མཐུན་ཆ་ཆེ་ཤོས་ཡོང་བར་བརྩོན། སེམས་པ་ཕྱོགས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ།
དམངས་གཙོ་མཐུན་སྒྲིལ་དང་། དཔའ་ངར་ཆེར་སྐྱེད། དངོས་སྒྲུབ་གསར་གཏོད་བཅས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཁྲོད་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་ཡོངས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་ཐོག་འབད་བརྩོན་གནང་བ་བརྒྱུད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་ལྔ་པས། དུས་བཀག་ལྟར་གྲོས་རིམ་ཁག་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་ནས་རྒྱལ་ཁའི་ངང་གྲོལ་ཞིང་། ང་ཚོས་ཚོགས་ཆེན་ཐུགས་གྲ་ལེགས་འགྲིག་བྱུང་བར་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་པོས་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
འདི་ནི་དར་ཆ་མཐོན་པོར་སྒྲེང་བ་དང་བྱ་གཞག་རླབས་པོ་ཆེ་མཉམ་དུ་གཏོད་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཞིག་རེད། ཚོགས་ཆེན་ཐོག་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་དང་སྐབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་རིམ་བྱུང་དང་དེ་བཞིན་ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བདུན་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མི་དམངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་ལེགས་སུ་གཏོང་བའི་དགོངས་པ་གལ་ཆེན་དང་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་རྣམ་བཤད་གལ་ཆེན་དང་། དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་གི་བོད་སྐྱོང་མཛད་ཇུས་སློབ་སྦྱོང་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་པ་དང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ལས་དོན་ཚོགས་འདུ་དང་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་ལེགས་གཏོང་དང་དོན་འཁྱོལ་ལ་དམ་འཛིན་ནན་པོ་བྱེད་པའི་ལས་དོན་གྱི་སྐུལ་སློང་བཀོད་སྒྲིག་ཚོགས་འདུའི་བཀོད་སྒྲིག་བླང་བྱ་ཁག་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་གཏིང་ཟབ། བརྟན་ལྷིང་དང་། འཕེལ་རྒྱས། སྐྱེ་ཁམས། མཐའ་སྟོབས་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་ཁག་ལ་སྤྱི་འདོམས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བར་དམིགས་པ། “འཛུགས་གཏོད་བཞི”དང“མདུན་གྲལ་དུ་སླེབས་པ་བཞིར”སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བ། དུས་རབས་གསར་པའི་བོད་ཀྱི་སྲིད་གྲོས་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་ལེགས་སུ་གཏོང་བར་དམིགས་པ་བཅས་བྱས་པར་བརྟེན་ཐུན་མོང་ངོས་འཛིན་གཅིག་སྡུད་རྒྱ་ཁྱབ་དང་། གྲོས་མོལ་གྲོས་བསྡུར་ཟབ་པ། གྲུབ་འབྲས་གལ་ཆེན་ཐོབ་པ་བཅས་བྱུང་ཡོད། ཚོགས་འདུ་ཐུགས་གྲ་ལེགས་འགྲིག་བྱུང་བ་དེས། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་བློ་གྲོས་དང་སྟོབས་ཤུཌ་སྔར་བས་གཅིག་སྒྲིལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བོད་ལྗོངས་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་བྱ་གཞག་ཁག་གི་རྣམ་པ་གསར་པ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་གཏོད་པར་གལ་འགངས་ཆེ་ལ་རྒྱང་རིང་གཏིང་ཟབ་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ངེས་རེད།
