ས་མཐོའི་རྣམ་པ་གསར་པར་དགའ་བས་ལྟ།
ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། བོད་ཀྱི་སྒྱུར་བཅོས་དང་འཕེལ་རྒྱས་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་ཀྱི་ལྷུ་ཚིགས་གལ་ཆེན་དང་འགག་རྩའི་དུས་སྐབས་ཚང་མར་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་སྐུ་ངོ་མས་ཇུས་འགོད་དང་བཀོད་སྒྲིག་གནང་སྟེ་དུས་རབས་གསར་པའི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབ་ཆེད་མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་གསལ་སྟོན་དང་རྩ་བའི་གཞི་འཛིན་ས་མཁོ་འདོན་གནང་ཡོད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱིས་མི་རིགས་ཁག་གི་ལས་བྱེད་པ་དང་མང་ཚོགས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་སྣེ་ཁྲིད་བྱས་ཏེ། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིའི་མངགས་བཅོལ་ཟབ་མོ་བློ་ལ་བརྟན་པོར་བཅངས་ནས“དོན་ཆེན་བཞི”དང“འགན་ལེན་བཞིར”དམིགས་པ་དང“གསར་གཏོད་བཞི”དང“མདུན་གྲལ་དུ་སླེབས་པ་བཞིར”ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ་དྲིན་ཚོར་ཡར་བརྩོན་དང་འབད་འབུངས་སྟོབས་བརྩོན་གྱིས་དུས་རབས་གསར་པ་དང་རྒྱང་ལམ་གསར་པའི་ཐོག་གངས་ལྗོངས་ས་མཐོའི་མཛེས་སྡུག་དང་སྐྱེ་སྟོབས་ཀྱི་དཔལ་འབར་བའི་རྣམ་པ་གསར་པ་ཞིག་མངོན་པར་བྱས་ཡོད།
མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་སྲོག་རྩ་ཟམ་མི་ཆད་པར་བརྟན་དུ་བཏང་བ།
སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ནི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་སྲོག་རྩ་ཡིན་ཞེས་པའི་བཀའ་མོལ་དེ་དར་ཆ་ལྷ་མོ་སྡེ་ཁུལ་དུ་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བཞིན་པའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་མྱོང་ཚོར་ཟབ་ཤོས་དེ་རེད།
དར་ཆ་ལྷ་མོ་སྡེ་ཁུལ་ནི་གསེར་རྙེད་ཆུས་ནག་ཆུ་གྲོང་རྡལ་པིན་ཧོ་ལམ་དུ་གནས་ཤིང་། གྲོང་ནུབ་ཏུ་རི་བོ་དར་ཆ་ལྷ་མོ་ཡོད་པ་ལས་མིང་དེ་ལྟར་ཐོགས། ལོ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་རིང་སྡེ་ཁུལ་གྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་ལྡོག་རབ་དང་རིམ་པ་ཕྱིན་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་རིགས་དང་། བོད་རིགས། ཧུད་རིགས། ཡུ་གུར་རིགས་སོགས་མི་རིགས་ཁག་གི་གྲོང་མིའི་དབར་གྱི་འགྲོ་འོང་དང་། སྤེལ་རེས། མཉམ་འདྲེས་བཅས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་མི་ཉམས་པར་ཁྱབ་བཞིན་ཡོད།
ཡུ་གུར་རིགས་ཀྱི་མའེ་ཐི་ཐུར་ཏི་ནི་ཤིན་ཅང་ཧོ་ཐེན་ས་ཁུལ་ནས་ཡོང་བ་དང་འདི་ལོ་ལོ་50ལྷག་ཙམ་ལ་སླེབས་ཡོད། ཕ་རྒྱུད་ནས་བཟུང་ཁོང་ཚོའི་ཁྱིམ་གྱིས་ནག་ཆུར་ཤིང་འབྲས་སྐམ་པོ་བཙོངས་ནས་ལོ་30ལྷག་ཙམ་སོང་བ་དང་ཚོང་བྲིན་ཁ་ཧ་ཅང་རྒྱུག་པོ་ཡོད། མའེ་ཐི་ཐུར་ཏིས“དར་ཆ་ལྷ་མོ་སྡེ་ཁུལ་དུ་འཚོ་བ་སྐྱེལ་གྱི་ཡོད་པས་ཧ་ཅང་སྐྱིད་པོ་འདུག སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཆ་སྒྲིག་རོགས་སྐྱོར་སྲིད་ཇུས་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་འདུག