འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པའི་འགན་འཛིན་ཡུན་ཚད་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་དང་། འགན་འཛིན་ཡུན་ཚད་བརྟན་བརླིང་ཡོང་བ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པའི་འབྲེལ་ཡོད་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་ནན་མོ་བྱས་ཏེ། ལས་གནས་གཅིག་གི་ཐོག་ཏུ་ལས་བྱེད་པ་ལེགས་སྒྲིག་ཡང་ཡང་བྱེད་པ་དང་། ལས་བྱེད་པ་གཅིག་གི་ལས་གནས་ལེགས་སྒྲིག་ཡང་ཡང་བྱེད་པ་བཀག་འགོག་བྱེད་དགོས། འགོ་ཁྲིད་ཚན་པ་དང་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པར་དབྱེ་ཞིབ་དང་ཞིབ་འཇུག་བརྡར་གཅོད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པ་སྤར་འབེབས་གཉིས་རུང་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། ད་ལྟའི་ལས་འགན་གྱི་ལས་སྒོ་མི་འཕེར་བའི་ལས་བྱེད་པ་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས།

བསྐོ་འཐེན་བྱེད་ཕྱིན་ལས་བྱེད་པའི་ཡིག་ཚགས་ལ་ངེས་པར་དུ་ཞིབ་བཤེར་དང་། བསྐོ་འཐེན་བྱེད་ཕྱིན་མི་སྒེར་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་དོན་དག་སྙན་ཞུར་ངེས་པར་དུ་བསྡུར་དཔྱད། བསྐོ་འཐེན་བྱེད་ཕྱིན་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ལྟ་ཞིབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་བསམ་འཆར་ལ་ངེས་པར་དུ་ཉན་པ།  བསྐོ་འཐེན་བྱེད་ཕྱིན་སྲོལ་འགལ་སྒྲིག་འགལ་གྱི་གནད་དོན་གྱི་ཁུངས་སྣེ་ཞིབ་ཕྲ་ཡིན་ཞིང་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་འཐུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཡིག་སྐུར་ངོ་བཅར་དང་ཐེར་འདོན་གོང་ཞུར་ངེས་པར་དུ་བསྡུར་བཤེར་བཅས་བྱ་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། སྲིད་དོན་གཙང་སྐྱོང་གི་བསམ་འཆར་ལ་ཏང་ཨུད(ཏང་ཙུའུ)ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་དང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཧྲུའུ་ཅི(བཅའ་སྡོད་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་དང་ལྟ་ཞིབ་ཚོ་ཆུང་གི་འགོ་འཛིན)ཡིས་མཉམ་དུ་མིང་རྟགས་བཀོད་དེ་ངོས་འཛིན་གཏན་འཁེལ་བྱ་རྒྱུའི་གཏན་འབེབས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས། ལས་བྱེད་པ་བསྐོ་བཞག་མ་བྱས་གོང་གི་དོན་དག་སྙན་ཞུ་དང་། འདེམས་སྒྲུག་བསྐོ་སྤྱོད་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོ་དངོས་འབྲི། “སྙན་ཞུ་གཅིག་དང་དཔྱད་མོལ་གཉིས”བཅས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས། མི་འདེམས་སྤྱོད་ཀྱི་ཆེད་དམིགས་ཞིབ་བཤེར་ཟབ་སྤེལ་བྱེད་པ་དང་། ལས་བྱེད་པ“ནད་ཅན་བསྐོ་འཐེན”གྱི་འགན་འཁྲི་བདའ་འདེད་ལམ་སྲོལ་ཆ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། མི་བཀོལ་སྤྱོད་ཐད་ཀྱི་ཚུལ་མིན་སྤྱོད་ཡན་བཅོས་སྒྲིག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། ལྐོག་སྤྲོད་ལྐོག་ལེན་དང་དགའ་ཉེ་བསྐོ་གཞག་བྱེད་རིགས་གཏན་འགོག་དང་། “ཚོགས་ཁག་ཆུང་ཆུང”མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྩ་གཏོར་བྱེད་པ། དཔོན་གནས་ཞུ་སློང་བྱེད་པ་དང་། དཔོན་གནས་ཉོ་འཚོང་བྱེད་པ། འདེམས་ཤོག་འཕེན་སྐུལ་དང་རྔན་བསླུས་འདེམས་བསྐོ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་ནན་པོ་བཅས་བྱེད་དགོས།

(གསུམ) ལས་བྱེད་པས་ཡང་དག་པའི་སྲིད་འབྲས་ལྟ་བ་འཛུགས་པ་དང་ལག་ལེན་བསྟར་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། སྲིད་འབྲས་ལྟ་བའི་སློབ་གསོ་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་བ་དང་། ལས་བྱེད་པས་སྤྱི་དོན་དུ་ཏང་འཛུགས་པ་དང་། དམངས་ལ་བདེ་སྐྱིད་སྐྲུན་པ། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པར་ཇུས་ཐག་གཅོད་པ། དངོས་འཛིན་དངོས་སྒྲུབ་བྱེད་པ་བཅས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ནས་ལག་ལེན་དང་། མི་དམངས། ལོ་རྒྱུས་བཅས་ཀྱི་ཞིབ་བཤེར་ཐེག་ཐུབ་པའི་གྲུབ་འབྲས་དངོས་སྐྲུན་པར་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་དགོས། ཆ་ཚང་དང་། ཡང་དག ཕྱོགས་ཡོངས་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་པ་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པ་དང་། སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་སྲིད་འབྲས་དཔྱད་ཞིབ་ལེགས་བཅོས་བྱེད་དགོས། མི་བརྟག་དོན་དཔྱད་བྱེད་པ་དང་། ད་ཡོད་ཀྱི་དཔྱད་ཞིབ་གྲུབ་འབྲས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པ་དང་བསྐོ་བཞག་མ་བྱས་གོང་གི་རྟོག་ཞིབ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་བྱ་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། སྒྱུར་བཅོས་དམ་འཛིན་བྱས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་བ་དང་། དམངས་འཚོར་ཕན་པ་དང་བདེ་འཇགས་འགན་ལེན། མིག་སྔའི་བྱ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཤུལ་ལུས་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ། མངོན་འབྲས་འདོན་པ་དང་གབ་འབྲས་ལ་མཐོང་ཆེན་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱུས་ལོན་དང་དབྱེ་ཞིབ་གཏིང་ཟབ་བྱེད་དགོས། སྲིད་འབྲས་ལྟ་བར་ནོར་འཛོལ་བྱུང་བའི་གནད་དོན་གཙོ་བོའི་གསལ་ཐོ་འགུལ་རྣམ་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་པ་དང་། སྲིད་འབྲས་ལྟ་བའི་ནོར་འཛོལ་ནུས་ལྡན་གྱིས་འགོག་ཟོན་དང་ཡོ་བཅོས་བྱེད་པའི་ལས་ཀའི་ལམ་སྲོལ་ཆ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། དཔོན་པོ་གསར་པས་རྩིས་ཐོ་རྙིང་པར་ཁ་ཡ་མི་བྱེད་པ་དང་། འཕྲལ་ཕན་འཕྲལ་གཉེར། མི་བདེན་རྫུན་སྒྲིག རྨོངས་ཚོད་ཧམ་སྒྲུབ། མང་ཚོགས་ཀྱི་འདོད་བློ་དང་འགལ་ནས་དོན་དངོས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཇུས་ཐག་གཅོད་པ། “སྣང་བརྙན་ལས་གྲྭ”དང་“སྲིད་འབྲས་ལས་གྲྭ”སྤེལ་བ། སྲིད་ཇུས་དང་འཆར་འགོད“བག་ལེབ་ཨ་སློག”རྒྱག་པ། སྒྲིག་སྲོལ་དང་འགལ་ཏེ་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་མངོན་མེད་བུ་ལོན་གསར་སྣོན་བྱེད་པ། འཕེལ་རྒྱས་ཁོ་ན་ལས་བདེ་འཇགས་ལ་དོ་སྣང་མི་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་གཏིང་ཟབ་བྱེད་དགོས། ལས་ཀ་མི་བྱེད་པ་དང་གང་བྱུང་དུ་བྱེད་པའི་གནད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་གཏིང་ཟབ་བྱེད་དགོས། འགོ་ཁྲིད་ཚན་པའི་འགན་འཁུར་བ་གཙོ་བོར་འགྱུར་ལྡོག་གཏོང་བ་དང་རྩིས་སྤྲོད་རྩིས་ལེན་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་ཆ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས།

