11པ།
《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུའི་སྲོལ་ཡིག》འདི་2024ལོའི་ཟླ་9ཚེས་26ཉིན་གྱི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་བཅུ་གཉིས་པའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བཅུ་གཉིས་པའི་ཐོག་གྲོས་ཞིབ་བྱས་ནས་གྲོས་འཆམ་བྱུང་དོན་བཞིན། ད་ལྟ་སྤྱི་བསྒྲགས་སྤེལ་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། 2025ལོའི་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་1ཉིན་ནས་བཟུང་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུར་དམིགས་སུ་སྤྱི་བསྒྲགས་འདི་སྤེལ་བ་ཡིན།
བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ནས།
2024ལོའི་ཟླ་9ཚེས་26ལ།
དཀར་ཆག
ལེའུ་དང་པོ། སྤྱིའི་རྩ་དོན།
ལེའུ་གཉིས་པ། སྡེ་ཁུལ་འཛུགས་སྐྱོང་།
ལེའུ་གསུམ་པ། མཉམ་སྡེབ་བཅོས་སྐྱོང་།
ལེའུ་བཞི་པ། སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཞབས་ཞུ།
ལེའུ་ལྔ་པ། འགན་སྲུང་བྱ་ཐབས།
ལེའུ་དྲུག་པ། བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་འགན་འཁྲི།
ལེའུ་བདུན་པ། ཞར་བྱུང་།
ལེའུ་དང་པོ། སྤྱིའི་རྩ་དོན།
དོན་ཚན་དང་པོ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་ཆུ་ཚད་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་མཐོ་རུ་བཏང་སྟེ། བོད་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་དང་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་གོང་འཕེལ་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ཆེད། འབྲེལ་ཡོད་བཅའ་ཁྲིམས་དང་སྲིད་འཛིན་ཁྲིམས་སྲོལ་གཞིར་བཟུང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་དོན་དངོས་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ་སྲོལ་ཡིག་འདི་བཟོས་པ་ཡིན།
དོན་ཚན་གཉིས་པ། སྲོལ་ཡིག་འདི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ས་ཁོངས་ནང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པར་སྤྱད་ན་འཐུས།
དོན་ཚན་གསུམ་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པར། ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས། མི་དམངས་ལྟེ་བར་འཛིན་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོ་འཛུགས་རྒྱུ་དེ་གཙོ་གནད་དུ་འཛིན་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བཅས་བྱས་ཏེ། དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་གི་བོད་སྐྱོང་མཛད་ཇུས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་གྱིས་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་མཉམ་འདྲེས་གོང་འཕེལ་ཡོང་བར་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱ་རྒྱུ་མ་ཟད། རིམ་ལྡན་བཅོས་སྐྱོང་དང་། ཁྲིམས་ལྟར་བཅོས་སྐྱོང་། ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་། འབྱུང་རྩ་ནས་བཅོས་སྐྱོང་བཅས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་གཞི་རིམ་གྱི་བཅོས་སྐྱོང་མ་ལག་དང་བཅོས་སྐྱོང་ནུས་པ་དེང་རབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
དོན་ཚན་བཞི་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པར། ཏང་ཨུད་ཀྱིས་འགོ་ཁྲིད་པ་དང་། སྲིད་གཞུང་གིས་འགན་འཁུར་བ། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱིས་མཉམ་དུ་སྒྲུབ་པ། མང་ཚོགས་ཐེ་ཞུགས་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་གཞི་རིམ་བཅོས་སྐྱོང་ལས་ཀའི་ལམ་སྲོལ་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་འགོ་ཁྲིད་བྱས་པའི་རང་སྐྱོང་ཁྲིམས་སྐྱོང་སྤྱོད་སྐྱོང་བཅས་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་བའི་གཞི་རིམ་བཅོས་སྐྱོང་མ་ལག་ཚགས་ཚུད་དུ་གཏོང་རྒྱུ་མ་ཟད། མཉམ་སྐྲུན་མཉམ་སྐྱོང་མཉམ་སྤྱོད་བཅས་ཀྱི་གཞི་རིམ་སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་སྐྱོང་ལམ་ལུགས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ནས་ཚང་མར་འགན་འཁྲི་ཡོད་པ་དང་། ཚང་མས་རང་འགན་གཙང་སྒྲུབ་བྱེད་པ། ཚང་མས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་པ་བཅས་ཀྱི་གཞི་རིམ་བཅོས་སྐྱོང་གི་གཅིག་མཐུན་ཚོགས་པ་འཛུགས་དགོས། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་ལས་དོན་གྱི་མཐུན་སྦྱོར་ལམ་སྲོལ་བཙུགས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་ལ་སྒྲིག་འཛུགས་མཐུན་སྦྱོར་དང་། མཛུབ་ཁྲིད། ཞིབ་བཤེར། དཔྱད་ཞིབ་བཅས་བྱེད་འགན་ཁུར་དགོས།
དོན་ཚན་ལྔ་པ། རྫོང་རིམ་ཡན་གྱི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་དེ་རྒྱལ་དམངས་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཕྱོགས་ཀྱི་འཆར་འགོད་ནང་བཅུག་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་མཉམ་འདྲེས་གོང་འཕེལ་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
རྫོང་རིམ་ཡན་གྱི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་གྱིས་རང་འཁྲིའི་འགན་ཁོངས་སུ་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་གི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་དོན་ཡག་པོ་སྒྲུབ་དགོས།
ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་། ཁྲོམ་གཞུང་དོན་གཅོད་ཁང་གིས་ངེས་པར་དུ་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་ལ་གཙོ་འགན་ཁུར་ནས་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པར་སྲིད་ཇུས་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། ནོར་ཤུགས་དང་དངོས་ཤུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགན་སྲུང་། ནུས་པ་འཛུགས་སྐྱོང་བཅས་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། ཡུལ(གྲོང)མི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ལས་དོན་སྤེལ་རྒྱུར་མཛུབ་ཁྲིད་དང་། རྒྱབ་སྐྱོར། རོགས་རམ་བཅས་བྱེད་དགོས།
