རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ཞིབ་འཇུག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོ་འཚོགས་པ།
ཝང་ཅུན་ཀྲེང་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་ནས་གསུང་བཤད་གནང་བ་དང་། ཙེང་དབྱི་ཁྲུན་གྱིས་ཤིས་ཚིག་གསུངས་པ།
ཟླ་12ཚེས་4ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོར། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ཞིབ་འཇུག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོ་འཚོགས་ཤིང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ཝང་ཅུན་ཀྲེང་ཞུགས་ནས་གསུང་བཤད་གནང་བ་རེད། འདི་ནི་ཚོགས་ར་ཡིན་པ།
ཚེས་4ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོར། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ཞིབ་འཇུག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོ་འཚོགས་ཤིང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ཝང་ཅུན་ཀྲེང་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་ནས་གསུང་བཤད་གནང་བ་རེད། ཁོང་གིས་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་སྐོར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དགོངས་པ་གལ་ཆེན་དང་ལྷག་པར་དུ་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ཞིབ་འཇུག་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། རང་ངོས་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ། ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ཞིབ་འཇུག་ལས་དོན་གྱི་ཆུ་ཚད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ནས། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བོད་ལྗོངས་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་ཆེད་ལེགས་སྐྱེས་གསར་པ་འབུལ་དགོས་པའི་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།
རྒྱལ་ཡོངས་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ཞིབ་འཇུག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ་དང་རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་བཞི་པའི་ཨུ་ཡོན་ཙེང་དབྱི་ཁྲུན་གྱིས་ཤིས་ཚིག་གསུངས་པ་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་རྒྱུན་ཨུ་དང་རྩ་འཛུགས་པུའི་པུའུ་ཀྲང་ལའེ་ཅའོ་ཡིས་ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་རྒྱལ་མཚན་དང་། ཞུས་ཀྲི་ཐའོ། མོང་ཞའོ་ལིན་བཅས་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་པ་རེད།
ཝང་ཅུན་ཀྲེང་གིས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ནས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ཞིབ་འཇུག་མཐུན་ཚོགས་བཙུགས་པར་རྟེན་འབྲེལ་ཞུས་པ་དང་།
(པར་ངོས་བཞི་པར་གཟིགས)(པར་ངོས་དང་པོར་མཐུད) རྒྱལ་ཡོངས་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ཞིབ་འཇུག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་ཐུགས་ཁུར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་པ་རེད། ཁོང་གིས་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ཞིབ་འཇུག་ནི་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པའི་སྔོན་ཁྲིད་རང་བཞིན་དང་རྨང་གཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་ལས་དོན་ཞིག་ཡིན་པས། ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་གསར་གཏོད་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བར་ནུས་པ་གལ་ཆེན་ཐོན་གྱི་ཡོད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ཞིབ་འཇུག་མཐུན་ཚོགས་བཙུགས་པ་དེ་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་སློབ་སྦྱོང་དང་། ཞིབ་འཇུག དྲིལ་བསྒྲགས་བཅས་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ་དང་། ཏང་གིས་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ལ་འགོ་ཁྲིད་དེ་མཐུན་སྒྲིལ་འབད་འཐབ་བྱས་པའི་རྩ་ཆེའི་ཉམས་མྱོང་ལ་ཕྱོགས་སྡོམ་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ། དུས་རབས་གསར་པའི་བོད་ཀྱི་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་འཕྲད་པའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་གལ་ཆེན་དང་ལག་ལེན་གྱི་གནད་དོན་ལ་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ། ཏང་གིས་བོད་དུ་སྲིད་སྐྱོང་བའི་གནས་བབ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བ་དང་ཏང་གིས་བོད་དུ་སྲིད་སྐྱོང་བའི་རྨང་གཞི་བརྟན་དུ་གཏོང་བ་བཅས་ཀྱི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་དོན་སྙིང་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་ལྡན་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་རེད།