(བཞི) ལས་བྱེད་པའི་ལས་སྒྲུབ་ལས་གཏོད་ཀྱི་འཇོན་ཐང་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། ལས་བྱེད་པའི་བསམ་བློ་ཞུན་བརྡར་དང་། ཆབ་སྲིད་མྱོང་བརྡར། ལག་ལེན་སྦྱོང་བརྡར། ཆེད་ལས་སྦྱོང་བརྡར་བཅས་ལ་ཤུགས་བརྒྱབ་སྟེ། སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་འཇོན་ཐང་དང་། མང་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་འཇོན་ཐང་། ཉེན་ཁ་འགོག་ཟོན་དང་སེལ་བའི་འཇོན་ཐང་། ཁྲིམས་སྐྱོང་བསམ་གཞིགས་དང་ཁྲིམས་སྐྱོང་བྱེད་སྟངས་སྤྱད་དེ་ལས་དོན་སྤེལ་བའི་འཇོན་ཐང་བཅས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། འཐབ་རྩོད་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་དང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་འཇོན་ཐང་ཆགས་པར་ཤུགས་རྒྱག་དགོས། ལས་བྱེད་པ་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་དུ་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པས་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། དོན་དངོས་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་བསམ་ཕྱོགས་ཇུས་འགོད་དང་། གནད་དོན་ཐག་གཅོད། ལས་དོན་ལེགས་བཅོས་བཅས་བྱེད་དགོས། ལས་བྱེད་པས་ཤེས་བྱ་གསར་སྒྱུར་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བ་དང་། ཆེད་ལས་ཀྱི་བྱང་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། ནུས་པའི་ཆད་སྐྱོན་གསབ་པ་བཅས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། རང་འཁྲིའི་ལས་ཀར་གོམས་བྱང་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་བྱེད་དགོས། ལས་བྱེད་པས་ལག་ལེན་ཁྲོད་ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་བསྡོམས་དང་ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། ལས་ཀའི་རྩ་དོན་རང་བཞིན་དང་། མ་ལག་རང་བཞིན། སྔོན་ཚོད་རང་བཞིན། གསར་སྐྲུན་རང་བཞིན་བཅས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས།

(ལྔ) ཕུལ་བྱུང་ན་གཞོན་ལས་བྱེད་པ་གསོ་སྐྱོང་དང་འདེམས་སྒྲུག་བྱེད་པའི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས། ཕུལ་བྱུང་ན་གཞོན་ལས་བྱེད་པ་གསོ་སྐྱོང་དང་འདེམས་སྒྲུག་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ལས་ཀའི་ལམ་སྲོལ་ཆ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། ཆབ་སྲིད་གསོ་སྐྱོང་དང་ཆབ་སྲིད་མྱོང་བརྡར་ལ་ཤུགས་བརྒྱབ་སྟེ། ན་གཞོན་ལས་བྱེད་པར་དད་མོས་ཀྱི་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་འདིང་བ་དང་། བློ་སྟོབས་ཀྱི་ཀལ་འབེལ་པོ་གསབ་པ། བསམ་བློའི་ཁ་ལོ་བརྟན་པོར་སྒྱུར་བ་བཅས་ཀྱི་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་དགོས། གཞི་རིམ་གྱི་འཐབ་ཕྱོགས་དང་པོ་དེ་ན་གཞོན་ལས་བྱེད་པ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པའི་རྨང་གཞིའི་གཡུལ་སར་བྱས་ཏེ། ན་གཞོན་ལས་བྱེད་པ་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བའི་ས་ཁུལ་དང་། རྙོག་འཛིང་ཆེ་བའི་ཁོར་ཡུག