དོན་ཚན་དྲུག་པ། ཡུལ(གྲོང)མི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ངེས་པར་དུ་གཞི་རིམ་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག གཞི་རིམ་མང་ཚོགས་ཀྱི་རང་སྐྱོང་ལམ་སྲོལ་ཚགས་ཚུད་དུ་བཏང་ནས་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་ཁྲོད་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་ནུས་པ་འདོན་དགོས།
ཡུལ(གྲོང)མི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ངེས་པར་དུ་ཁྲིམས་བཞིན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་ལ་གཞོགས་འདེགས་བྱས་ནས་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ་དང་། སྤྱི་པའི་དོ་དམ། སྤྱི་པའི་བདེ་འཇགས། སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབས་ནས་སྡེ་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་པའི་ལས་དོན་དང་སྤྱི་ཕན་བྱ་གཞག་གཉེར་སྒྲུབ་བྱེད་དགོས།
དོན་ཚན་བདུན་པ། བཟོ་ཚོགས་དང་། གུང་གཞོན་སྡེ་ཚོགས། བུད་མེད་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས། དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས། རྒྱ་གྲམ་དམར་པོའི་ཚོགས་པ་སོགས་མང་ཚོགས་ཚོགས་པའི་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་རང་འཁྲིའི་འགན་ཁོངས་ནང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་དོན་ཡག་པོ་སྒྲུབ་དགོས།
སྤྱི་དམངས་དང་། ཁྲིམས་ཚན། རྩ་འཛུགས་གཞན་དག་བཅས་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་ལས་ཀའི་ནང་ཁྲིམས་བཞིན་ཞུགས་རྒྱུར་སྐུལ་མ་གཏོང་བ་དང་སྦྲགས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས།
དོན་ཚན་བརྒྱད་པ། ཚགས་དེབ་དང་། རླུང་འཕྲིན། བརྙན་འཕྲིན། དྲ་ཚིགས་སོགས་གསར་འགྱུར་སྨྱན་སྦྱོར་གྱིས་ངེས་པར་དུ་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་གི་དྲིལ་བསྒྲགས་ལས་དོན་ཧུར་ཐག་སྤེལ་ནས་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་གི་བྱེད་ཐབས་གསར་པ་དང་གཟེངས་སུ་ཐོན་པའི་གྲུབ་འབྲས། དེ་བཞིན་སྡེ་ཁུལ་གྱི་སྔོན་ཐོན་མི་སྣ་དང་བྱས་རྗེས་བཅས་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱིས་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་ལས་དོན་ལ་དོ་ཁུར་དང་། རྒྱབ་སྐྱོར། ཐེ་ཞུགས་བཅས་བྱེད་པའི་ཁོར་ཡུག་བཟང་པོ་ཞིག་སྐྲུན་དགོས།
སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་ལས་དོན་ཐད་ལེགས་སྐྱེས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་འབུལ་མཁན་ཚན་པ་དང་མི་སྒེར་ལ་རྒྱལ་ཁབ་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་གཏན་འབེབས་ལྟར་གཟེངས་བསྟོད་དང་བྱ་དགའ་སྤྲོད་དགོས།
ལེའུ་གཉིས་པ། སྡེ་ཁུལ་འཛུགས་སྐྱོང་།
དོན་ཚན་དགུ་པ། རྫོང་རིམ་པའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་སྤྱི་པའི་ཐོན་ཁུངས་བགོ་སྒྲིག་དང་། མི་འབོར། བཅོས་སྐྱོང་ནུས་པ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ནས་སྡེ་ཁུལ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་དགོས།
དོན་ཚན་བཅུ་པ། རྫོང་རིམ་ཡན་གྱི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཚད་གཞི་ལྟར་སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཞབས་ཞུའི་སྒྲིག་བཀོད་འཆར་འགོད་བྱས་ནས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས། སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཞབས་ཞུའི་སྒྲིག་བཀོད་སྒྲིག་སྦྱོར་བྱེད་སྐབས། ངེས་པར་དུ་ཞབས་ཞུའི་ཚོམས་ཆེན་དང་ནུས་མང་ཁང་འཛུགས་དགོས་ལ། ཏང་དམངས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་དང་། སྲིད་དོན་ཞབས་ཞུ། གྲོས་མོལ་དོན་གྲོས། རིག་གནས་ལུས་རྩལ། ལུས་གསོ། ལྟ་རྟོག་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ནུས་ཁུལ་ལུགས་མཐུན་ལོགས་དགར་དབྱེ་དགོས།
དོན་ཚན་བཅུ་གཅིག་པ། རྫོང་རིམ་པའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་དུ་རྒན་གསོ་དང་། བུ་བཅོལ། བཟའ་བཏུང་། སྨན་བཅོས། འཕྲོད་བསྟེན། དངོས་ཟོག་ཉོ་སྒྲུབ། རིག་གནས་ལུས་རྩལ་སོགས་ལེ་ལག་སྒྲིག་བཀོད་དང་གེགས་མེད་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་དང་བསྒྱུར་བཀོད་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱས་ཐོག དྲ་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱབ་བཀོད་དང་ཞབས་ཞུའི་ནུས་པ་འཐུས་ལེགས་སུ་བཏང་ནས། བྱེད་ནུས་སྒྲིག་བཀོད་ཆ་ཚང་བ་དང་། ཐོན་ཁུངས་བགོ་སྒྲིག་ནུས་ལྡན། གྲོང་མིའི་འཚོ་བར་སྟབས་བདེ་སྐྲུན་ཐུབ་པ་བཅས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཞབས་ཞུ་ཁུལ་ཞིག་སྐྲུན་དགོས།
དོན་ཚན་བཅུ་གཉིས་པ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་བྱ་ཐབས་སྤྱད་དེ་སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཐོན་ཁུངས་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། སྡེ་ཁུལ་དུ་བཅའ་སྡོད་བྱེད་མཁན་ཚན་པ་དང་རྩ་འཛུགས་གཞན་དག་ནས་སྡེ་ཁུལ་གྱི་གྲོང་མིར་བྱེད་སྒོའི་ཞབས་ཞུའི་སྒྲིག་བཀོད་མཁོ་འདོན་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་ལྕག་བཏང་ནས་སྒྲིག་བཀོད་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་དགོས། སྡེ་ཁུལ་གྱི་དམངས་ཕན་ཞབས་ཞུའི་སྒྲིག་བཀོད་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ནས་མ་འཇོག་དང་། འཛུགས་སྐྲུན། གཉེར་སྐྱོང་བཅས་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་ལྕག་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས།
