ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་སྐབས་བཅུ་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་ལྔ་པའི་སྤྱི་བསྒྲགས།
(2025ལོའི་ཟླ་1ཚེས་24ཉིན་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་ལྔ་པའི་ཐོག་གྲོས་འཆམ་བྱུང་བ)
ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་སྐབས་བཅུ་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་ལྔ་པ་2025ལོའི་ཟླ་1ཚེས་23དང་ཚེས་24ཉིན་ལྷ་སར་འཚོགས་ཤིང་། ད་ཐེངས་ཀྱི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ལ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྒྲིག་ཨུད་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་30ཞུགས་ཡོད་པ་དང་མི་163ཟུར་ཞུགས་གནང་ཡོད་པ་རེད།
རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ཝང་ཅུན་ཀྲེང་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་ནས་གསུང་བཤད་གནང་ཞིང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་ཡན་ཅིན་ཧའེ་དང་། ཀརྨ་ཚེ་བརྟན། ལིའུ་ཅང་བཅས་དང་དེ་བཞིན་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་འགོ་ཁྲིད་བློ་མཐུན་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་ཡོད་པ་རེད།
ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་དེ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་གཙོ་སྐྱོང་བྱས་ཤིང་། ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་དང་། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཉི་ཤུ་པ་དང་སྐབས་ཉི་ཤུ་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་དགོངས་དོན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ། ཀྲུང་དབྱང་སྒྲིག་ཨུད་སྐབས་ཉི་ཤུ་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་བཞི་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་ནན་ཏན། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་སྐབས་བཅུ་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དྲུག་པ་དང་བདུན་པའི་ལས་དོན་བཀོད་སྒྲིག་ལྟར་2024ལོའི་སྒྲིག་བཤེར་ལྟ་ཞིབ་ལས་དོན་ལ་ཕྱོགས་སྡོམ་དང་2025ལོའི་ལས་འགན་བཀོད་སྒྲིག་བཅས་བྱས་པ་མ་ཟད། བློ་མཐུན་ཅང་ཝུན་ཕེང་གིས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྒྲིག་ཨུད་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚབ་ཞུས་ནས་གནང་བའི《ཏང་སྲོལ་སྲིད་གཙང་འཛུགས་སྐྱོང་དང་རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་བཏང་སྟེ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བོད་གསར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་ཆེད་འགན་ལེན་བརྟན་པོ་མཁོ་འདོན་བྱེད་དགོས》ཞེས་པའི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་ལ་གྲོས་ཞིབ་བྱས་ནས་གྲོས་འཆམ་བྱུང་བ་རེད།
ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐོག སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྐབས་ཉི་ཤུ་པའི་ཀྲུང་དབྱང་སྒྲིག་ཨུད་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་བཞི་པའི་ཐོག་གནང་བའི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་དང་བློ་མཐུན་ལི་ཞི་ཡིས་གནང་བའི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་སློབ་སྦྱོང་ནན་ཏན་དང་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་བླངས་ཤིང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་གཟིགས་རྒྱང་རིང་བ་དང་། དགོངས་པ་གཏིང་ཟབ་པ། ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། རྒྱས་བཤད་གནད་ལ་འཁེལ་བ་མ་ཟད། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། བསམ་བློའི་རང་བཞིན། མཛུབ་ཁྲིད་ཀྱི་རང་བཞིན་བཅས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ལྡན་པས། རྒྱང་ལམ་གསར་པར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོས་སྐྱོང་བ་གཏིང་ཟབ་ཕྱོགས་སུ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ཆེད་མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་གསལ་སྟོན་དང་རྩ་བའི་གཞི་འཛིན་ས་མཁོ་འདོན་གནང་ཡོད། བློ་མཐུན་ལི་ཞི་ཡིས་གནང་བའི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་ནང་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཤིང་། ཀྲུང་གོའི་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་འཕེལ་རིམ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རིང་སྒྲིག་བཤེར་ལྟ་ཞིབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་དང་ལས་འགན་ལ་སྟངས་འཛིན་གནད་སྨིན་གནང་ནས་འདི་ལོའི་སྒྲིག་བཤེར་ལྟ་ཞིབ་ལས་དོན་ཡག་པོ་སྒྲུབ་པར་ཁྲིད་སྟོན་ནུས་ལྡན་གནང་ཡོད་པའི་ངོས་འཛིན་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་རེད། ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་བློ་མཐུན་ཝང་ཅུན་ཀྲེང་གི་གསུང་བཤད་སློབ་སྦྱོང་ནན་ཏན་དང་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་བླངས་ཤིང་། བློ་མཐུན་ཝང་ཅུན་ཀྲེང་གི་གསུང་བཤད་ནང་མིག་སྔའི་དུས་བབ་དང་ལས་འགན་ལ་དབྱེ་ཞིབ་གཏིང་ཟབ་གནང་བ་མ་ཟད། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་དང་ཀྲུང་དབྱང་སྒྲིག་ཨུད་ཀྱི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་དང་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཏང་སྲོལ་སྲིད་གཙང་འཛུགས་སྐྱོང་དང་རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་ལས་དོན་གཏིང་ཟབ་ཕྱོགས་སུ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བར་བླང་བྱ་ཁ་གསལ་བཏོན་གནང་ཡོད་པའི་ངོས་འཛིན་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་རེད། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་རྩ་བའི་ཁྲིད་སྟོན་དུ་བྱས་ནས། གདེང་ཚོད་བརྟན་པོ་དང་། འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཕོད་པ། ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ངང་འགན་འཁྲི་སྒྲུབ་པ། རང་འགན་གཙང་སྒྲུབ། “རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དོན་ཆེན”ལ་དམིགས་ཏེ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་སྤྱོད་བཟང་སྒྲིག་ནན་བྱེད་པ། ནམ་ཡང་ཚར་དུས་མེད་པའི་སྙིང་རུས་དང་བརྩོན་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ནས། རུལ་སུངས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོན་ས་དང་ཐོན་རྐྱེན་མེད་པ་བཟོ་བར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱུན་མཐུད་རྒྱག་དགོས་པའི་ངོས་འཛིན་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་རེད།
ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་བསྟན་དོན། འདས་ཟིན་པའི་ལོ་གཅིག་ནང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱིས་ཏང་ལ་དོ་དམ་དང་ཏང་བཅོས་སྐྱོང་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་འཁྲི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁུར་བ་དང་། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོས་བསྐྱངས་ཏེ་ཕྱོགས་ཁག་གི་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་ཏན་ཏིག་གཏོང་བར་ཁྲིད་སྟོན་དང་འགན་ལེན་བྱས་པར་བརྟེན། ཀྲུང་གོའི་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བོད་ཀྱི་ལག་ལེན་ཐད་གོམ་སྟབས་བརྟན་པོ་སྤོས་ཡོད། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་ཁག་སྒྲིག་བཤེར་ལྟ་ཞིབ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས། “གཏན་འཁེལ་གཉིས”ལ་བརྩི་བཀུར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཞུ་བ་དང“སྲུང་སྐྱོང་གཉིས”མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཐུབ་པ་བྱེད་པ་དེ་སྒྲིག་བཤེར་ལྟ་ཞིབ་ལས་དོན་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོ་དང་ཕྱོགས་ཁག་ལ་དོན་འཁྱོལ་དང་། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི“དོན་ཆེན་བཞི”དང“འཛུགས་གཏོད་བཞིའི”སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ་དང་འགན་ལེན་བྱེད་པར་དམ་པོར་དམིགས་པ། སྤྱོད་བཟང་སྒྲིག་ནན་གྱིས་རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པར་བརྟན་པོའི་ངང་སྐུལ་འདེད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་པར་བརྟེན། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྒྲིག་བཤེར་ལྟ་ཞིབ་ལས་དོན་ལ་འཕེལ་རྒྱས་གསར་པ་དང་གྲུབ་འབྲས་གསར་པ་ཐོབ་ཡོད། ཏང་གི་གསར་གཏོད་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་བློ་སྒྲིལ་སེམས་སྐྱེད་དང་སྒྲིག་བཤེར་ལྟ་ཞིབ་ཀྱི་ལས་དོན་མཐའ་དག་ལ་གཅིག་འདོམས་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ནས། “གྲོས་དོན་དང་པོའི”ལམ་ལུགས་ཚད་ལྡན་དང་ལག་བསྟར་ནན་པོ་དང་། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པར་རྟག་ཏུ་སློབ་སྦྱོང་དང་རྟག་ཏུ་གོ་བ་བླངས་ཏེ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་ཡང་དག་སྟངས་འཛིན་ནན་པོ་བྱས་ཡོད། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཛུབ་སྟོན་དང་མཆན་བཀོད་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་དང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་གལ་ཆེན་དང་། དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་གི་བོད་སྐྱོང་མཛད་ཇུས་ལག་བསྟར་དང་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པར་དམིགས་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་ལས་དོན་ཏན་ཏིག་བསྒྲུབས་ཏེ། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱིས“སྲུང་སྐྱོང་གཉིས”དེ་བྱ་སྤྱོད་དངོས་ཀྱི་ཐོག་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། ཏང་གི་སྒྲིག་ཁྲིམས་སློབ་སྦྱོང་སློབ་གསོར་སྣེ་ཁྲིད་དེ་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་དང་། “སྒྲིག་ཁྲིམས་དྲུག”ལ་དམ་པོར་དམིགས་ཏེ་དོན་ཚན་རེ་རེ་བཞིན་སློབ་སྦྱོང་དང་གོ་བ་ལེན་པ། ནན་པོ་དང་། གནད་ལ་འཁེལ་བ། ཚད་ལྡན་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྒྲིག་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ། ཉེན་ཟོན་སློབ་གསོ་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་བ་བཅས་བྱས་ཏེ་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པས་སྒྲིག་ཁྲིམས་སྦྱོང་བ་དང་། སྒྲིག་ཁྲིམས་ཤེས་པ། སྒྲིག་ཁྲིམས་དམ་པ། སྒྲིག་ཁྲིམས་སྲུང་བ་བཅས་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། སྐྱིད་འདོད་རྒྱས་སྤྲོས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་བཀག་འགོག་ནན་པོ་བྱས་ནས། ཕྱི་ཚུལ་རིང་ལུགས་དང་དཔོན་ཉམས་རིང་ལུགས་བཅོས་སྒྲིག་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འབེབས་དོན་ཚན་བརྒྱད་ཀྱི་འགོག་སྲུང་འཛིང་རགས་མུ་མཐུད་བརྟན་དུ་བཏང་ཡོད། “རུལ་སུངས་མི་བྱེད་པ་གསུམ”ལ་སྡེབ་གཅིག་ཏུ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། གཙོ་གནད་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་དམིགས་ཏེ་རུལ་སུངས་ལ་ཆད་གཅོད་དང་ལྐོག་ཟ་མེད་པར་བཟོ་བའི་དམ་བསྒྲགས་རྣམ་པར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ། ཞིབ་བཤེར་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་རྗེས་མཐུད་ལས་དོན་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་བ་བཅས་བྱས་ཏེ་རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་གཏིང་ཟབ་ཚད་དང་ཁྱབ་རྒྱ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད། མང་ཚོགས་ཉེ་འགྲམ་གྱི་ཚུལ་མིན་གྱི་སྤྱོད་ཚུལ་དང་རུལ་སུངས་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་གཅིག་སྡུད་ཐོག་བཅོས་སྒྲིག་ཏན་ཏིག་བྱས་ནས། “སྦྲང་གྲོག་རུལ་སུངས”ལ་ཆད་གཅོད་ནན་པོ་བྱས་ཏེ་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཕྲལ་མཁོ་དང་། དཀའ་ངལ། སེམས་ཁྲལ། རེ་སྒུག་བཅས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐོར་གཟིགས་ལ་སྤུས་ཚད་མཐོ་པོས་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། གནད་དོན་ཤེས་རྟོགས་དང་ཐག་གཅོད་ལ་སྡེབ་གཅིག་ཏུ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་སྐོར་གཟིགས་ཀྱི་སྤུ་གྲིའི་ནུས་པ་གང་ལེགས་བཏོན་ཡོད། སྒྲིག་བཤེར་ལྟ་ཞིབ་ཀྱི་སྒྲིག་སྲོལ་སྒྱུར་བཅོས་མུ་མཐུད་གཏིང་ཟབ་ཏུ་བཏང་ནས། སྒྲིག་སྲོལ་ལམ་ལུགས་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ་སྤྱོད་བཟང་སྒྲིག་ནན་དང་རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་སྔར་བས་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད། གྲུབ་འབྲས་ལ་ཁས་ལེན་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག སྒྲིག་བཤེར་ལྟ་ཞིབ་ལས་དོན་དང་ལས་བྱེད་པའི་དཔུང་ཁག་འཛུགས་སྐྱོང་ཁྲོད་གནས་པའི་གནད་དོན་ལ་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་གྱིས་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ནས་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་དང་ཐག་གཅོད་ཏན་ཏིག་བྱེད་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་ཡོད།
ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་ནན་བཤད་བྱས་དོན། རུལ་སུངས་ནི་རང་རེའི་ཏང་ལ་འཕྲད་པའི་ཉེན་ཁ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པ་དང་། རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་ནི་ཆེས་མཐར་ཕྱིན་གྱི་རང་ངོས་གསར་བརྗེ་ཞིག་རེད། རྒྱང་ལམ་གསར་པར། ངེས་པར་དུ་ནམ་ཡང་ཚར་དུས་མེད་པའི་སྙིང་རུས་དང་བརྩོན་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྤེལ་དགོས། བསམ་བློ་དང་བྱ་སྤྱོད་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་དུས་བབ་ལ་བརྡར་ཤ་ཡང་དག་བཅད་པ་དང་ལས་འགན་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ངང་བཀོད་སྒྲིག་གནང་བའི་ཐོག་གཅིག་གྱུར་ཏན་ཏིག་བྱས་ཏེ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོས་སྐྱོང་བ་དང་རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་གནད་དོན་ཐད་བོད་ལ་དམིགས་བསལ་རང་བཞིན་གང་ཡང་མེད་པའི་བསམ་བློ་བརྟན་པོར་འཛུགས་པ་དང་། “གཏན་འཁེལ་གཉིས”ཀྱི་ཐག་གཅོད་རང་བཞིན་གྱི་དོན་སྙིང་ལ་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་བླངས་ཏེ་འཐབ་ན་རྒྱལ་ཐུབ་ངེས་ཀྱི་གདེང་ཚོད་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། རང་ལྗོངས་ཀྱི་སྒྲིག་བཤེར་ལྟ་ཞིབ་ལས་དོན་གྱི་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་དུས་བབ་ཁོང་དུ་ཡང་དག་ཆུད་པར་བྱས་ཏེ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་ལུས་མི་འདོད་པའི་སྙིང་སྟོབས་ལ་ཞུན་བརྡར་བྱེད་དགོས། རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་དུས་བབ་དང་ལས་འགན་རིག་པ་དྭངས་གསལ་ངང་ཤེས་པར་བྱས་ནས་མཁྲེགས་སར་གཏུགས་ཕོད་པའི་བློ་སྟོབས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། འགན་འཁྲི་ལས་འགན་དང་སྒྲིག་ཁྲིམས་སྒྲིག་སྲོལ་གྱི་འདུ་ཤེས་ཟབ་ཏུ་བཏང་ནས། གཞུང་དྲང་གི་སྲོལ་བཟང་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་པ་དང་། རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ངེས་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་དང་། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད། ཆོད་སེམས་བརྟན་པོ་བཅས་དེ་བས་བརྟན་དུ་གཏོང་བ། གོམ་པ་སྤོ་མཚམས་མི་འཇོག་པ་དང་ཕྱིར་བཤོལ་གོམ་པ་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་ཡང་མི་རྒྱག་པ་བཅས་བྱས་ཏེ། རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་འགག་སྒྲོལ་དམག་འཐབ་དང་། རྒྱུན་མཐུད་དམག་འཐབ། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་དམག་འཐབ་བཅས་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་ཡག་པོ་རྒྱག་དགོས།
ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་བསྟན་དོན། 2025ལོ་ནི“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་བཞི་པའི”འཆར་འགོད་ཀྱི་མཇུག་བསྡུའི་ལོ་དང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་60འཁོར་བའི་ལོ་རེད། ད་ལོའི་ལས་དོན་ཡག་པོ་སྒྲུབ་པར་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཉི་ཤུ་པ་དང་སྐབས་ཉི་ཤུ་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་དགོངས་དོན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ། ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་དང་ཏང་གི་རང་ངོས་གསར་བརྗེའི་སྐོར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དགོངས་པ་གལ་ཆེན་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ། སྐབས་ཉི་ཤུ་པའི་ཀྲུང་དབྱང་སྒྲིག་ཨུད་ཀྱི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་བཞི་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་ནན་ཏན་བཅས་བྱས་ཏེ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་སྐབས་བཅུ་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དྲུག་པ་དང་བདུན་པའི་ལས་དོན་བཀོད་སྒྲིག་ལྟར། “གཏན་འཁེལ་གཉིས”ཀྱི་ཐག་གཅོད་རང་བཞིན་གྱི་དོན་སྙིང་ལ་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་ལེན་པ་དང་། “འདུ་ཤེས་བཞི”ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ།“གདེང་ཚོད་བཞི”བརྟན་དུ་གཏོང་བ། “སྲུང་སྐྱོང་གཉིས”ཐུབ་པ་བཅས་བྱས་ནས་སྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་དང་ཚད་གཞི་ནན་པོས་ཏང་ལ་དོ་དམ་དང་ཏང་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་སྐྱོང་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་འཁྲི་དོན་འཁྱོལ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་སྐྱོང་གི་མ་ལག་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། སྤྱོད་བཟང་སྒྲིག་ནན་གྱིས་རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བྱེད་པ། སྒྲིག་བཤེར་ལྟ་ཞིབ་ལས་དོན་གྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་མུ་མཐུད་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་སྐྱོང་གི་གྲུབ་འབྲས་གསར་པར་བརྟེན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བོད་ལྗོངས་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་འགན་ལེན་བརྟན་པོ་བྱེད་དགོས།
དང་པོ། སྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་གནད་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བར་དམིགས་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ། ཀྲུང་གོའི་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བོད་ཀྱི་ལག་ལེན་བརྟན་བགྲོས་རྒྱང་འཁྱོལ་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བར་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་ལས་དོན་སྤེལ་སྟངས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་ནན་ཏན་དང་། དིང་རི་རྫོང་གི་ཡོམ་འགོག་གེགས་སེལ་སྐོར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་དང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་གལ་ཆེའི་ནང་གི་འགངས་ཆེར་བརྩི་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་བོད་ཀྱི་མི་དམངས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཐུགས་ཁུར་གནང་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས་ཕན་འབྲས་ཐོན་པའི་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས། སྒྱུར་བཅོས་ཀྱི“མཐའ་འཁྱོངས་དྲུག”གི་རྩ་དོན་གལ་ཆེན་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་འཁྲི། ལས་འགན་གལ་ཆེན་བཅས་དོན་འཁྱོལ་ལ་དམིགས་ནས་ལྟ་སྐུལ་དང་། དག་ཐེར། “ཕྱིར་མིག་ལྟ་བ” འགན་འཁྲི་བདའ་འདེད་བཅས་ཀྱི་གདུབ་ཟུམ་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ་རིམ་ཁག་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས“དོན་ཆེན་བཞིར”དམིགས་པ་དང“འཛུགས་གཏོད་བཞིར”ཤུགས་བརྒྱབ་ནས་སྒྱུར་བཅོས་ལ་འཆར་འགོད་དང་དོན་འཁྱོལ་ལ་དམ་འཛིན་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། བོད་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་གནད་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་དམིགས་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་རྣམ་གྲངས་བདེ་བླག་ངང་ལག་ལེན་བསྟར་ཐུབ་པའི་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས།