ཝང་ཅུན་ཀྲེང་གིས་ནན་བཤད་གནང་དོན། བོད་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་དང་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བར་དམིགས་ནས་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ཞིབ་འཇུག་བྱ་གཞི་གལ་ཆེན་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་ཏན་ཏིག་རྒྱག་དགོས། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པར་དམ་པོར་དམིགས་ནས་བློ་སྒྲིལ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་དང་འཆད་འགྲེལ་བྱས་ཏེ། ཏང་གི་གསར་གཏོད་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་མ་ལག་ཅན་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་རིགས་ལམ་ཅན་ལ་འཆད་འགྲེལ་བྱེད་པར་རྒྱུན་མཐུད་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། མང་ཚོགས་ཀྱིས་གོ་ཐུབ་པའི་སྐད་ཆ་དང་ལྟ་འདོད་ཅིང་ཉན་སྤྲོ་བའི་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་དེ་ཏང་གི་གསར་གཏོད་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་གཞི་རིམ་དང་མང་ཚོགས་ལ་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་ནས། མི་རིགས་ཁག་གི་ལས་བྱེད་པ་དང་མང་ཚོགས་ལ་ཏང་གི་བཀའ་ལ་ཉན་པ་དང་། ཏང་གི་བཀའ་དྲིན་ཚོར་བ། ཏང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་དགོས། ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་དང་ཏང་གི་རང་ངོས་གསར་བརྗེའི་སྐོར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དགོངས་པ་གལ་ཆེན་ལ་དམ་པོར་དམིགས་ནས་ཞིབ་འཇུག་དང་འཆད་འགྲེལ་བྱས་ཏེ། “མཐའ་འཁྱོངས་བཅུ་གསུམ”དང་“འཛིན་པ་དགུ”ཡི་ནང་དོན་གལ་ཆེན་ལ་དམིགས་པ་དང་། གཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན་ལ་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ། ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ཚན་རིག་ཅན་གྱི་ཆུ་ཚད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་དུས་རབས་རང་བཞིན་སྔར་བས་ལེགས་པ་མཚོན་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ། གསར་གཏོད་རང་བཞིན་གྱིས་ཕྱུག་པ་བཅས་བྱེད་དགོས། བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་དང་དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་གི་བོད་སྐྱོང་མཛད་ཇུས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་ལ་དམ་པོར་དམིགས་ནས་ཞིབ་འཇུག་དང་འཆད་འགྲེལ་བྱས་ཏེ། རང་རྟོགས་ངང་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ཞིབ་འཇུག་དེ་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ལས་དོན་གྱི་སྤྱི་ཡོངས་ཁྲོད་བཞག་ནས་བསམ་གཞིག་དང་། ཇུས་འགོད། སྐུལ་སྤེལ་བཅས་བྱེད་པ་དང་། སྤྱི་ཡོངས་དང་ཕུགས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་ལ་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ། ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ཇུས་འདོན་ཚོགས་པའི་ནུས་པ་དེ་བས་ལེགས་པའི་སྒོ་ནས་འདོན་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་བརྟེན་ནས་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྣེ་ཁྲིད་དང་ཆུ་ཚད་མཐོ་བའི་བདེ་འཇགས་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས། ཏང་གིས་བོད་དུ་སྲིད་སྐྱོང་བའི་རྨང་གཞི་བརྟན་དུ་གཏོང་བར་དམ་པོར་དམིགས་ནས་ཞིབ་འཇུག་དང་འཆད་འགྲེལ་བྱས་ཏེ། མི་འབོར་གྱི་བྱང་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་དང་། མི་སེམས་གཅིག་སྒྲིལ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། ཤེས་ལྡན་པ་གསོ་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་བཅས་ཀྱི་ཐབས་ཇུས་དང་བྱ་ཐབས་དང་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གིས་གཞི་རིམ་བཅོས་སྐྱོང་ལ་སྣེ་ཁྲིད་བྱེད་པ་སོགས་དོན་དངོས་ཀྱི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་ལ་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ་དང་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ལམ་ལུགས་སྒྱུར་བཅོས་ཁྲོད་ཀྱི་གཙོ་གནད་དང་དཀའ་གནད་ལ་བརྒྱུད་རིམ་ལྡན་པའི་ཞིབ་འཇུག་བཅས་བྱས་ཏེ་བརྒྱུད་རིམ་ཆ་ཚང་བའི་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་དམིགས་ཚད་མ་ལག་དང་། སྲིད་ཇུས་མ་ལག ལས་དོན་མ་ལག་བཅས་འཛུགས་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