དོན་ཚན་བཅུ་གསུམ་པ། རྫོང་རིམ་པའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བ་དང་འཚམ་པའི་མིའི་འཚོ་སྡོད་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྐྱོང་གི་འཆར་འགོད་དང་ཇུས་གཞི་བཟོས་ནས་སྡེ་ཁུལ་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་། ཁྲོམ་གཞུང་དོན་གཅོད་ཁང་། ཡུལ(གྲོང)མི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་། སྡེ་ཁུལ་དུ་བཅའ་སྡོད་བྱེད་མཁན་ཚན་པ་དང་སྡེ་ལས་ཞབས་ཞུ་བ་སོགས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་མཉམ་སྐྲུན་མཉམ་བཅོས་བྱས་ཏེ། སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཁོར་ཡུག་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་སྤྱི་པའི་སྔོ་ས་བདག་སྐྱོང་དང་། འཕྲོད་བསྟེན་གཙང་སྦྲ། སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས། གད་སྙིགས་གཙང་སེལ། བཙོག་ཆུ་གཙང་གསིང་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབས་ཏེ། སྡེ་ཁུལ་གྱི་མིའི་འཚོ་སྡོད་ཁོར་ཡུག་ལེགས་སུ་གཏོང་དགོས།
དོན་ཚན་བཅུ་བཞི་པ། རིམ་ཁག་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་སྡེ་ཁུལ་ཆ་འཕྲིན་ཅན་དུ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས། བློ་རིག་སྡེ་ཁུལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་དང་། རྒྱུད་ཁོངས་ལས་སྟེགས། བཀོལ་སྤྱོད་མཐའ་སྣེ་བཅས་འཛུགས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུར་གཅིག་གྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཆ་འཕྲིན་ཐོན་ཁུངས་སྒྲིལ་སྤྱོད་བྱས་ནས། སྲིད་དོན་དང་། འཚོ་བ། ཚོང་ལས་སོགས་ཞབས་ཞུའི་ཐོན་ཁུངས་གཞི་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་གཅིག་འཐུས་རྣམ་པའི་ཕྱོགས་བསྡུས་དོ་དམ་དང་ཆ་འཕྲིན་ཞབས་ཞུའི་ལས་སྟེགས་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ། མཉམ་འབྲེལ་དྲ་རྒྱ་དང་། ཟོག་འབྲེལ་དྲ་རྒྱ། གཞི་གྲངས་ཆེན་པོ་སོགས་དེང་རབས་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་སྤྱད་དེ་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་གྲངས་འཛིན་ཅན་དང་རིག་ནུས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས།
ཡུལ(གྲོང)མི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ངེས་པར་དུ་རང་ཁོངས་ཀྱི་གནས་ཡུལ་དང་། དེ་བཞིན་རྒྱུན་སྡོད་གྲོང་མི་དང་ཕྱོགས་མིའི་རྨང་གཞིའི་ཆ་འཕྲིན་སྐབས་ཐོག་འཚོལ་བསྡུ་དང་སྟབས་བསྟུན་གསར་སྒྱུར་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། དོ་དམ་དང་གསང་སྲུང་ལས་དོན་ཡག་པོ་སྒྲུབ་དགོས།
ལེའུ་གསུམ་པ། མཉམ་སྡེབ་བཅོས་སྐྱོང་།
དོན་ཚན་བཅོ་ལྔ་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པར། ངེས་པར་དུ་ཏང་སྐྱོང་གིས་ཁྲིད་སྟོན་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་དང་། རྩ་འཛུགས་མཉམ་སྐྲུན། ལས་དོན་མཉམ་སྤེལ། དཔུང་ཁག་མཉམ་འབྲེལ། ཞབས་ཞུ་མཉམ་སྒྲུབ། འགན་སྲུང་མཉམ་སྤྱོད། འགན་འཁྲི་མཉམ་བཤེར་བཅས་བྱེད་པའི་ལས་ཀའི་ལམ་སྲོལ་བཙུགས་ནས་སྡེ་ཁུལ་ནང་ཁོངས་ཀྱི་བཅོས་སྐྱོང་ཐོན་ཁུངས་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱེད་པ་དང་དེ་བཞིན་ཚན་པ་ཁག་དང་རྩ་འཛུགས་ཁག་མཉམ་དུ་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་ནང་ཞུགས་དགོས།
དོན་ཚན་བཅུ་དྲུག་པ། རྫོང་རིམ་པའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་ཁྲིམས་ལྟར་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་དང་། གྲོང་རྡལ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་། ཁྲོམ་གཞུང་དོན་གཅོད་ཁང་བཅས་ཀྱི་འགན་དབང་གསལ་ཐོ་བཟོས་ནས་གསལ་ཐོའི་ནང་དོན་དོན་འཁྱོལ་ནན་པོ་བྱེད་དགོས།
རྫོང་རིམ་པའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་ཁྲིམས་ལྟར་སྡེ་ཁུལ་ནས་སྲིད་གཞུང་ལས་དོན་ལ་གཞོགས་འདེགས་བྱ་རྒྱུའི་དོན་གནད་གསལ་ཐོ་བཟོས་ཏེ་སྤྱི་བསྒྲགས་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། གསལ་ཐོ་བབ་བསྟུན་ལེགས་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུའི་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་དགོས། འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་གྱིས་ཡུལ(གྲོང)མི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ལ་སྡེ་ཁུལ་གྱིས་སྲིད་གཞུང་ལས་དོན་ལ་གཞོགས་འདེགས་བྱ་རྒྱུའི་གསལ་ཐོའི་ནང་འཁོད་མེད་པའི་དོན་གནད་སྒྲུབ་རོགས་བྱེད་དགོས་པའི་བླང་བྱ་འདོན་མི་ཆོག ཡུལ(གྲོང)མི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་གཞོགས་འདེགས་བྱེད་དགོས་པའི་དོན་གནད་ཡིན་ཕྱིན། འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་གྱིས་ངེས་པར་དུ་ལས་འགན་དང་འཚམ་པའི་ལས་ཀའི་འགྲོ་གྲོན་དང་། ཆ་རྐྱེན། ཆ་འཕྲིན་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། སྲིད་ཇུས་དང་ལས་སྒོའི་ཐད་མཛུབ་ཁྲིད་བྱེད་འགན་ཁུར་དགོས།
དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་པ། ཡུལ(གྲོང)མི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ངེས་པར་དུ་ཁྲིམས་ལྟར་རང་སྐྱོང་སྒྲིག་ཡིག་དང་། ཡུལ་མིའི་སྤྱི་ཆིངས། ཡུལ་སྲོལ་དམངས་ཆིངས་བཅས་བཟོ་འབེབས་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ནས་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་དགོས།
ཡུལ(གྲོང)མི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ངེས་པར་དུ་ཡུལ(གྲོང)མིའི་ལས་དོན་ཡོངས་བསྒྲགས་དང་དམངས་གཙོའི་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་འཛུགས་པ་དང་ཚགས་ཚུད་དུ་གཏོང་བ་དང་། གཞུང་དོན་གྲོས་མོལ་ལམ་ལུགས་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ནས་ཡུལ་མིའི་གནས་ཚུལ་རྟོགས་དབང་དང་། ཐེ་ཞུགས་བྱེད་དབང་། བསམ་ཚུལ་བརྗོད་དབང་། ལྟ་སྐུལ་བྱེད་དབང་བཅས་འགན་སྲུང་བྱེད་དགོས།
དོན་ཚན་བཅོ་བརྒྱད་པ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་དུ་དྲ་མིག་ཅན་གྱི་ཞབས་ཞུའི་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་དྲ་མིག་ཅན་གྱི་ཞབས་ཞུའི་དོ་དམ་མ་ལག་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས།
སྡེ་ཁུལ་གྱི་དྲ་མིག་དབྱེ་སྐབས་ངེས་པར་དུ་མི་འབོར་འཚམ་ཚད་རན་པ་དང་། ཞབས་ཞུ་དང་དོ་དམ་བྱེད་བདེ་བ། ཐོན་ཁུངས་བགོ་སྒྲིག་ནུས་ལྡན། བྱེད་ནུས་སྤྱིར་ན་ཆ་ཚང་བ་བཅས་ཀྱི་རྩ་དོན་སྲུང་དགོས་ཤིང་། དྲ་མིག་རེར་དུད་སྦྲེལ་ཚན་པ་འགའ་ཞིག་དབྱེ་ཡོད་པ་དེར་དྲ་དཔོན་དང་། དྲ་མིག་ལས་བྱ། དུད་སྦྲེལ་ཐེམ་དཔོན་བཅས་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། དེ་དག་གི་ལས་འགན་ཁ་གསལ་བཟོ་དགོས།