འདི་ནི་དམ་པ་དོན་གཉེར་དང་མི་སེམས་ལ་སྐུལ་མ་ཐེབས་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཞིག་རེད། ཚོགས་འདུའི་རིང་། ཝང་ཅུན་ཀྲེང་སོགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་རིགས་ཁོངས་ཁག་གི་ཚོགས་ཆུང་ཁྲོད་ཟབ་སྐྱོད་གནང་སྟེ་ཨུ་ཡོན་ཚོར་བྱམས་བརྩེའི་ངང་གཟིགས་པ་དང་སྦྲགས་གྲོས་བསྡུར་ནང་ཞུགས་ཏེ། རང་ལྗོངས་ཀྱི་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་དང་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཇུས་ཆེན་ལ་ལྷན་དུ་གྲོས་བསྡུར་གནང་བ་དེ་ཐོག་ནས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱིས་སྲིད་གྲོས་ལས་དོན་ལ་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཨུ་ཡོན་ཚོར་བྱམས་བརྩེའི་ཐུགས་ཁུར་གནང་ལུགས་གང་ལེགས་མཚོན་པ་མ་ཟད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱིས་བརྩེ་བ་ཟབ་མོས་དམངས་ཀྱི་འདུན་པ་གསན་པའི་དམངས་གཙོའི་སྤྱོད་ཚུལ་དང་གྲོས་མོལ་དམངས་གཙོ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པའི་དཔེ་སྟོན་ནུས་པ་གང་ལེགས་མངོན་ཡོད། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་དང་རིགས་ཁོངས་ཁག་ནས་ཕེབས་པའི་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་ཚོས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྤྲོ་སེམས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་འཁྲི་འཁུར་སེམས་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་དང་། དམངས་གཙོའི་ལྟ་སྐུལ། སྲིད་ཞུགས་སྲིད་གླེང་བཅས་ཀྱི་འགན་ནུས་ནན་ཏན་ངང་སྒྲུབ་པ་དང་། སྲིད་གྲོས་རྒྱུན་ཨུའི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་དང་གྲོས་གཞིའི་ལས་དོན་བསྒྲུབས་ཚུལ་གྱི་སྙན་སྒྲོན་གསན་ནས་གྲོས་ཞིབ་གནང་བ། སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་དང་སྙན་སྒྲོན་གཞན་དག་ལ་གྲོས་བསྡུར་གཏིང་ཟབ་གནང་བ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་ལྔ་པའི་ཆབ་སྲིད་གྲོས་ཆོད་དང་དེ་བཞིན་གྲོས་ཆོད་གཞན་དག་ལ་གྲོས་ཞིབ་གནང་ནས་གྲོས་འཆམ་བྱུང་བ། འདེམས་བསྐོའི་ལས་འགན་བདེ་བླག་ངང་བསྒྲུབས་པ་བཅས་ལས། རྒྱ་ཆེའི་ཨུ་ཡོན་ཚོའི་ཚད་མཐོའི་འགན་འཁུར་གྱི་འགན་སྒྲུབ་རྣམ་འགྱུར་དང་འགན་སྒྲུབ་ཀྱི་ནུས་པ་བཟང་པོ་གང་ལེགས་མངོན་པ་དང་། རྒྱ་ཆེའི་ཨུ་ཡོན་ཚོས་ལྟེ་བར་དམིགས་པ་དང་། སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཞབས་ཞུ། འགན་འཁྲི་འཁུར་ཕོད་པ། འབད་འབུངས་ཡར་བརྩོན་བཅས་ཀྱི་བསམ་པའི་ཉམས་འགྱུར་བཟང་པོ་གང་ལེགས་མངོན་པ། ཆེད་དོན་གྲོས་མོལ་སྒྲིག་གཞིའི་དམིགས་བསལ་ལེགས་ཆ་གང་ལེགས་མངོན་པ། བོད་ཀྱི་དམངས་གཙོ་ཆབ་སྲིད་བྱ་གཞག་གི་སྐྱེ་སྟོབས་དང་གསོན་ཤུགས་གང་ལེགས་མངོན་ཡོད།