ཙེང་དབྱི་ཁྲུན་གྱིས་རྒྱལ་ཡོངས་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ཞིབ་འཇུག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ནས་ཚོགས་ཆེན་འཚོགས་པར་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཞུས་ཤིང་། ཁོང་གིས་མིག་སྔ་དང་སླད་ཕྱིན་དུས་སྐབས་ཤིག་ནི་བོད་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་དང་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་འགག་རྩའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཡིན་པས། ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་དང་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ན་བྱེད་རིན་ཆེ་ལ་འཇོན་ཐང་ངོམ་སའང་མང་པོ་ཡོད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ཞིབ་འཇུག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་སློབ་སྦྱོང་དང་ཁ་ཕྱོགས་གསལ་སྟོན་བྱས་ཏེ་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་དང་ཏང་གི་རང་ངོས་གསར་བརྗེའི་སྐོར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དགོངས་པ་གལ་ཆེན་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་ཡང་དག་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། བརྩོན་ཞིབ་གཏིང་ཟབ་དང་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་ཀྲུང་དབྱང་གི་བླང་བྱ་དང་བོད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དེ་མང་ཚོགས་ཀྱི་རེ་སྒུག་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་ས་གནད་འཁེལ་འཚོལ་བ་དང་། ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་འཐབ་ཇུས་རང་བཞིན་དང་རྒྱང་ལྟའི་རང་བཞིན་གྱི་གནད་དོན་གྱི་ཞིབ་འཇུག་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ། ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ཞིབ་འཇུག་ལ་དེ་བས་ལེགས་པའི་སྒོ་ནས་གཞུང་འཁྱོངས་གསར་འབྱེད་དང་དུས་བསྟུན་མདུན་སྐྱོད་བྱེད་པ། ལག་ལེན་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ་དང་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་མ་གཏོང་བ་བཅས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། དཔུང་ཁག་སྟོབས་ཆེར་དང་བྱང་ཚད་མཐོ་རུ་བཏང་ནས། ཤེས་ལྡན་པ་ནི་ཐོན་ཁུངས་ཨང་དང་པོ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོར་འཛུགས་པ་དང་ཤེས་ལྡན་པར་བརྟེན་ནས་ལྷན་ཚོགས་སྟོབས་ཆེར་གཏོང་བ་དང་དཔུང་ཁག་རྩེ་གྲ་བསྐྲུན་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་ཆེད་མངགས་དང་གཅིག་ལྕོགས་ཟུང་འབྲེལ་དང་། སྐས་རིམ་བཀོད་སྒྲིག ཕྱི་ནང་གསབ་རེས། གོང་འོག་མཉམ་འགུལ། གྲུབ་ཆ་ལུགས་མཐུན་བཅས་ཀྱི་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ཞིབ་འཇུག་ཤེས་ལྡན་པའི་དཔུང་ཁག་ཆགས་པར་བྱེད་པ། ལམ་སྲོལ་འཛུགས་པ་དང་ཞབས་ཞུ་ལེགས་སུ་བཏང་ནས་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། ཞབས་ཞུའི་འདུ་ཤེས་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ། ལག་ལེན་ཁྲོད་ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་སྡོམ་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ། ལམ་ལུགས་དང་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ། ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ཞིབ་འཇུག་གྲུབ་འབྲས་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་སུ་ཏན་ཏིག་འགྱུར་བ་བཅས་བྱས་ནས་དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་འདུ་འགོད་རླབས་པོ་ཆེ་གསར་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ཆེད་བློ་གྲོས་དང་སྟོབས་ཤུགས་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་དགོས་ཞེས་གསུངས་པ་རེད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ཞིབ་འཇུག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་ཡིག》ལ་གྲོས་ཞིབ་བྱས་ནས་གྲོས་འཆམ་བྱུང་བ་དང་། སྐབས་དང་པོའི་ལས་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་དང་དེའི་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཁག་གི་ཁོངས་མི་བདམས་ཐོན་བྱུང་བ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཏང་ཙུའི་དེ་སྔའི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་དང་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ་རྡོ་ཐོགས་ཚོགས་གཙོར་བདམས་ཐོན་བྱུང་བ་རེད།