དོན་ཚན་བཅུ་དགུ་པ། ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་ཁྲོམ་གཞུང་དོན་གཅོད་ཁང་གིས་ངེས་པར་དུ་མཉམ་འགོག་མཉམ་བཅོས་དང་མཉམ་འགོག་མཉམ་སྡོམ་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་དགོས་པ་མ་ཟད། སྡེ་ཁུལ་དུ་བཅའ་སྡོད་བྱེད་མཁན་ཚན་པ་དང་། སྡེ་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་དང་། གྲོང་མི། དང་བླངས་པ་སོགས་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་ནང་ཞུགས་པའི་ལས་རྣམ་གསར་གཏོད་བྱེད་དགོས་ཤིང་། སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ཁྲོད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཐེ་ཞུགས་བྱེད་པར་སྐུལ་ལྕག་གཏོང་ཐབས་བཟོས་ནས་ཐེ་ཞུགས་བྱ་རྒྱུར་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་དགོས།
སྡེ་ཁུལ་དུ་བཅའ་སྡོད་བྱེད་མཁན་ཚན་པས་ངེས་པར་དུ་རང་གནས་སའི་སྡེ་ཁུལ་གྱི་བཅོས་སྐྱོང་ལས་དོན་ལ་གཞོགས་འདེགས་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། ཚན་པ་དེ་གའི་ལས་བྱས་སྡེ་ཁུལ་ལས་བྱར་སྡེ་ཁུལ་ལས་དོན་ནང་ཞུགས་པ་དང་སྦྲགས་དེར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཧུར་ཐག་བྱ་རྒྱུའི་སློབ་གསོ་དང་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་དགོས།
སྡེ་ཁུལ་གྱི་གྲོང་མིར་སྡེ་ཁུལ་གྱི་མེ་ཟོན་བདེ་འཇགས་དང་། ཐོན་སྐྱེད་བདེ་འཇགས། བཟའ་བཅའ་སྨན་རྫས་ཀྱི་བདེ་འཇགས། གནོད་འགོག་གེགས་སེལ་དང་རྒུད་སྐྱོབ་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ཡག་པོ་སྒྲུབ་རོགས་བྱ་རྒྱུའི་སྐུལ་མ་གཏོང་དགོས་ལ། བདེ་འཇགས་ལ་གནོད་པའི་མངོན་མེད་རྐྱེན་ངན་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་མ་ཐག་འཕྲལ་མར་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་ལ་སྙན་སེང་ཞུ་དགོས།
དོན་ཚན་ཉི་ཤུ་པ། རྫོང་རིམ་ཡན་གྱི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་དེའི་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་གྱིས་ངེས་པར་དུ་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་ལ་ཁྱབ་པའི་སྤྱི་པའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་བཙུགས་ནས། སྤྱི་པའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་ས་དང་། ཐད་སྦྲེལ་ཁ་པར། དྲ་ཐོག་ལས་སྟེགས་བཅས་འཛུགས་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་གྲོང་མིས་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་རེ་ཞུ་བྱེད་པ་དང་ཁྲིམས་ལྟར་ཁེ་དབང་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པར་ཁྲིད་སྟོན་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས།
རིམ་ཁག་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་དེའི་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་གྱིས་ངེས་པར་དུ་བཅའ་ཁྲིམས་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བའི་འགན་འཁྲིའི་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། ཁྲིམས་དཔོན་དང་། ཞིབ་དཔྱོད་དཔོན། མི་དམངས་ཉེན་རྟོག་པ། ཁྲིམས་རྩོད་པ། མི་དམངས་འདུམ་འགྲིག་པ་སོགས་བཅའ་ཁྲིམས་ལས་དོན་པའི་ནུས་པ་བཏོན་ནས་སྡེ་ཁུལ་དུ་ཁྲིམས་སྐྱོང་དྲིལ་བསྒྲགས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་པའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཏེ་གྲོང་མིའི་ཁྲིམས་སྐྱོང་འདུ་ཤེས་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་དང་སྦྲགས་ཁྲིམས་སྐྱོང་སྡེ་ཁུལ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
དོན་ཚན་ཉེར་གཅིག་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པར། ངེས་པར་དུ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་རིན་ཐང་ལྟ་བ་འཛུགས་སྤེལ་བྱས་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྔོན་ཐོན་རིག་གནས་གོང་སྤེལ་དང་གསར་བརྗེའི་རིག་གནས་དར་སྤེལ་གཏོང་བ་དང་། ཀྲུང་ཧྭ་ཡི་ཕུལ་བྱུང་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་དགོས།
རིམ་ཁག་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་སྤྱི་པའི་རིག་གནས་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་འཛུགས་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ། སྡེ་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་པའི་རིག་གནས་ཞབས་ཞུ་དང་རིག་གནས་ཐོན་རྫས་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་ནུས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་དམངས་ཡོངས་ཀྱི་དཔེ་ཀློག་བྱེད་སྒོ་སོགས་མང་ཚོགས་རང་བཞིན་གྱི་རིག་གནས་རིག་རྩལ་གྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་དགོས།
སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཤེས་དཔལ་དར་སྤེལ་དང་། མྱོང་ལེན། འཛུགས་གཏོད་བཅས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་ཡ་རབས་ཁྱིམ་ཚང་འཛུགས་གཏོད་དང་ཀུན་སྤྱོད་དཔེ་བཟང་བ་སོགས་ཀྱི་དཔྱད་འདེམས་གཟེངས་བསྟོད་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ནས་སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཀུན་སྤྱོད་དཔེ་བཟང་ཅན་དང་། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གྱི་དཔེ་བཟང་ཅན། མི་བཟང་ལས་བཟང་བ་བཅས་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་པ་དང་། བདེན་པའི་རྒྱབ་ལངས་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་མ་བཏང་ནས་གྲོང་མིས་བཟང་བཀུར་དགེ་བརྩོན་དང་། གཞན་ཕན་སྒྲུབ་པར་དགའ་བ། ཟོལ་མེད་ཡིད་རྟོན། རྒན་བཀུར་གཉེན་གཅེས། གོམས་སྲོལ་བཟང་སྒྱུར་བཅས་བྱ་རྒྱུར་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཏེ། ཁྱིམ་ཚང་གི་སློབ་གསོ་དང་སྲོལ་བཟང་དར་སྤེལ་གཏོང་བ་དང་། ཞི་མཐུན་གྱི་ཁྱིམ་མཚེས་འབྲེལ་བ་འཛུགས་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྡེ་ཁུལ་གྱི་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་དར་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས།