དཀའ་ལས་ཁག་པའི་ལས་གནས་བཅས་སུ་སོང་ནས་མྱུག་གསོ་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་གཤིས་རྒྱུད་ཞུན་བརྡར་དང་། སྤྱོད་ཚུལ་ལེགས་བཅོས། འཇོན་ཐང་ཆེར་སྐྱེད་བཅས་བྱེད་དགོས། གསོ་སྐྱོང་དང་དོ་དམ་གལ་ཆེ་མཉམ་འཛིན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ན་གཞོན་ལས་བྱེད་པ་སྐྱོན་བྲལ་ངང་འཚར་ལོངས་ཡོང་བའི་ལམ་དུ་སྐྱོད་པ་དང་། རྩ་འཛུགས་ཀྱི་བཀོད་སྒྲིག་དང་ལེན་བྱེད་པ། དངོས་སྒྲུབ་དཀའ་སྒྲུབ་ལ་མོས་པ། ངང་ཐུང་འཚབ་འཚུབ་དང་འདོད་ཆེན་ཆེ་དགའ་མི་བྱེད་པ། རང་ངོས་ཇུས་འགོད་དང་མྱུར་ལམ་མི་འཚོལ་བ་བཅས་ལ་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་དགོས། ན་གཞོན་ལས་བྱེད་པས་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་སློབ་སྦྱོང་དང་། ཏང་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་འཚོ་བར་ཞུགས་པ། འཁུར་ལེན་ལས་བརྩོན། གནོན་ཐེག་གནོན་འགོག སྒྲིག་བརྩི་ཁྲིམས་སྲུང་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྗེས་འདེད་རྒྱུས་ལོན་བྱས་ཏེ། འཚར་ལོངས་ཡོང་བར་མཛུབ་སྟོན་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། “ལྗང་བུ་ལག་འཐེན”སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་བཀག་འགོག་དང་ཡོ་བསྲང་བྱེད་དགོས།

(དྲུག) ལས་བྱེད་པར་དོ་དམ་དང་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། མཐོ་རིམ་ལས་བྱེད་པ་ནས་དམ་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། ལས་བྱེད་པར་ཕྱོགས་མཐའ་ཡོངས་ནས་དོ་དམ་དང་རྒྱུན་ལྡན་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། ནན་པའི་བླང་བྱ་དེ་ལས་བྱེད་པ་འཚར་ལོངས་ཡོང་བའི་དུས་འཁོར་ཧྲིལ་པོ་དང་། སློབ་གསོ་དོ་དམ་ལྟ་སྐུལ་བཅས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོར་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བསྟར་ནས། འདེམས་སྒྲུག་ལ་མཐོང་ཆེན་དང་དོ་དམ་ལ་སྣང་ཆུང་བྱེད་རིགས་མི་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས། འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པས་སྒེར་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་དོན་དག་སྙན་སེང་ཞུ་བའི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། ཁྱིམ་ཚང་གི་རྒྱུ་ནོར་དང་གཏོང་སྒོ་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་ཡོང་འབབ་ལས་མངོན་གསལ་གྱིས་བརྒལ་རིགས་ལ་རྩད་ཞིབ་ར་སྤྲོད་བྱེད་དགོས། འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པའི་བཟའ་ཟླ་དང་། བུ་ཕྲུག་དང་དེའི་བཟའ་ཟླས་ཚོང་རྒྱག་པ་དང་ཁེ་ལས་གཉེར་བར་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་གྱི་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། “ཉེ་རྒྱུད་སྐྱེད་སྤེལ”གྱི་གནད་དོན་ཆེད་དམིགས་བཅོས་སྒྲིག་ཟབ་སྤེལ་བྱེད་དགོས། མི་དོན་བསྡུ་སྤྱོད་ལས་ཀར་དོ་དམ་དང་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། ལས་བྱེད་པའི་ཞོར་ལས་དང་། འགན་འཁྱེར། ལས་བྲལ་ལས་ཞུགས་བཅས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་བ་དང་། “བྲོས་བྱོལ་རྣམ་པའི་ལས་ཁུར་དགོངས་ཞུ”བཀག་འགོག་དང་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་དགོས། ལས་འཁྱུར་ངལ་གསོ་བྱས་པའི་ལས་བྱེད་པར་དོ་དམ་དང་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། ཏང་གི་རྩ་འཛུགས་རིམ་པ་ཁག་དང་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པས་ངེས་པར་དུ་དམ་འཛིན་བྱེད་ཕོད་པ་དང་དོ་དམ་བྱེད་ཕོད་པ། དོ་དམ་ནན་པོ་དང་བཅོས་སྐྱོང་ནན་པོ་བཅས་བྱེད་དགོས་པ་ལས། ལས་བྱེད་པའི་གཏམ་སྤྱོད་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་ལ་སྣང་མེད་ཟོམ་འཇོག་དང་། མཚང་སྦེད་སྐྱོན་འགེབས་བྱེད་མི་རུང་། ལས་བྱེད་པར་དོ་དམ་དང་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་པའི་ལས་དོན་སྲོལ་ཡིག་བཟོ་དགོས།