འདི་ནི་སྔ་མཐུད་ཕྱི་སྐྱོང་དང་སྔ་འཛིན་ཕྱི་གཏོད་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ཞིག་རེད། “དོན་ཆེན་བཞིར”དམིགས་ནས་གྲོས་འགོ་ཡག་པོ་འདོན་པ་དང་། ཐབས་ཇུས་བཟང་པོ་འདོན་པ། བྱེད་ཐབས་དངོས་འདོན་པ་བཅས་སམ་ཡང་ན་དམངས་འཚོའི“འགག་རྩའི་དོན་ཆུང”དོན་འཁྱོལ་ལ་དམིགས་ནས་གང་བསམ་ལྷུག་གླེང་གནང་བ་དང་། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོ་འཛུགས་རྒྱུའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིག་གཏིང་ཟབ་བམ་ཡང་ན་མཐའ་བརྟན་མཐའ་དར་དམངས་ཕྱུག་བཅས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ལ་རྒྱུན་མཐུད་ངང་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་གཏོང་བའི་མྱོང་ཚོར་དངོས་ཀྱི་ཐད་རྒྱ་ཆེའི་ཨུ་ཡོན་ཚོས་དུས་བབ་ལ་དབྱེ་ཞིབ་གཏིང་ཟབ་དང་། དྲང་གཞག་ངང་གྲུབ་འབྲས་ལ་ཕྱིར་དྲན། དངོས་སྒྲུབ་ངང་ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་སྡོམ། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་འབྱུང་འགྱུར་ཇུས་འགོད་བཅས་གནང་བའི་ཁར། བརྗོད་དོན་གཙོ་བོར་དམིགས་པ་དང་། བརྟག་ཞིབ་ཏན་ཏིག ནང་དོན་ཞིབ་ཕྲ་བཅས་ཀྱི་གྲོས་གཞི་དང་། གྲོས་འགོ བསམ་འཆར་བཅས་རེ་རེ་ལས་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་གི་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་དམངས་གཙོའི་ཐབས་ཇུས་ལ་དཔྱད་གཞི་དང་གཞི་འཛིན་ས་གལ་ཆེན་མཁོ་འདོན་གནང་ཡོད། དམངས་གཙོར་བརྟེན་ནས་བློ་གྲོས་འཕེལ་བ་དང་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ། མི་དམངས་སྲིད་གྲོས་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལེགས་ཆ་ཆེན་པོ་ལྡན་པ་དང་། རིམ་ཁག་སྲིད་གྲོས་རྩ་འཛུགས་ནི་རང་ལྗོངས་ཀྱི་བྱ་གཞག་ཁག་འཕེལ་རྒྱས་ཡར་ཐོན་ཡོང་བའི་སྟོབས་ཤུགས་གལ་ཆེན་ཡིན་པ། རྒྱ་ཆེའི་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་ནི་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་དང་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་རྒྱབ་རྟེན་དང་སྟོབས་ཤུགས་གལ་ཆེན་བཅས་ཡིན་པ་ལག་ལེན་ལས་ར་སྤྲོད་གང་ལེགས་བྱུང་ཡོད།
འདི་ལོ་ནི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པའི་འགོ་ཚུགས་ཀྱི་ལོ་དང་། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་བཞི་པའི”འཆར་འགོད་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་ལོ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཉི་ཤུ་པ་འཚོག་པའི་ལོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པས་མཚམས་ཚིགས་གལ་འགངས་ཆེ་བ་དང་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན་ཡོད། དུས་རབས་གསར་པས་ལས་འགན་གསར་པ་དཀྲིས། རྒྱང་སྐྱོད་ཀྱི་ལམ་བུ་གསར་པས་བྱས་རྗེས་གསར་པ་འཇོག་པའི་རེ་འབོད་བྱེད། རང་ལྗོངས་ཀྱི་སྲིད་གྲོས་ལས་དོན་ཐད་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་སྲིད་གྲོས་ལས་དོན་ལ་སྤྱི་འདོམས་བྱེད་པའི་སྤྱིའི་རྩ་འཛིན་དུ་བརྩི་བ་དང་། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་མཐའ་འཁྱོངས་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ་ཐུན་མོང་གི་བསམ་བློ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྨང་གཞི་བརྟན་དུ་གཏོང་བའི་གཙོ་རྐང་དུ་བརྩི་བ། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང“ལོ་བརྒྱ་གཉིས”ཀྱི་འབད་འཐབ་དམིགས་ཚད་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བར་