གཉིས་པ། ཏང་གི་སྒྲིག་ཁྲིམས་སློབ་སྦྱོང་སློབ་གསོ་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་དང་ཕུགས་ཕན་ཅན་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ་སྒྲིག་ཁྲིམས་འཛུགས་སྐྱོང་གི་རྩ་ལག་མཉམ་བཅོས་ཀྱི་ནུས་པ་དེ་བས་ལེགས་པར་འདོན་དགོས། སྒྲིག་ཁྲིམས་སློབ་གསོ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་བཏང་ནས་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཀྱི་རང་རྟོགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། སྒྲིག་ཁྲིམས་སློབ་གསོའི་འགན་འཁྲི་ནན་དུ་གཏོང་བ། སྒྲིག་ཁྲིམས་སློབ་གསོའི་གཙོ་གནད་འབུར་དུ་ཐོན་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་རྒྱ་ཆེའི་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པས་རྒྱུན་སྲིང་ལྷོད་མེད་ངང་སྒྲིག་ཁྲིམས་སྦྱོང་བ་དང་། སྒྲིག་ཁྲིམས་ཤེས་པ། སྒྲིག་ཁྲིམས་དམ་པ། སྒྲིག་ཁྲིམས་སྲུང་བ་བཅས་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། སྒྲིག་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་ནན་པོར་བརྟེན་ནས་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཀྱི་བཙན་ཞིང་ནན་པར་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ་དང་། སྒྲིག་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚུལ་ལ་ལྟ་སྐུལ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། འགན་འཁྲི་བདའ་འདེད་ལམ་ལུགས་ལག་ལེན་ནན་པོ་བསྟར་བ་བཅས་བྱེད་དགོས། སྒྲིག་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་གནད་འཁེལ་དང་ཚད་ལྡན་ལ་བརྟེན་ནས་འགན་འཁྲི་འཁུར་བ་དང་ལས་དོན་སྒྲུབ་པར་སྐུལ་ལྕག་གིས“རྣམ་པ་བཞི”གནད་འཁེལ་སྤྱད་དེ་སྙོན་འཛུགས་ཞུ་གཏུག་བྱེད་སྤྱོད་བཅོས་སྒྲིག་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། དོན་དངོས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཐེར་འདོན་དང་ཞུ་གཏུག་ལ་དུས་ཐོག་ཏུ་ཁུངས་སྐྱེལ་དག་འབུད་བྱེད་པ། ཆད་པ་ཕོག་པའི་ལས་བྱེད་པར་དུས་བཀག་ཐོག་བཅར་འདྲི་དང་། སློབ་གསོ་གཏོང་བ། སེམས་ཁུར་གཅེས་སྐྱོང་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་ལེགས་པོ་སྒྲུབ་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
གསུམ་པ། སྤྱོད་ངན་དང་རུལ་སུངས་མཉམ་བཤེར་མཉམ་བཅོས་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་རུལ་སུངས་ཐོན་ས་དང་ཐོན་རྐྱེན་མེད་པ་ཧུར་ཐག་བཟོ་དགོས།“སྤྱོད་ཚུལ་བཞི”ཡོ་བསྲང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་གཟེར་འདེབས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འབེབས་དོན་ཚན་བརྒྱད་ཀྱི་དགོངས་དོན་དོན་འཁྱོལ་གྱིས《ཕྱི་ཚུལ་རིང་ལུགས་བཅོས་སྐྱོང་བྱས་ནས་གཞི་རིམ་གྱི་ཁུར་པོ་ཡང་དུ་གཏོང་བའི་གཏན་འབེབས་འགའ་ཞིག》ལག་བསྟར་བྱས་ཚུལ་ལ་ལྟ་སྐུལ་ཞིབ་བཤེར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས། སྤྱོད་ཚུལ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་དང་དོན་འཁྱོལ་ལ་དམ་འཛིན་ནན་པོ་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་གཏོང་དགོས། རུལ་སུངས་ལ་ཆད་པ་གཅོད་མཚམས་གཏན་ནས་མི་འཇོག་པར་སྤུས་ཚད་དང་། གྲངས་འབོར། གནད་ལ་འཁེལ་ཚད་བཅས་གལ་ཆེ་མཉམ་འཛིན་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་ལ་མུ་མཐུད་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། ཞིབ་བཤེར་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཕན་ནུས་དང་། “འགག་རྩའི་ཉུང་ཤས”ལ་ཆད་པ་གཅོད་པའི་ཟིལ་གནོན་གྱི་ནུས་པ། དཔེ་མཚོན་གྱི་གནད་དོན་ལ་ཞིབ་བཤེར་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་པའི་སྐུལ་ཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ། གཙོ་གནད་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་པའི་སྒུལ་ཤུགས་ཀྱི་ནུས་པ། གྲངས་གཞི་ཆེན་པོའི་ནུས་སྤྲོད་འཐབ་རོགས་ཀྱི་ཕན་ནུས་བཅས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཡོང་བར་བྱས་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནད་དོན་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་རུལ་སུངས་ཀྱི་གྱོད་གཞིར་ཞིབ་བཤེར་ནན་པོ་དང་དབང་ཆ་གཅིག་སྡུད་དང་། དངུལ་གྲངས་མང་བ། ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཅས་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་རུལ་སུངས་གནད་དོན་ལ་ཞིབ་བཤེར་ནན་པོ་བྱས་ནས་གྲངས་གཞི་ཆེན་པོའི་དབྱེ་ཞིབ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟ་སྐུལ་དང་གྱོད་སྒྲུབ་ཀྱི་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཕན་ནུས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། སྤྱོད་བཟང་དར་སྤེལ་དང་རུལ་རྒོལ་ལ་སྐུལ་འདེད་སྡེབ་གཅིག་ཏུ་བཏང་ནས་ཚུལ་མིན་སྤྱོད་ཚུལ་རྒྱབ་ཀྱི་མངགས་བཅོལ་ལས་སྒྲུབ་དང་ཁེ་ཕན་སྤྲོད་རེས་སོགས་རུལ་སུངས་ཀྱི་གནད་དོན་སྔོག་འདོན་དང་ཞིབ་བཤེར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དགོས། ལྐོག་རྔན་སྤྲོད་ལེན་ལ་མཉམ་དུ་ཞིབ་བཤེར་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། སྲིད་གཞུང་དང་ཚོང་པའི་དབར་གྱི་ངན་འབྲེལ་གྱི་གནད་དོན་ལ་ཞིབ་བཤེར་དང་ཐག་གཅོད་ནན་པོ་བྱེད་པ། ལྐོག་རྔན་སྤྲོད་མཁན་ལ་མཉམ་དུ་ཆད་གཅོད་བསླབ་འདོམས་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་ལྐོག་རྔན་སྤྲད་པའི་ཚུལ་མིན་གྱི་ཁེ་ཕན་འདེད་ལེན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དགོས། ལྐོག་ཟ་ལྐོག་རྔན་སྤྲོད་པ་དང་འགན་འཛོལ་ལ་མཉམ་དུ་ཞིབ་བཤེར་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་འགན་དབང་གང་བྱུང་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། སྒྲིག་འགལ་ངང་ཐབས་ཇུས་འགོད་པ། འགན་འཁྲི་མི་འཁུར་བ་དང་བྱ་སྤྱོད་མི་སྤེལ་བ་བཅས་ལས་གཞུང་ཁོངས་རྒྱུ་ནོར་ལ་གྱོང་གུན་ཚབས་ཆེན་བཟོས་རིགས་དང་འགན་འཁྲིའི་དོན་རྐྱེན་ཚབས་ཆེན་བཟོས་རིགས་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་ནན་པོ་བྱེད་དགོས། གཉེན་ཉེ་དང་གྲོགས་པོའི་ཆེད་དུ་སྒེར་ཕན་གཉེར་བ་དང་། གཉེན་གྲོགས་དང་མཉམ་དུ་རུལ་སུངས་བྱས་རིགས་ལ་མཉམ་དུ་ཞིབ་བཤེར་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་དབང་ཆ་གང་བྱུང་དུ་སྤྱད་དེ་ནང་མིར་སྒེར་ཕན་གཉེར་བ་དང་། ནང་མིར་དམིགས་བསལ་དབང་ཆ་སྤྱོད་དུ་འཇུག་པ། འཚོ་བ་རྒྱས་སྤྲོས་རུལ་སུངས་སོགས་ནང་ཁུལ་གྱི་རུལ་སུངས་དང་གཉེན་རྒྱུད་རུལ་སུངས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་ནན་པོ་བྱེད་དགོས། “ལས་དོན་གཅིག”གཞི་སྒྱུར་རྩ་སྒྱུར་བྱས་ཏེ“ཞིབ་བཤེར”དང“བཅོས་སྒྲིག”མཉམ་འདྲེས་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་དཔེ་མཚོན་གྱི་གྱོད་གཞི་དང་རིགས་འགྲེའི་གྱོད་གཞིར་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་དབྱེ་ཞིབ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བརྡར་གཅོད་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ། དུས་རབས་གསར་པའི་སྤྱོད་གཙང་རིག་གནས་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་བཤད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་དགག་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྒྱག་དགོས།
བཞི་པ། མང་ཚོགས་ཉེ་འགྲམ་གྱི་ཚུལ་མིན་སྤྱོད་ཚུལ་དང་རུལ་སུངས་ཀྱི་གནད་དོན་རྒྱུན་མཐུད་བཅོས་སྒྲིག་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོས་སྐྱོང་རྒྱུ་གཞི་རིམ་དུ་སྣུར་སྲིང་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་དེ་བས་ནུས་ལྡན་གཏོང་དགོས། རྫོང་རིམ་པའི་གཡུལ་ས་གཙོ་བོར་དམིགས་ཏེ་གྱོད་སྒྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་འབྱེད་པར་གཡོ་འགུལ་མི་གཏོང་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་མང་ཚོགས་ཉེ་འགྲམ་གྱི“སྦྲང་གྲོག་རུལ་སུངས”ལ་ཞིབ་བཤེར་ནན་པོ་དང་ཆད་པ་ནན་པོ་བཅད་དེ། རྒྱུན་རྣམ་དང་ཕུགས་ཕན་གྱི་བཅོས་སྒྲིག་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས། “སློབ་གྲྭའི་ཟ་མའི”བདེ་འཇགས་དོ་དམ་དང་། གྲོང་གསེབ་མཉམ་སྡེབ་ཀྱི“མ་དངུལ་གསུམ”དོ་དམ། གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་ཀྱི་མ་དངུལ་བེད་སྤྱོད་ལ་ལྟ་འདོམས། སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་གྱི་ཐེབས་རྩ་དོ་དམ། རྒན་གསོ་ཞབས་ཞུ་སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་གནད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་གཏིང་ཟབ་དང་། པུར་སྐྱེལ་དུར་འཇུག་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་རུལ་སུངས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ཟང་ཟིང་ཆེད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་གཏིང་ཟབ། སློབ་གསོའི“འགན་ལེན་གསུམ”གྱི་གྲོན་དངུལ་དོ་དམ་བེད་སྤྱོད་དང་། དམངས་བདེ་དམངས་ཕན་གྱི་ཞིང་ཕན་ནོར་སྲིད་ཀྱི་ཆེད་དོན་ཁ་གསབ་མ་དངུལ་གྱི“གཱ་གཅིག་ཀུན་འཐུས” ཁྲོམ་ར་ལྟ་འདོམས་ཁྱབ་ཁོངས་སོགས་ཐད་ཀྱི་མངོན་གསལ་དོད་པའི་གནད་དོན་རྒྱུན་མཐུད་བཅོས་སྒྲིག་གཏིང་ཟབ་བཅས་བྱས་ཏེ“མང་ཚོགས་ཀྱིས་རེ་འདུན་ཞུ་བ་དང་། སྒྲིག་ཨུད་ཀྱིས་ལས་ཀའི་བཀའ་རྒྱ་གཏོང་བ། སྡེ་ཚན་གྱིས་རེ་ཞུ་དང་ལེན་བྱེད་པ”བཅས་ཀྱི་ལས་ཀའི་ལམ་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཕྲལ་མཁོ་དང་། དཀའ་ངལ། སེམས་ཁྲལ། རེ་སྒུག་བཅས་ཀྱི་གནད་དོན་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ཐག་གཅོད་ནུས་ལྡན་བྱེད་དགོས།