ཆ་སྒྲིག་ཁྱིམ་ཚང་གིས་ང་ཚོ་བྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་བསམ་གཞིག་བྱས་ནས་གནས་སྡོད་ལག་ཁྱེར་དང་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་ཚང་མ་ཁོང་ཚོས་གཉེར་རོགས་བྱས་བྱུང”ཞེས་བཤད། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་བོད་ལ་གཟིགས་ཞིབ་གནང་སྐབས་འཕེལ་རྒྱས་ཚང་མར་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གྱི་དོན་སྙིང་ལྡན་དགོས་པ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་ཞེས་གསུངས་པ་རེད། ད་ཆའི་བོད་དུ་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་དུས་བབ་རྒྱུན་མཐུད་ལེགས་སུ་ཕྱིན་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ཚོར་སྣང་ཐད་བློ་ཡིད་ཚིམ་ཚད་99.74%ཟིན་པ་དང་། “འདུ་ཤེས་གསུམ”གྱི་སློབ་གསོ་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་བ། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གྱི་དཔེ་བཟང་ཁུལ་འཛུགས་གཏོད་ལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། ཆོས་ལུགས་ཞི་མཐུན་དང་། མི་རིགས་འཆམ་མཐུན། སྤྱི་ཚོགས་ཞི་མཐུན་བཅས་ཡོང་བར་བྱས་པ། མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ལག་གདང་སྦྲེལ་ནས་ཐུན་མོང་ཐོག་འཕེལ་རྒྱས་དོན་གཉེར་བྱས་ཏེ་འགྲོ་འོང་དང་། སྤེལ་རེས། མཉམ་འདྲེས་བཅས་ཀྱི་ཁྲོད་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཟམ་མི་ཆད་པར་བརྟན་དུ་བཏང་ཡོད།
མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་སྐྱིད་སྣང་ཟམ་མི་ཆད་པར་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ།
“སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་མི་རིགས་གཅིག་ཀྱང་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་རེད”ཅེས་པ་ནི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་རྟག་ཏུ་གསུངས་པའི་བཀའ་མོལ་ཞིག་རེད། བོད་ཀྱི་ཞིང་འབྲོག་པའི་ཐོན་སྐྱེད་དང་འཚོ་བའི་ཆ་རྐྱེན་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་དང་ཡོང་འབབ་འཕར་ཡོད་མེད་ཐད་ཁོང་གིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཐུགས་ཁྲལ་གནང་གི་ཡོད།
ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་སྨན་གླིང་རྫོང་གནས་ཡུལ་ལྷོ་པ་མི་རིགས་ཤང་ཚལ་ཁྲོབ་གྲོང་ཚོར་སྐྱོད་སྐབས་གཙང་སྦྲ་དོད་པའི་གྲོང་ཚོའི་ལམ་བུ་རྒྱ་ཆེ་ལ། གཞུང་ལམ་གཡས་གཡོན་དུ་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཟབ་མོ་ལྡན་པའི་ཁང་པ་གྲལ་སྟར་འགྲིག་པོར་གནས་ཡོད། ཁང་པའི་ཐོག་ཁར་ལྷབ་ལྷུབ་ཏུ་གཡོ་བའི་སྐར་ལྔའི་དར་དམར་སོགས་ལས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་ཡུལ་ལྗོངས་ཤིག་ཆགས་ཡོད།
“བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་འཚོ་བ་འདི་འདྲ་སྔོན་ཆད་བསམ་བློའང་གཏོང་མི་ཕོད་པ་ཞིག་རེད”ཅེས་ཚལ་ཁྲོབ་གྲོང་ཚོའི་ཏང་ཀྲི་པུའི་ཧྲུའུ་ཅི་དག་པོས་བཤད། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། དག་པོས་ཐབས་བརྒྱ་ཇུས་སྟོང་ངང་གྲོང་མིའི་སྣེ་ཁྲིད་དེ་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་433གྲབས་གསོག་བྱས་ནས་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ལྷོ་པའི་རི་གྲོང་དང་། ལྷོ་པའི་འགྲུལ་ཁང་། ལྷོ་པའི་དམངས་སྲོལ་ཞིང་དུད་སྤྲོ་སྐྱིད་ཁང་སོགས་བསྐྲུན་ཏེ་གྲོང་མིར་ལས་ཞུགས་ལས་གནས་མཁོ་འདོན་བྱས་པ་དང་། ལྷོ་པའི་མི་རིགས་ལག་ཤེས་བཟོ་རྩལ་ཐོན་རྫས་མཉམ་ལས་ཁང་བཙུགས་པ། ཡུལ་མི་ཚོའི་སྣེ་ཁྲིད་དེ་ཡུལ་སྐོར་དྲན་རྟེན་དངོས་རྫས་ལས་སྣོན་ཞིབ་ཚགས་བྱས་ཏེ་རྒྱུན་མཐུད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་ལ་བརྟེན་ནས་གྲོང་ཚོ་དར་རྒྱས་གཏོང་བའི་ཐབས་ལམ་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་པས་གྲོང་མིའི་ཡོང་འབབ་མང་དུ་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།
ཚལ་ཁྲོབ་གྲོང་ཚོའི་འཕེལ་རྒྱས་དང་འཕོ་འགྱུར་ནི་རང་ལྗོངས་སུ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་པ་ཆ་ཚང་བ་དང་། ཡང་དག་པ། ཕྱོགས་ཡོངས་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལག་བསྟར་དང་། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་པ་བཏོད་པ། སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་ཀྱི་མཚོན་བྱེད་ཙམ་ཞིག་རེད།
འདི་ལོ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་ནང་བཏོན་དོན། 2022ལོར་རང་ལྗོངས་ཀྱིས་སྔོན་དཔག་བྱས་ན་ས་ཁུལ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་རིན་ཐང་བསྡོམས་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2165ཟིན་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གྲོང་མི་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་བཀོལ་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཡོང་འབབ་8%ལྷག་ཙམ་དང་10%ལྷག་ཙམ་སོ་སོར་འཕར་བ། སྔོན་དཔག་བྱས་ན་གཞི་ཁྱོན་ཡན་གྱི་བཟོ་ལས་ཀྱི་འཕར་ཐང་13%ཡན་དང་ཕྱི་ཕྱོགས་ཚོང་དོན་གྱི་སྤྱི་འབོར་12%འཕར་རྒྱུ་རེད། སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོམ་སྟབས་དང་བསྟུན་ནས་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་རྒྱུ་ཡོང་བའི་ཡིད་ཆེས་སྔར་བས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད།
འབྱུང་འཕྲོད་སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་རྨང་གཞི་བརྟན་དུ་ཕྱིན་པ།
ས་མཐོའི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ཐད་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་དང་ཐུགས་ཁུར་གཟབ་བཞེས་ཀྱིས་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་ཐེངས་མང་གནང་ཡོད།
2017ལོའི་ཟླ་8ཚེས་19ཉིན། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིས་མཚོ་བོད་ས་མཐོའི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཚན་རིག་རྟོག་ཞིབ་ཞིབ་འཇུག་ཐེངས་གཉིས་པར་རྟེན་འབྲེལ་འཕྲིན་ཡིག་སྤྲིངས་སྐབས་ད་ཐེངས་ཀྱི་ཚན་རིག་རྟོག་ཞིབ་ཞིབ་འཇུག་ལས་དོན་སྤེལ་བ་དེས་མཚོ་བོད་ས་མཐོ་རྒྱུན་མཐུད་འཕེལ་རྒྱས་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་། གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་བཅས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བར་ཤུགས་རྐྱེན་གལ་ཆེན་ཐེབས་རྒྱུ་རེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད།
ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བདུན་པའི་ཐོག་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིས་རི་སྔོན་ཆུ་དྭངས་གསེར་དངུལ་རི་ལས་ལྷག་པའི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོ་བཙུགས་ནས་མཚོ་བོད་ས་མཐོ་འདི་ཉིད་རྒྱལ་ཡོངས་དང་ཐ་ན་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྐྱེ་ཁམས་ཤེས་དཔལ་གྱི་མཐོ་སར་བསྐྲུན་དགོས་པའི་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།
2021ལོའི་ཟླ་7པར་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིས་བོད་ལ་གཟིགས་ཞིབ་གནང་སྐབས་རི་ཆུ་ནགས་ཞིང་མཚེའུ་རྩྭ་བྱེ་མ་འཁྱག་པ་བཅས་གཞི་གཅིག་ཅན་གྱི་སྲུང་སྐྱོང་དང་བརྒྱུད་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་གཙོ་གནད་གཙང་པོ་དང་ཆུ་བོ་རྒྱུག་ཁུལ་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་དང་ཉམས་གསོར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ལུགས་མཐུན་ངང་གསར་སྤེལ་བེད་སྤྱོད་དང་སྲུང་སྐྱོང་ལ་སྤྱི་འདོམས་བྱེད་དགོས་པའི་ནན་བཤད་གནང་ཡོད།
ཁ་རུབ་ཆུས་ཟླ་བ་གྲོང་ཚོའི་རི་ལམ་ཀྱག་ཀྱོག་ཡིན་པས་སྐོར་གཡེང་བྱེད་ཁག་པོ་ཡོད། ཡིན་ནའང་འདི་ལོ་ལོ་64ལ་སླེབས་པའི་ནགས་སྲུང་བ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང་གིས་ལོ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་དེ་གར་ལས་གནས་བརྟན་སྲུང་བྱས་ཡོད། ཁོང་གིས་ལོ་ལྟར་རྐང་ཐང་མར་རི་སྐོར་ནགས་སྲུང་བྱས་པས་མི་ཚེའི་དོན་སྙིང་ཡང་རིམ་གྱིས་རྟོགས་ནས“རི་སྔོན་ཆུ་དྭངས་སྲུང་སྐྱོང་དང་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་ཁྱིམ་གཞིས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་ནི་ང་ཚོའི་དོར་ཐབས་མེད་པའི་འགན་འཁྲི་ཞིག་རེད”ཅེས་བགྲེས་སོང་ཁོང་གིས་བཤད།
གངས་ལྗོངས་ས་མཐོར་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང་དང་འདྲ་བའི་ནགས་སྲུང་བ་དང་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་སྲུང་སྐྱོབ་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས“མི་དང་རང་བྱུང་ཞི་མཐུན་མཉམ་གནས་བྱེད་པའི”འདུ་ཤེས་སེམས་ལ་བརྟན་པོར་བཅངས་ནས་ལ་ཀླུང་མང་པོ་བརྒྱུད་ནགས་ཚལ་དང་རྩྭ་ཐང་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་ཏེ་གངས་ལྗོངས་ས་མཐོའི་ནམ་མཁའ་དེ་བས་སྔོ་བ་དང་། རི་བོ་དེ་བས་སྣུམ་པ། ཆུ་བོ་དེ་བས་དྭངས་བ། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་དེ་བས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པ་བཅས་ཡོང་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