དོན་ཚན་ཉེར་གཉིས་པ། རིམ་ཁག་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་འཕྲལ་རྐྱེན་མྱུར་སེལ་དོ་དམ་དང་། དྲ་ཐོག་སྲིད་སྐྱོང་། སྤྱི་པའི་བདེ་འཇགས་སོགས་ཐད་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་སྒྲིལ་བཅོས་བྱས་ཏེ། ཆ་འཕྲིན་མཉམ་སྤྱོད་དང་ལས་དོན་མཉམ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་པ་དང་། ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་ལྟེ་གནས་དངོས་གཞི་ཅན་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ། སྡེ་ཁུལ་གྱི་བདེ་འཇགས་བརྟན་ལྷིང་ལ་གནོད་ཉེན་ཡོད་པའི་མངོན་མེད་རྐྱེན་ངན་རིགས་ལ་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་གྱིས་ཉེན་བརྡ་གཏོང་བ་དང་། རིམ་དབྱེ་གྲལ་བཤེར་བྱེད་པ། མཉམ་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་ཡག་པོ་སྒྲུབ་དགོས།
སྤྱི་བདེ་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་གྱིས་ངེས་པར་དུ་སྡེ་ཁུལ་གྱི་བདེ་འཇགས་ཐད་ཀྱི་འགོག་ཟོན་མ་ལག་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ནས་འགོག་ཟོན་དྲ་རྒྱ་འཛུགས་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། ཚན་རྩལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། ནག་སེལ་གཤེད་བཅོམ་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ། མང་ཚོགས་ཀྱིས་དོ་ཁུར་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་ཁྲིམས་འགལ་ཉེས་གསོག་བྱེད་སྤྱོད་ལ་ཁྲིམས་ཆད་ནན་པོ་གཅོད་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྡེ་ཁུལ་གྱི་བདེ་འཇགས་དང་བརྟན་ལྷིང་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་དགོས།
ཡུལ(གྲོང)མི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ངེས་པར་དུ་སྡེ་ཁུལ་གྱི་བདེ་འཇགས་ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབ་རྒྱུར་གཞོགས་འདེགས་བྱས་ཏེ། བདེ་འཇགས་ཀྱི་མངོན་མེད་རྐྱེན་ངན་ལ་གྲལ་བཤེར་གྱིས་སྡེ་ཁུལ་གྱི་བདེ་འཇགས་དང་བརྟན་ལྷིང་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་དགོས།
དོན་ཚན་ཉེར་གསུམ་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པར། ངེས་པར་དུ་དུས་རབས་གསར་པའི“ཧྥེང་ཆའོ་ཡི་ཉམས་མྱོང”མཐའ་འཁྱོངས་དང་གོང་འཕེལ་བཏང་ནས་གཅིག་འཐུས་སྣ་མང་ཐོག་འགལ་བ་དང་རྩོད་གཞི་འདུམ་སེལ་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ལེགས་སུ་གཏོང་དགོས།
རིམ་ཁག་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་གྱིས་ངེས་པར་དུ་གྲོང་མིའི་ཁེ་ཕན་རེ་ཞུའི་ལམ་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། ཁྲིམས་ལྟར་གྲོང་མིའི་ཡིག་འབུལ་ཞུ་བཅར་བདག་སྤྲོད་བྱས་ནས་ཞུ་སྦྱོར་འཕྲལ་སྒྲུབ་ལས་དོན་ཡག་པོ་སྒྲུབ་དགོས་པ་མ་ཟད། འབྲེལ་ཡོད་རེ་ཞུ་དུས་ཐོག་ཏུ་ཐག་གཅོད་བྱས་ནས་འགལ་བ་དང་རྩོད་གཞི་ནུས་ལྡན་སེལ་དགོས།
ཁྲིམས་འཛིན་སྲིད་འཛིན་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་གྱིས་ངེས་པར་དུ་སྡེ་ཁུལ་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས་བློ་འདྲིའི་ལས་དོན་དང་སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཡོ་བསྲང་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་སྡེ་ཁུལ་གྱི་མི་དམངས་འདུམ་འགྲིག་རྩ་འཛུགས་དྲ་རྒྱ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། སྡེ་ཁུལ་གྱི་འགལ་བ་དང་རྩོད་གཞི་འགོག་སེལ་ལམ་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས།
དོན་ཚན་ཉེར་བཞི་པ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་དང་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་ནས་གྲོང་མིར་འབྲེལ་གཏུག་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས་པ་མ་ཟད། ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་། ཁྲོམ་གཞུང་དོན་གཅོད་ཁང་། ཡུལ(གྲོང)མི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་སྡེ་ཁུལ་དུ་རིམ་ཁག་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་དང་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་གྱི་སྣེ་ལེན་ཉིན་མོའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ནས་གྲོང་མིའི་བསམ་འཆར་དང་གྲོས་འགོ་ཉན་དགོས།
རྫོང་རིམ་པའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་དེའི་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་གྱིས་དྲ་ཐོག་དྲ་ཕྱིའི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུའི་ལས་སྟེགས་བརྒྱུད་དེ་བསྡུ་གཉེར་ལོགས་དགར་དང་། རིམ་པ་དང་རིགས་དབྱེ་འབྱེད། ལས་སྟེགས་ཀྱིས་གཙོ་ཁྲིད་བཅས་བྱེད་པའི་བྱ་ཐབས་སྤྱད་ནས་གྲོང་མིའི་བསམ་འཆར་དང་གྲོས་འགོ་བསྡུ་ལེན་དང་། ཐག་གཅོད། ལན་སྤྲོད་བཅས་བྱེད་པའི་ལས་དོན་ཡག་པོ་སྒྲུབ་དགོས།
དོན་ཚན་ཉེར་ལྔ་པ། རིམ་ཁག་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་ལ་མཛུབ་ཁྲིད་བྱས་ཏེ་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་དཔེ་བཟང་ཁུལ་འཛུགས་གཏོད་བྱེད་སྒོ་ཤུགས་ཆེན་སྤེལ་བ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་སྤྱོད་སྐད་ཡིག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བ། མི་རིགས་ཁག་གི་མཉམ་འདྲེས་རྣམ་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་དང་སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཁོར་ཡུག་བཏོད་དེ་མི་རིགས་ཁག་མཉམ་དུ་གནས་སྡོད་དང་། སློབ་སྦྱོང་། ལས་སྒྲུབ། བདེ་སྐྱིད་མཉམ་མྱོང་བཅས་བྱེད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་བསྐྲུན་ནས་མི་རིགས་ཁག་ཕན་ཚུན་འགྲོ་འོང་དང་སྤེལ་རེས་མཉམ་འདྲེས་བཅས་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གྱི་དཔེ་བཟང་སྡེ་ཁུལ་འཛུགས་གཏོད་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