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ་ལས་དོན་གྱི་གཙོ་གནད་དུ་བརྩི་བ། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་བསམ་བློ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁྲིད་སྟོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་ཐུན་མོང་ངོས་འཛིན་རྒྱ་ཁྱབ་ངང་གཅིག་སྡུད་བྱེད་པ་ལྟེ་བའི་ལྷུ་ཚིགས་སུ་བརྩི་བ་བཅས་བྱས་ནས། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་དང་མི་དམངས་སྲིད་གྲོས་ལས་དོན་གྱི་བླང་བྱ་དོན་འཁྱོལ་དང་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་བློ་གྲོས་དང་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བའི་ཆབ་སྲིད་འགན་འཁྲི་ཏན་ཏིག་ཁུར་ཏེ་མི་དམངས་སྲིད་གྲོས་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་མཐའ་སྐྱོང་བོད་བརྟན་གྱི་ནུས་པར་འགྱུར་བ་བྱེད་དགོས།
ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་ཁག་སྲིད་གྲོས་རྩ་འཛུགས་དང་རྒྱ་ཆེའི་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་ཚོས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚུགས་གནས་སྔར་བས་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་དང་། “འདུ་ཤེས་བཞི”ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་དང་། “གདེང་ཚོད་བཞི”བརྟན་དུ་གཏོང་བ། “སྲུང་སྐྱོང་གཉིས”ཐུབ་པ་བཅས་བྱེད་པ། རྒྱུན་བསྲིང་ལྷོད་མེད་ངང་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པས་བསམ་བློར་དྲག་ཆས་སྤྲོས་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས། ཞབས་ཞུར་བརྟེན་ནས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཉི་ཤུ་པར་བསུ་བ་ཞུ་རྒྱུ་གཙོ་རྐང་དུ་བྱེད་པ། བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་རྣམ་བཤད་གལ་ཆེན་དང་དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་གི་བོད་སྐྱོང་མཛད་ཇུས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུ་སྒུལ་ཤུགས་སུ་བྱེད་པ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་པའི་བཀོད་སྒྲིག་བླང་བྱ་ཁག་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ། “དོན་ཆེན་བཞི”དང“འགན་ལེན་བཞིར”དམ་པོར་དམིགས་པ། “འཛུགས་གཏོད་བཞི”དང“མདུན་གྲལ་དུ་སླེབས་པ་བཞིར”ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ། སྲིད་དོན་ཇུས་འབུལ་དང་ཐུན་མོང་ངོས་འཛིན་གཅིག་སྡུད་ལ་མཉམ་དུ་ཤུགས་འདོན་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བཅས་བྱས་ཏེ་ཐུན་མོང་ངོས་འཛིན་དེ་བས་གཅིག་སྡུད་དང་། འབད་འཐབ་ཀྱི་ངར་ཤུགས་འཕེལ་བ། འགན་འཁྲི་འཁུར་བ་དང་བྱས་རྗེས་འཇོག་པ་བཅས་བྱེད་དགོས། སྤྱི་ཡོངས་ལ་གཞི་ཚུགས་པ་དང“དོན་ཆེན་བཞིར”དམིགས་ནས་ཐབས་འདོན་ཇུས་འབུལ་བྱས་ཏེ་སྣེ་ཁྲིད་ནས“འཛུགས་གཏོད་བཞིར”རམ་འདེགས་བྱེད་མཁན་གྱི་མིག་དཔེ་ཞིག་དང་། འདུ་ཤེས་གསར་བརྗེས་དང་ལེགས་ཆ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཏེ་སྣེ་ཁྲིད་ནས་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་མཁན་གྱི་མིག་དཔེ་ཞིག