འབྱུང་འཕྲོད་དེ་ཉིད་གངས་ལྗོངས་ས་མཐོའི་མངོན་གསལ་དོད་པའི་བཀྲག་མདངས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་བ་དོན་དངོས་མང་དག་ལས་ར་སྤྲོད་ཐུབ་ཡོད། གྲངས་གཞི་ལས་མངོན་པར། ད་ཆ་ལྗོངས་ཡོངས་སུ་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་སྣ་ཚོགས་47དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་གཤིས་སྤྱི་གླིང་3 རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནགས་ཚལ་སྤྱི་གླིང་9 རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འདམ་རའི་སྤྱི་གླིང་22བཅས་ཡོད་པ་དང་། སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་ངོས་གྲུ་ཁྲི་41.22ཟིན་པ་དེས་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་གཞུང་ཁོངས་ས་ཆའི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་གསུམ་ཆ་གཅིག་ཡན་བཟུང་བ་དང་། སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་དམར་ཐིག་གི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་ངོས་གྲུ་ཁྲི་60.8ཟིན་པ་དང་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ས་ཁོངས་50.6%སྲུང་སྐྱོང་ཁྱབ་ཁོངས་ནན་ཤོས་ནང་བཅུག་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་དང་ས་ཁུལ་བདུན་གྱི་མཁའ་རླུང་སྤུས་ཚད་ལེགས་པའི་ཉིན་གྲངས་ཀྱི་བསྡུར་གྲངས་99%ཡན་ཟིན་ཡོད།
མཐའ་བརྟན་མཐའ་དར་དམངས་ཕྱུག་གི་བྱ་སྤྱོད་ཟམ་མི་ཆད་པར་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་བ།
རྒྱལ་མཚམས་བདེ་འཇགས་མེད་ཚེ་ཁྱིམ་ཚང་ཁྲི་སྟོང་མང་པོའི་དུས་བདེ་ག་ནས་ཡོང་། 2017ལོའི་ཟླ་10ཚེས་28ཉིན། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་གྲོལ་ནས་ཡུན་རིང་མ་སོང་བར་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ལྷུན་རྩེ་རྫོང་ཡུལ་སྨད་ཤང་གི་སྒྲོལ་དཀར་དང་གཡང་འཛོམས་གཅེན་གཅུང་གཉིས་ལ་འཕྲིན་ལན་སྤྲིངས་ནས། ཁོང་ཚོ་ཕ་དང་བུ་མོ་མི་རབས་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་མཐའ་མཚམས་སྲུང་བའི་བྱ་བཟང་ལ་ཚད་མཐོའི་གདེང་འཇོག་གནང་བ་དང་འབྲེལ“མེས་རྒྱལ་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་རྩྭ་རྩི་ཤིང་ཚུན་ཆད་ང་ཚོས་སྲུང་སྐྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས”ཞེས་ཐུགས་རེ་ཟབ་མོ་གནང་ཡོད།
ལོ་ལྔ་ལྷག་ཙམ་རིང་། ཡུལ་སྨད་ཤང་གི་ཏང་སྲིད་དམག་ཉེན་དམངས་བཅས་ཀྱིས་མཉམ་དུ་མཐའ་མཚམས་སྟོབས་ཆེར་གཏོང་བ་དང་བརྟན་དུ་གཏོང་བའི་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་བཏང་ནས་མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་གྱི་མང་ཚོགས་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ཏེ“མི་ལྔའི”དཔུང་ཁག་བཙུགས་ནས་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་གྱི་སྐོར་སྐྱོད་མཐའ་སྲུང་བྱ་རྒྱུ་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་པ་དང་། གྲོང་ཚོ་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཀྲུའུ་རེན་དང་། ཤང་ཀྲང་། སུའོ་ཀྲང་བཅས་ཕྱོགས་གསུམ་པོས་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པའི་བྱ་ཐབས་ཁྱབ་གདལ་བཏང་བས་མཐའ་མཚམས་སྲུང་བའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྤྲོ་སེམས་རབ་ཏུ་འཕེལ་ཡོད།