དོན་ཚན་ཉེར་དྲུག་པ། རིམ་ཁག་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་ཐོལ་བྱུང་དོན་རྐྱེན་ཚབས་ཆེན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་འགན་སྲུང་མ་ལག་འཛུགས་པ་དང་ཚགས་ཚུད་དུ་བཏང་སྟེ། སྡེ་ཁུལ་གྱི་འཕྲལ་བསྟུན་ཉེན་གཡོལ་བྱེད་ས་འཛུགས་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། འཕྲལ་བསྟུན་རོགས་སྐྱོབ་དཔུང་ཁག་ཁྲིམས་ལྟར་འཛུགས་པ། གནོད་འགོག་གེགས་སེལ་དང་རྒུད་སྐྱོབ་ཀྱི་ཚན་རིག་ཁྱབ་གདལ་དང་དྲིལ་བསྒྲགས་སློབ་གསོ་སྤེལ་བ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་གྱིས་དུས་བཀག་ལྟར་བདེ་འཇགས་ལ་གནོད་བཟོ་ཡོད་པའི་ཉེན་ཁ་དབྱེ་འབྱེད་ངོས་འཛིན་དང་། གྲལ་བཤེར་བཅོས་སྒྲིག རྒྱུན་གཏན་གྱི་ནང་སྦྱོང་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་དགོས།
ཐོལ་བྱུང་དོན་རྐྱེན་ཐོན་སྐབས། ཡུལ(གྲོང)མི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ངེས་པར་དུ་ས་གནས་དེ་གའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་ཆོད་དོན་དང་བཀའ་རྒྱ་བཞིན་དྲིལ་བསྒྲགས་སྐུལ་སློང་བྱས་ཏེ་གྲོང་མི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་རང་སྐྱོབ་དང་ཕན་ཚུན་སྐྱོབ་རེས་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། དུས་ཐོག་ཏུ་འབྲེལ་ཡོད་ཆ་འཕྲིན་བསྡུ་ལེན་དང་། ཐོ་འགོད། ཞིབ་བསྡུར། གོང་འབུལ་བཅས་བྱས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ་སྲུང་རོགས་བྱེད་དགོས།
ཐོལ་བྱུང་དོན་རྐྱེན་ཐོན་སའི་སྡེ་ཁུལ་དུ་བཅའ་སྡོད་བྱེད་མཁན་ཚན་པ་དང་མི་སྒེར་གྱིས་ངེས་པར་དུ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་། ཡུལ(གྲོང)མི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ངམ་ཡང་ན་ཁོངས་གཏོགས་ཚན་པའི་བཀོད་འདོམས་དང་བཀོད་སྒྲིག་ལ་བརྩི་སྲུང་ཞུས་ནས་འཕྲལ་བསྟུན་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་དེ་འཕྲལ་བསྟུན་རོགས་སྐྱོབ་ལས་དོན་ནང་ཧུར་ཐག་ཞུགས་དགོས།
ལེའུ་བཞི་པ། སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཞབས་ཞུ།
དོན་ཚན་ཉེར་བདུན་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་དུ་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་པར། སྲིད་གཞུང་གིས་གཙོ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ནས་ཐེ་ཞུགས་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་མ་བཏང་ནས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཞབས་ཞུ་ཉོ་སྒྲུབ་བྱེད་པ་དང་། སྲིད་གཞུང་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་མ་འཇོག་མཉམ་ལས་བྱེད་པ། གྲོང་མིས་དང་བླངས་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་པ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཞལ་འདེབས་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་སྣ་ཚོགས་སྤྱད་དེ་སྒྲུབ་དགོས།
རིགས་ཁག་གི་སྤྱི་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་སྡེ་ཁུལ་གྱི་གྲོང་མིར་ཞབས་ཞུ་བསྒྲུབ་རྒྱུར་སྐུལ་ལྕག་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས།
དོན་ཚན་ཉེར་བརྒྱད་པ། རྫོང་རིམ་ཡན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་འཛུགས་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། དྲ་ཐོག་དྲ་ཕྱིའི་ཞབས་ཞུའི་ལམ་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ནས་གཞི་རྩའི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ་དོ་སྙོམས་ཅན་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
རྫོང་རིམ་ཡན་གྱི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་སྲིད་གཞུང་གི་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་དང་། ཤང་གྲོང་རྡལ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་། ཁྲོམ་གཞུང་དོན་གཅོད་ཁང་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་དང་སྡེ་ཁུལ་གྱི་ལས་དོན་འབྲེལ་མཐུད་ནུས་ལྡན་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས། སྡེ་ཁུལ་དུ་ཞབས་ཞུའི་ཐོན་ཁུངས་གཤམ་སྒྱུར་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་གཏོང་བའི་ཁར། སྤྱི་ཚོགས་རོགས་སྐྱོབ་དང་། རྒན་གསོ། བུ་བཅོལ། སློབ་ཞུགས། ལས་ཞུགས། སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་སོགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་བགོ་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ། རིག་གནས་ལུས་རྩལ་དང་། སྤྱི་ཕན་བཅའ་ཁྲིམས། ཁོར་ཡུག་སྔོ་སྒྱུར། གསོ་རླུང་དང་དྲོད་རླངས་མཁོ་འདོན་སོགས་ཀྱི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས།
རིམ་ཁག་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་གྱིས་སྲིད་གཞུང་གི་ཞབས་ཞུ་ཉོ་སྒྲུབ་དང་། གན་འཇོག་གཞན་སྤྲོད། རྣམ་གྲངས་མངགས་བཅོལ་སོགས་ཀྱི་བྱ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་སྤྱད་དེ། ཆེད་ལས་ཅན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་ལ་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ་ཁག་ཅིག་སྤྲད་ནས་སྒྲུབ་འགན་འཁུར་དུ་འཇུག་དགོས།
རྫོང་རིམ་པའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་སྡེ་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ་དྲ་ཐོག་ནས་གཉེར་སྒྲུབ་བྱེད་ལམ་ཁྱབ་སྤེལ་བཏང་སྟེ་གྲོང་མིར་སྟབས་བདེའི་ཞབས་ཞུ་མཁོ་འདོན་བྱེད་དགོས།
དོན་ཚན་ཉེར་དགུ་པ། ཡུལ(གྲོང)མི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ངེས་པར་དུ་ཡུལ་མིར་སྣེ་ལེན་དང་། འབྲེལ་གཏུག ཞབས་ཞུ་བཅས་བྱེད་པའི་ལས་ཀའི་ལམ་ལུགས་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། དངོས་ཡོད་དགོས་མཁོར་གཞིགས་ནས་དུས་ཁག་ཞབས་ཞུ་དང་ཁ་ཆད་ཞབས་ཞུ་སོགས་སྒྲུབ་སྟངས་སྤྱད་དེ་ལས་དོན་ཁག་ལེགས་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་དང་། གྲོང་མིར་ལས་དོན་ཁག་སྒྲུབ་བདེ་རུ་གཏོང་དགོས།