ལྔ་པ། ཆབ་སྲིད་སྐོར་གཟིགས་ཀྱི་ངེས་གནས་བརྟན་སྲུང་བྱས་ནས་སྤུ་གྲིའི་ནུས་པ་ནུས་ལྡན་འདོན་དགོས། རྒྱུན་ལྡན་སྐོར་གཟིགས་དང་། ཆེད་དོན་སྐོར་གཟིགས། སྐབས་བསྟུན་སྐོར་གཟིགས། སྐོར་གཟིགས་ཀྱི“ཕྱིར་མིག་ལྟ་བ”བཅས་ལ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་སྤྱི་འདོམས་བྱས་ཏེ། རིམ་སྤོར་སྐོར་གཟིགས་སྟབས་བསྟུན་ངང་བྱས་ནས་སྐོར་གཟིགས་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པར་སྐུལ་འདེད་ཏན་ཏིག་གཏོང་དགོས། གྲོང་ཚོར་སྐོར་ཞིབ་གཏིང་ཟབ་བྱེད་དགོས། བཅོས་སྒྲིག་གི་དུས་འཁོར་ཧྲིལ་པོར་ཁྱབ་པའི་འགན་འཁྲིའི་མ་ལག་དང་ལམ་ལུགས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་འཛུགས་པ་དང་། སྐོར་གཟིགས་བཅོས་སྒྲིག་ལ་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ། སྐོར་གཟིགས་ཀྱི“ལྟ་སྐུལ་དང་། དག་ཐེར། བཅོས་སྒྲིག”བཅས་འབྲེལ་མཐུད་ནུས་ལྡན་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་བྱེད་དགོས། རྩ་འཛུགས་དང་། དྲིལ་བསྒྲགས། སྤྱི་ཚོགས་ལས་དོན། རྩིས་བཤེར། ནོར་སྲིད་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་དང་མཉམ་ལས་གཞོགས་འདེགས་ཀྱི་ལས་ཀའི་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ནས་སྐོར་གཟིགས་སྐོར་ཞིབ་ཀྱི་གྲངས་གཞིའི་ལྟེ་གནས་སྐྲུན་པར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས།
དྲུག་པ། སྒྲིག་བཤེར་ལྟ་ཞིབ་ཀྱི་སྒྲིག་སྲོལ་སྒྱུར་བཅོས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་བཏང་ནས་ལྟ་སྐུལ་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་དང་བཅོས་སྒྲིག་གི་ཕན་ནུས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། ལམ་ལུགས་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་ལམ་ལུགས་མཁོ་སྤྲོད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས། སྒྲིག་ཨུད་དང་ལྟ་ཞིབ་ཨུ་ལྷན་གྱི་ལས་ཁུངས་ནང་ཁུལ་དུ་བཙུགས་པའི་སྒྲིག་གཞི་སྒྱུར་བཅོས་དང་བཅའ་ཞུགས་སྒྲིག་གཞི་སྒྱུར་བཅོས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་དོ་དམ་བྱེད་ཁོངས་ཀྱི་གཞུང་ཁོངས་ཁེ་ལས་ལ་སྒྲིག་བཤེར་ལྟ་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་མངགས་གཏོང་བྱེད་པར་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་མཐོ་སློབ་ལ་སྒྲིག་ཨུད་ཀྱིས་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ། ལྟ་ཞིབ་ཐད“ཡང་བསྐྱར་མངགས་གཏོང”གི་ལས་དོན་འཚོལ་ཞིབ་ཀྱིས་སྤེལ་བ་བཅས་བྱེད་དགོས། ལྟ་སྐུལ་འཆར་གཞི་མཐུན་སྦྱོར་དང་། ལྟ་སྐུལ་ཆ་འཕྲིན་མཉམ་སྤྱོད། གནས་ཚུལ་གལ་ཆེན་གྲོས་མོལ། མཉམ་འབྲེལ་ལྟ་སྐུལ་ཞིབ་བཤེར་སོགས་ཀྱི་ལས་ཀའི་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་པ་དང་། “ཚོགས་ཆུང་དབར”མཐུན་སྦྱོར་ལྟ་སྐུལ་དང་། “ཁང་དང་ཚོགས་ཆུང་དབར”མཉམ་འགུལ་ལྟ་སྐུལ། “ཁང་དང་། ཚོགས་ཆུང་། ས་གནས”བཅས་མཉམ་འབྲེལ་གྱོད་སྒྲུབ། “ཁང་དང་། ཚོགས་ཆུང་། ས་གནས། སློབ་གྲྭ ཁེ་ལས་བཅས་སྐོར་ཞིབ”ཀྱི་མཐུན་སྦྱོར་མཉམ་འགུལ་ལམ་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ། ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་ཡུག་ཁུལ་གྱི་མཉམ་ལས་ལས་ཀའི་ལམ་སྲོལ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ། སྒྲིག་བཤེར་ལྟ་ཞིབ་ལྟ་སྐུལ་དང་རྩིས་བཤེར་ལྟ་སྐུལ། ནོར་རྩིས་ལྟ་སྐུལ། བསྡོམས་རྩིས་ལྟ་སྐུལ་སོགས་ཀྱི་འབྲེལ་མཐུད་མཉམ་ལས་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ། འདྲི་གཅོད་དང་ཞིབ་དཔྱོད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གོ་གནས་ཉེས་གསོག་གྱོད་གཞིའི་གྲོས་མོལ་ལམ་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ། ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་མ་ལག་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་འགྲོ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་བྱེད་དགོས།
བདུན་པ། ཏང་ལ་དོ་དམ་དང་ཏང་བཅོས་སྐྱོང་གི་ཆབ་སྲིད་འགན་འཁྲི་ནན་དུ་བཏང་སྟེ་ནན་པའི་རྩ་བའི་དགོངས་གཞི་དང་། ནན་པའི་བྱ་ཐབས། ནན་པའི་རྣམ་པ་བཅས་རིམ་པ་བཞིན་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། “འགན་འཁྲི་གཉིས”ལ་བརྟེན་ནས་འགག་རྩའི་ལྷུ་ཚིགས་ལ་དམ་འཛིན་གྱིས་ལྷུ་ཚིགས་གཞན་དག་ལ་སྐུལ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་རིམ་ཁག་ཏང་ཨུད(ཏང་ཙུའུ)ཀྱིས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོས་སྐྱོང་བའི་བྱེད་པོའི་འགན་འཁྲིའི་གཏན་འབེབས་དོན་འཁྱོལ་ནན་པོ་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། ཏང་ཨུད་ཀྱིས་སྤྱི་འདོམས་འགོ་ཁྲིད་དང་། སྒྲིག་ཨུད་དང་ལྟ་ཞིབ་ཨུ་ལྷན་གྱིས་ལྟ་སྐུལ་དང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། འགན་ནུས་སྡེ་ཚན་གྱིས་ཤུགས་སྒྲིལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། རིམ་པ་ཁག་གིས་དོན་འཁྱོལ་ཞིབ་ཕྲ་བྱེད་པར་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་འཁོར་འབྲེལ་ཧྲིལ་པོའི་འགན་འཁྲིའི་བཀོད་པ་ཆགས་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ལས་རིགས་སྡེ་ཚན་གྱིས“ལས་རིགས་ལ་དོ་དམ་བྱེད་དགོས་ལ་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