ཡུལ་སྨད་ཤང་ཙམ་མ་ཟད་ད་ཆ་ས་མཐོའི་ས་གཞི་ཆེ་མོར་མིག་རྒྱང་རིང་པོས་བལྟས་ཚེ་གང་སར་ས་སྲུང་རྒྱལ་སྲུང་གི་ཚ་རླབས་འཕྱུར་བཞིན་ཡོད། གཏིང་སྐྱེས་རྫོང་འདྲེན་ཐང་གྲོང་རྡལ་དང་། སྒར་རྫོང་བཀྲ་ཤིས་སྒང་ཤང་། སྨན་གླིང་རྫོང་གཏམ་སྙན་ཤང་སོགས་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་འཐབ་ས་དང་པོར་མི་ཚང་མ་སོ་དམག་ཡིན་པ་དང་། དུད་ཚང་ཚང་མ་སོ་ལྟ་ཁང་ཡིན་པ། གྲོང་ཚོ་ཚང་མ་མཁར་རྫོང་ཡིན་པ་བཅས་དང་། ཐོན་སྐྱེད་ནི་ལས་འགན་སྒྲུབ་པ་དང་ཕྱུགས་འཚོ་རྒྱུ་ནི་སྐོར་གཡེང་བྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་སེམས་སུ་གཏིང་ཟབ་ཟུག་ཡོད། མཐའ་མཚམས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱུགས་འཚོ་གྱིན་མཐའ་མཚམས་སྲུང་བའི་བྱ་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་གཅེས་ཀྱི་སེམས་པ་མཚོན་པར་བྱས་ཏེ་བྱ་སྤྱོད་དངོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མེས་རྒྱལ་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་རི་ཀླུང་སྲུང་བཞིན་ཡོད།
ལོ་གསར་པ་འཆར་བ་དང་མི་ཡུལ་དུ་དཔྱིད་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་རབ་ཏུ་བཞད། ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྒྱང་ལམ་གསར་པར་སླར་ཡང་མདུན་སྐྱོད་བྱེད་འགོ་ཚུགས། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཉི་ཤུ་པ་འཚོགས་རྗེས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་གཉིས་ཐེངས་དང་པོ་འཚོགས་པའི་སྐབས་འདིར། བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་བུ་ཕྲུག་ཚོས་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་མཐའ་འཁོར་དུ་སྔར་བས་མཐུན་སྒྲིལ་དམ་ཟབ་བྱས་ནས་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་དང་དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་གི་བོད་སྐྱོང་མཛད་ཇུས་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཉི་ཤུ་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དང་། “འཛུགས་གཏོད་བཞི”དང“མདུན་གྲལ་དུ་སླེབས་པ་བཞིར”དམིགས་ཏེ་ངར་སེམས་ཆེར་སྐྱེད་དང་འབད་འབུངས་མདུན་སྐྱོད་བྱས་ནས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་། འབྱོར་ཕྱུག ཤེས་དཔལ། ཞི་མཐུན། མཛེས་སྡུག་བཅས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བོད་ལྗོངས་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ལེའུ་གསར་པ་ཧུར་ཐག་རྩོམ་བཞིན་ཡོད།
འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། 德吉普尺
བོད་ལྗོངས་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར་གྱི་པར་དབང་རང་བདག་ཡིན་པས་གན་རྒྱ་དང་དབང་ཆ་སྤྲད་མེད་ཚེ་དྲ་ཐོག་ནས་ཕབ་མི་ཆོག
སྡོད་གནས། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་རྡོ་སེང་གེ་ལམ་སྒོ་ཨང་༣༦ སྦྲག་ཨང། ༨༥༠༠༠༠ ཁ་པར། ༠༨༩༡-༦༣༣༡༠༨༩ བརྙན་སྐྱེལ། ༠༨༩༡-༦༣༣༡༠༨༩
བཟོ་མཁན་ལས་ཁུངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་གསར་འགྱུར་དྲ་ཚུགས།
ཐོ་བདག་ཨང་། བོད་ICPཐོ་ཨང་༠༩༠༠༠༧༣༣