ཡུལ(གྲོང)མི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ངེས་པར་དུ་དམངས་བདེའི་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་མཁན་དྲ་ཚོམས་ཚད་ལྡན་འཛུགས་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་བཏང་ནས་དྲ་ཚོགས་བརྒྱུད་ཡུལ་མིར་འབྲེལ་གཏུག་དང་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་འདོན་དགོས།
དོན་ཚན་སུམ་ཅུ་པ། རྫོང་རིམ་ཡན་གྱི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ས་ཁང་ཐོན་ལས་སྲིད་འཛིན་གཙོ་འགན་སྡེ་ཚན་གྱིས་ངེས་པར་དུ་སྲིད་འཛིན་ས་ཁོངས་དེ་གའི་སྡེ་ལས་དོ་དམ་བྱེད་སྒོར་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། སྡེ་ལས་ཞབས་ཞུ་བས་ངེས་པར་དུ་སྡེ་ལས་ཞབས་ཞུའི་གན་རྒྱའི་ནང་ཁ་ཆད་བྱས་པ་ལྟར་སྡེ་ལས་ཞབས་ཞུ་བསྒྲུབས་ནས། སྲིད་གཞུང་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་གིས་ཁྲིམས་ལྟར་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་འཕྲལ་སྡོམ་ཐག་གཅོད་བྱ་ཐབས་དང་དོ་དམ་བྱ་ཐབས་གཞན་དག་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་འབྲེལ་ཡོད་ལས་དོན་སྤེལ་རྒྱུར་གཞོགས་འདེགས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།
ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་ཁྲོམ་གཞུང་དོན་གཅོད་ཁང་གིས་ངེས་པར་དུ་སྡེ་ཁུལ་ལ་མཛུབ་ཁྲིད་བྱས་ནས་ཡུལ(གྲོང)མི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་། ཁང་བདག་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་། སྡེ་ལས་ཞབས་ཞུ་བ་བཅས་ཀྱི་མཉམ་འགུལ་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། སྡེ་ལས་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་པའི་ཁྲོད་ཐོན་པའི་གནད་དོན་མཐའ་དག་དུས་ཐོག་ཏུ་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས།
སྡེ་ལས་ཞབས་ཞུའི་དོ་དམ་བྱེད་མཁན་མེད་པའི་སྡེ་ལས་རིགས་ལ། ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་། ཁྲོམ་གཞུང་དོན་གཅོད་ཁང་ངམ་ཡང་ན་ཡུལ(གྲོང)མི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་བཅས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བསྡུས་སྡེ་ལས་ཞབས་ཞུའི་རྩ་འཛུགས་བཙུགས་ཏེ་གཅིག་གྱུར་ཐོག་སྡེ་ལས་ཞབས་ཞུ་བསྒྲུབས་ཆོག ཁང་བདག་གམ་གྲོང་མིས་ཀྱང་ཡུལ(གྲོང)མི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ལ་བརྟེན་ནས་ཁང་བདག་རང་གིས་དོ་དམ་བྱེད་པའི་རྩ་འཛུགས་བཙུགས་ཏེ་རང་གིས་རང་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུས་ཆོག
དོན་ཚན་སོ་གཅིག་པ། རིམ་ཁག་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་ཁྲོམ་ར་ཅན་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཅན་ཕན་ཚུན་ཟུང་འབྲེལ་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་སྡེ་ཁུལ་གྱི་སིལ་ཚོང་དང་། བཟའ་བཏུང་། ཁྱིམ་ལས་སོགས་ཀྱི་ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་གོང་འཕེལ་འགྲོ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
དོན་ཚན་སོ་གཉིས་པ། རྫོང་རིམ་ཡན་གྱི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་སྲིད་ཇུས་དང་བྱ་ཐབས་བཟོ་འབེབས་བྱས་ཏེ། སྡེ་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་གཞན་དག་གིས་སྡེ་ཁུལ་དུ་རྩོད་གཞི་འདུམ་འགྲིག་དང་། བདེ་ཐང་རྒན་གསོ། དྭ་ཕྲུག་དང་བྱིས་པ་བཅོལ་བ། དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་ལ་རོགས་སྐྱོར། སྤྱི་ཕན་དགེ་སྒྲུབ། གནོད་འགོག་གེགས་སེལ། རིག་གནས་ལུས་རྩལ་དང་རོལ་རྩེད། ཁྱིམ་མཚེས་ཕན་ཚུན་རོགས་རམ། ཐོན་སྐྱེད་ལག་རྩལ་གྱི་ཞབས་ཞུ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས། ཡུལ(གྲོང)མི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་སྤྱི་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་ལ་སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཞབས་ཞུའི་སྒྲིག་བཀོད་སྒྲིག་སྦྱོར་བྱས་ནས་དེས་ཡུལ་མིར་ཞབས་ཞུ་བསྒྲུབ་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཆོག
དོན་ཚན་སོ་གསུམ་པ། རིམ་ཁག་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་དེ་བཞིན་འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་ཐང་དང་། དམངས་སྲིད། སློབ་གསོ། ཁྲིམས་འཛིན་སྲིད་འཛིན་སོགས་སྡེ་ཚན་གྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སེམས་ཁམས་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་དང་ཉམས་ཉེན་ཐེ་གཏོགས་བྱེད་ལམ་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། སྤྱི་ཚོགས་ལས་སྒྲུབ་ཚན་པ་སོགས་ཆེད་ལས་སྤྱི་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་ལ་བརྟེན་ནས། རྒྱུན་གཏན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་སེམས་ཁམས་བློ་འདྲིའི་ཞབས་ཞུ་དང་སེམས་ཁམས་གསོ་བའི་ལས་དོན་སྤེལ་ཏེ་སྡེ་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རོགས་སྐྱོབ་བྱ་ཡུལ་དང་། དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་བུད་མེད་དང་བྱིས་པ། སེམས་འཁྲུལ་ནད་གཞི་ཕོག་མཁན། སྡེ་ཁུལ་ཡོ་བསྲང་བྱ་ཡུལ། དུས་ཐིམ་བཙོན་གྲོལ་བ་སོགས་དམིགས་བསལ་མི་ཚོགས་ལ་མི་ཆོས་ལྡན་པའི་སེམས་ཁུར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་གསོ་གཏོང་བ། སེམས་ཁམས་བདེ་ཐང་ཡོང་བ་བཅས་བྱེད་དགོས།
དོན་ཚན་སོ་བཞི་པ། རྫོང་རིམ་ཡན་གྱི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་སྡེ་ཁུལ་གྱི་དང་བླངས་ཞབས་ཞུ་འགན་སྲུང་དང་སྐུལ་ལྕག་བྱེད་ལམ་བཙུགས་ཏེ། སྡེ་ཁུལ་གྱི་དང་བླངས་ཞབས་ཞུ་ལམ་ལུགས་ཅན་དང་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་སྡེ་ཁུལ་གྱི་དང་བླངས་ཞབས་ཞུའི་ནང་གྲོང་མི་དང་རིགས་ཁག་གི་རྩ་འཛུགས་ཞུགས་རྒྱུར་སྐུལ་མ་གཏོང་དགོས།