མི་དམངས་ལྟེ་བར་འཛིན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བསམ་བློ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་སྣེ་ཁྲིད་ནས་དམངས་འཚོ་ལེགས་གཏོང་ལ་རམ་འདེགས་བྱེད་མཁན་གྱི་མིག་དཔེ་ཞིག་བཅས་བྱེད་པ་མ་ཟད། “ཞིབ་བཤེར་བཞི”ནང་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་ལེགས་གཏོང་དང་དོན་འཁྱོལ་ལ་དམ་འཛིན་ནན་པོ་བྱེད་པའི་སློབ་གསོའི་བྱེད་སྒོ་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་བ་དང་། དམ་པ་དོན་གཉེར་གྱི་སྤྱོད་ཚུལ་བཟང་པོ་དར་སྤེལ་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་བ། འགན་འཁྲི་འཁུར་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ། ལག་ལེན་ལ་མཐོང་ཆེན་དང་། དངོས་སྒྲུབ་ལ་མཐོང་ཆེན། གྲུབ་འབྲས་དངོས་ལ་མཐོང་ཆེན་བཅས་བྱས་ནས་སྣེ་ཁྲིད་དེ་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་དང་ཁ་ཕྲལ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་ས་མདུན་མ་དང་། དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འཐབ་ས་གཙོ་བོ། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་གཡུལ་ས་གཙོ་བོ། མཐའ་བརྟན་མཐའ་སྟོབས་ཀྱི་འཐབ་ས་དང་པོ་བཅས་སུ་བསྐྱོད་དེ་དངོས་སྒྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་དང་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
ང་ཚོས་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་མཐའ་འཁོར་དུ་དེ་བས་མཐུན་སྒྲིལ་དམ་ཟབ་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་མཛུབ་ཁྲིད་ཞིབ་ཚགས་དང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་འགྱུར་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག མཐུན་སྒྲིལ་འབད་འཐབ་དང་། འབད་འབུངས་ཡར་བརྩོན། བློ་སེམས་གཅིག་མཐུན། ལྷོད་གཡེང་མི་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ནས་འགོ་འཛུགས་ས་གསར་པ་དང་རྒྱང་སྐྱོད་ཀྱི་ལམ་བུ་གསར་པའི་ཐོག་བོད་ཀྱི་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་གསར་པ་དང་བྱས་རྗེས་གསར་པ་མངོན་པར་བྱེད་པ་དང་སེམས་ནུས་གཅིག་སྒྲིལ་གྱིས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་། ཕྱུག་འགྱུར། ཤེས་དཔལ། ཞི་མཐུན། མཛེས་སྡུག་བཅས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བོད་ལྗོངས་གསར་པ་མཉམ་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཏེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་གྲུབ་འབྲས་ཐོག་ནས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཉི་ཤུ་པ་རྒྱལ་ཁའི་ངང་འཚོག་རྒྱུར་བསུ་བ་ཞུ་དགོས།
འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། 次旦多吉
བོད་ལྗོངས་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར་གྱི་པར་དབང་རང་བདག་ཡིན་པས་གན་རྒྱ་དང་དབང་ཆ་སྤྲད་མེད་ཚེ་དྲ་ཐོག་ནས་ཕབ་མི་ཆོག
སྡོད་གནས། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་རྡོ་སེང་གེ་ལམ་སྒོ་ཨང་༣༦ སྦྲག་ཨང། ༨༥༠༠༠༠ ཁ་པར། ༠༨༩༡-༦༣༣༡༠༨༩ བརྙན་སྐྱེལ། ༠༨༩༡-༦༣༣༡༠༨༩
བཟོ་མཁན་ལས་ཁུངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་གསར་འགྱུར་དྲ་ཚུགས།
ཐོ་བདག་ཨང་། བོད་ICPཐོ་ཨང་༠༩༠༠༠༧༣༣