ལའང་དོ་དམ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ལས་སྒོར་དོ་དམ་བྱེད་པར་ངེས་པར་དུ་ལྟ་འདོམས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས”པའི་འདུ་ཤེས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། ལས་སྒོའི་ལས་དོན་གང་དུ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ན་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་དེ་གར་རྗེས་སྙེག་བྱེད་པ་དང་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོས་སྐྱོང་རྒྱུ་དེ་གར་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་ཐུབ་པའི་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས། འགན་འཁྲིའི་ངེས་གནས་བརྟན་སྲུང་དང་གཙོ་འགན་གཙོ་ལས་ལ་དམིགས་ནས་ལྟ་སྐུལ་རིམ་བརྒལ་དང་། ལྟ་སྐུལ་བྱེད་མཁན་མེད་པ། ཁྱབ་ཆེ་གྲགས་པ་བཅས་སྔོན་འགོག་ནན་པོ་བྱེད་དགོས།
བརྒྱད་པ། “སྒྲིག་བཤེར་ལྟ་ཞིབ་ལས་དོན་ཚད་ལྡན་ཅན་དང་། ཁྲིམས་སྐྱོང་ཅན། དངོས་གཞི་ཅན་བཅས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྱོང་ལོའི”བྱ་སྤྱོད་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་ནས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་དང་། སྤྱོད་གཙང་། འགན་འཁུར་ཕོད་པ། འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཕོད་པ་དང་བྱེད་མཁས་པ་བཅས་ཀྱི་སྒྲིག་བཤེར་ལྟ་ཞིབ་དཔུང་ཁག་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་དགོས། ཆབ་སྲིད་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་བྱེད་པ་དང་། ཏང་གི་གསར་གཏོད་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་དྲག་ཆས་སྤྲོས་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་སློབ་སྦྱོང་གཏིང་ཟབ་དང་གོ་བ་ཞིབ་ཕྲ་ལེན་པ། རང་རྟོགས་ངང་ལས་དོན་དེ་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་ཡོངས་ཁྲོད་བཞག་ནས་འཆར་འགོད་དང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། “གཏན་འཁེལ་གཉིས”ལ་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་བརྩི་བཀུར་ཞུ་བ་དང“སྲུང་སྐྱོང་གཉིས”མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཐུབ་པ་བཅས་བྱེད་དགོས། འགན་སྒྲུབ་ནུས་པ་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ལས་སྒོའི་གསོ་སྦྱོང་ལ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། སྒྲིག་བསྟར་ཁྲིམས་སྒྱུར་གྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། ལས་བྱེད་པ་འདེམས་སྐྱོང་དང་དོ་དམ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ནས་ཡང་དག་པའི་མི་འདེམས་མི་སྤྱོད་ཀྱི་སྟོན་ཕྱོགས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། ལས་ཀའི་སྤྱོད་ཚུལ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་དང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་སྒྲིག་བསྟར་ཁྲིམས་སྒྱུར་ལ་དྲང་གཞག་ངང་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་དགོས། དོན་དངོས་གཙོར་འཛིན་གྱི་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་རྒྱུན་མཐུད་དར་སྤེལ་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་དགོས། ཁྲིམས་སྐྱོང་གི་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་དབང་ཚད་དང་། སྒྲིག་སྲོལ། གོ་རིམ་བཅས་ལ་ནན་པོར་གཞིགས་ཏེ་ལས་དོན་སྤེལ་དགོས། སྤྱོད་གཙང་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། དོ་དམ་ནན་པོ་བྱེད་པའི་མ་ལག་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ། དཔུང་ཁག་དོ་དམ་གཅུན་སྡོམ་སོགས་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཚད་གཞི་ལག་བསྟར་ནན་པོ་བྱེད་པ། སྒྲིག་འགལ་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ལས་བྱེད་པ་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་ནན་པོ་བྱེད་པ། སེམས་ཁུར་དང་གཅེས་སྐྱོང་ཞིབ་ཕྲ་ཏན་ཏིག་བཅས་བྱས་ཏེ། ཚད་གཞི་དེ་བས་མཐོ་བ་དང་བླང་བྱ་དེ་བས་ནན་པའི་ཐོག་ནས་སྒྲིག་བཤེར་ལྟ་ཞིབ་ཀྱི་ཧྲག་དམག་འཛུགས་སྐྱོང་སླར་ཡང་སྐས་རིམ་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་འབོད་སྐུལ་བྱས་དོན། བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་མཐའ་འཁོར་དུ་དེ་བས་མཐུན་སྒྲིལ་དམ་ཟབ་བྱས་ཏེ། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་འབད་འབུངས་ཡར་བརྩོན་གྱི་བསམ་པའི་ཉམས་འགྱུར་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ངང་རང་འགན་གཙང་སྒྲུབ་དང་རང་འགུལ་ངང་རང་འགན་ཐེག་པ་འཁུར་ལེན་བྱེད་པ། རྒྱང་ལམ་གསར་པར་སྒྲིག་བཤེར་ལྟ་ཞིབ་ལས་དོན་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོས་སྐྱོང་བའི་གྲུབ་འབྲས་གསར་པར་བརྟེན་ནས་བོད་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་དང་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བོད་ལྗོངས་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་འགན་ལེན་བརྟན་པོ་བྱེད་དགོས།