ཡུལ(གྲོང)མི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ངེས་པར་དུ་སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཞབས་ཞུའི་སྒྲིག་བཀོད་ལ་བརྟེན་ནས་དང་བླངས་ཞབས་ཞུའི་ས་ཚུགས(ས་ཚིགས)བཙུགས་ཏེ། དང་བླངས་པ་དང་། ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཡུལ། ཞབས་ཞུའི་རྣམ་གྲངས་བཅས་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་པའི་ལས་སྟེགས་སྐྲུན་དགོས།
གྲོང་མིས་སྡེ་ཁུལ་གྱི་དང་བླངས་ཞབས་ཞུའི་བྱེད་སྒོར་ཞུགས་ན། ཕུལ་བྱུང་དཔྱད་འདེམས་དང་སྔོན་ཐོན་དཔྱད་འདེམས་སོགས་ཀྱི་དཔྱད་བསྡུར་ཆ་རྐྱེན་ལ་བརྩིས་ཆོག
ལེའུ་ལྔ་པ། འགན་སྲུང་བྱ་ཐབས།
དོན་ཚན་སོ་ལྔ་པ། རྫོང་རིམ་ཡན་གྱི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་གི་གྲོན་དངུལ་དེ་རིམ་མཚུངས་ནོར་སྲིད་སྔོན་རྩིས་ནང་བཅུག་ཐོག རིམ་ཁག་སྡེ་ཚན་དང་སྡེ་ཁུལ་ཁག་གི་བཅོས་སྐྱོང་གྲོན་དངུལ་བེད་སྤྱོད་དང་། དོ་དམ། ལྟ་སྐུལ་བཅས་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་ཆེད་དམིགས་མ་དངུལ་ལ་ཁྲིམས་ལྟར་རྩིས་བཤེར་བྱེད་དགོས།
དོན་ཚན་སོ་དྲུག་པ། རྫོང་རིམ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་སྡེ་ཁུལ་གྱི་གཞི་ཁྱོན་དང་། མི་འབོར་འདུས་ཚད། ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་རྒྱ། གྲོང་མིའི་གྲུབ་ཚུལ། ཁོངས་གཏོགས་ཚན་པའི་ཁ་གྲངས་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་གཞིགས་ནས། སྡེ་ཁུལ་གྱི་ལས་བྱ་བཀོད་སྒྲིག་ལུགས་མཐུན་བྱེད་དགོས།
རྫོང་རིམ་ཡན་གྱི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་སྡེ་ཁུལ་ལས་བྱའི་ལས་རིགས་མ་ལག་འཛུགས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ། སྡེ་ཁུལ་ལས་བྱའི་གསོ་སྐྱོང་སྦྱོང་བརྡར་དང་། དཔྱད་ཞིབ་གདེང་འཇོག ལས་གནས་སྤོར་བའམ་ཕྱིར་འཐེན་སོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་བཙུགས་ནས། བྱང་ཚད་མཐོ་བའི་སྡེ་ཁུལ་གྱི་ལས་དོན་པའི་དཔུང་ཁག་ཅིག་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་དགོས། སྡེ་ཁུལ་ལས་དོན་པའི་ལས་གནས་གདང་རིམ་གྱི་རིམ་སྟར་དེ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ས་ཁོངས་ནང་ཕན་ཚུན་ཁས་ལེན་བྱེད་དགོས།
སྤྱི་ཚོགས་ལས་དོན་པའི་སྦྱོང་བརྡར་དང་ཐོབ་ཐང་རྒྱུགས་ལེན་ནང་སྡེ་ཁུལ་གྱི་ལས་དོན་པ་ཞུགས་རྒྱུར་སྐུལ་མ་བཏང་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ལས་དོན་པའི་ལས་རིགས་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་ཐོབ་ཕྱིན་དེ་མཚུངས་ཀྱི་གླ་ཕོགས་རིམ་པ་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས།
དོན་ཚན་སོ་བདུན་པ། རྫོང་རིམ་ཡན་གྱི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་སྡེ་ཁུལ་ཚན་པར་བྱས་པའི་དཔྱད་ཞིབ་དཔྱད་བསྡུར་བྱེད་སྒོ་ཚད་ལྡན་བཟོས་ནས། གཞི་རིམ་སྲིད་གཞུང་གིས་གཅིག་གྱུར་ཐོག་སྡེ་ཁུལ་ལས་དོན་ལ་ཕྱོགས་བསྡུས་དཔྱད་ཞིབ་དཔྱད་བསྡུར་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་འཛུགས་དགོས་ཤིང་། འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས་དཔྱད་ཞིབ་དཔྱད་བསྡུར་བྱེད་སྒོ་ལོགས་སུ་སྒྲིག་འཛུགས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།
རྫོང་རིམ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་། ཁྲོམ་གཞུང་དོན་གཅོད་ཁང་། ཡུལ(གྲོང)མི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་བཅས་ཀྱི་ལོ་འཁོར་འགན་སྒྲུབ་དང་ཁ་ཆད་ལག་བསྟར་བྱས་ཚུལ་ལ་ཕན་ཚུན་གདེང་འཇོག་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་དགོས་ཤིང་། དཔྱད་གླེང་བྱས་འབྲས་དེ་ལས་རྗེས་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་སྐབས་ཀྱི་གཞི་འཛིན་སར་བརྩི་དགོས།
ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་ཁྲོམ་གཞུང་དོན་གཅོད་ཁང་གིས་ངེས་པར་དུ་དུས་བཀག་ལྟར་གྲོང་མི་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ནས་སྡེ་ཁུལ་ཞབས་ཞུའི་བློ་མོས་ཆེ་ཆུང་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་པ་དང་། སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཞབས་ཞུར་གདེང་འཇོག་དང་སྐུལ་ལྕག་བྱེད་སྲོལ་འཛུགས་དགོས།
དོན་ཚན་སོ་བརྒྱད་པ། རྫོང་རིམ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་དེའི་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་གྱིས་ངེས་པར་དུ་སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཞབས་ཞུའི་ཁྲལ་བསྡུ་དང་། སྤྱི་སྤྱོད་བྱ་གཞག་གི་གྲོན་བསྡུ། ལས་མི་བཀོལ་སྤྱོད་འགན་བཅོལ་སོགས་ཀྱི་གཟིགས་སྐྱོང་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས།
སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཞབས་ཞུའི་སྒྲིག་བཀོད་ཀྱི་ཆུ་དང་། གློག སོལ་རླངས་བཅས་བེད་སྤྱོད་དང་དྲོད་གཏོང་སོགས་ཀྱི་འགྲོ་གྲོན་དེ་གྲོང་མིའི་འཚོ་བའི་རིགས་ཀྱི་རིན་གོང་གི་ཚད་གཞི་བཞིན་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས།
ལེའུ་དྲུག་པ། བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་འགན་འཁྲི།
དོན་ཚན་སོ་དགུ་པ། རིམ་ཁག་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་གྱིས་སྲོལ་ཡིག་འདིའི་གཏན་འབེབས་དང་འགལ་ནས་སྡེ་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་གི་འགན་འཁྲི་མ་སྒྲུབ་པར། འགན་དབང་གང་བྱུང་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། རང་འགན་སྣང་མེད་དུ་འཇོག་པ། ཉེར་ཕྱོགས་གཡོ་ཟོལ་བཅས་བྱས་ཚེ། འགན་འཁྲི་ཡོད་མཁན་འགོ་ཁྲིད་དང་ཐད་ཀའི་འགན་འཁྲི་ཡོད་མཁན་ལ་ཁྲིམས་ལྟར་ཉེས་ཆད་གཅོད་དགོས།
དོན་ཚན་བཞི་བཅུ་པ། སྲོལ་ཡིག་འདིའི་གཏན་འབེབས་དང་འགལ་བའི་བྱེད་སྤྱོད་རིགས་བཅའ་ཁྲིམས་དང་སྲིད་འཛིན་ཁྲིམས་སྲོལ་ནང་ཆད་གཅོད་ཀྱི་གཏན་འབེབས་ཡོད་ཚེ་གཏན་འབེབས་དེ་བཞིན་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ།
ལེའུ་བདུན་པ། ཞར་བྱུང་།
དོན་ཚན་ཞེ་གཅིག་པ། སྲོལ་ཡིག་འདི་2025ལོའི་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་1ཉིན་ནས་བཟུང་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ།
(བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གཞུང་དོན་ཐིང་ནས་མཁོ་འདོན་བྱས)