དོ་དམ་ནན་པོ་དང་ལྟ་སྐྱོང་བྱམས་པོ་ཟུང་འབྲེལ་དང་། ངར་སྐུལ་དང་གཅུན་འདོམས་གལ་ཆེ་མཉམ་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། ལས་བྱེད་པས་འཁུར་ལེན་ལས་སྒྲུབ་བྱེད་པར་ངར་སྐུལ་དང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་ཆ་ཚང་དུ་བཏང་ནས། འཁུར་ལེན་ཅན་ལ་འགན་འཁུར་བ་དང་། འགན་འཁྲི་འཁུར་མཁན་ལ་འགན་འཁྲི་འཁུར་བ། ལས་དོན་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་རྒྱབ་རྩར་ལངས་པ་བཅས་བྱེད་དགོས། སྙིང་གཏམ་ཤོད་པ་དང་གླེང་མོལ་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། ལས་བྱེད་པའི་བསམ་བློའི་འཁོར་ཕྱོགས་དང་། ལས་ཀའི་གནས་ཚུལ། ལུས་སེམས་བདེ་ཐང་གི་གནས་ཚུལ། ཁྱིམ་ཚང་གི་གནས་ཚུལ་སོགས་དུས་ཐོག་ཏུ་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་པ་དང་། དམིགས་གཏད་རང་བཞིན་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་སློབ་གསོ་དང་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། གཞུང་ཞབས་པའི་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་ལེགས་བཅོས་བྱས་ནས་གོ་གནས་དང་འགན་རིམ་མཉམ་བསྟར་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ངར་སྐུལ་ནུས་སྣང་འདོན་སྤེལ་བྱེད་པ་དང་། གཟེངས་བསྟོད་དང་བྱ་དགའ་སྤྲོད་པའི་ལམ་སྲོལ་ཆ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། གཞི་རིམ་ལས་བྱེད་པར་ཐུགས་ཁུར་དང་གཅེས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་ཁག་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས།

ཏང་གིས་ཤེས་ལྡན་མི་སྣར་དོ་དམ་བྱེད་པའི་རྩ་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ཤེས་ལྡན་མི་སྣར་ཆབ་སྲིད་སྣེ་ཁྲིད་དང་ཆབ་སྲིད་བསྡུ་ལེན་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་སྒྲིག་སྲོལ་དང་ལམ་སྲོལ་སྒྱུར་བཅོས་ཟབ་སྤེལ་བྱེད་པ།  སློབ་གསོ་ཚན་རྩལ་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བར་གཞི་གཅིག་ཏུ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། ཕྱོགས་མཐའ་ཡོངས་ནས་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་གསོ་སྐྱོང་དང་། ནང་འདྲེན། བཀོལ་སྤྱོད་ཡག་པོ་བཅས་བྱེད་པ། ཤེས་ལྡན་མི་སྣར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ཞབས་ཞུའི་འགན་སྲུང་ཤུགས་ཆེར་གཏོང་བ། རྒྱ་ཆེའི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣར་ཏང་ལ་དགའ་ཞེན་བྱེད་པ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ལ་དྲིན་ལན་འཇལ་བ། ལས་བཀུར་སྐྱེས་འབུལ། མི་དམངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ་བཅས་ཀྱི་ངར་སྐུལ་བྱས་ཏེ། ཕྱོགས་སོ་སོའི་ཕུལ་བྱུང་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་ཏང་དང་མི་དམངས་ཀྱི་བྱ་གཞག་ཁྲོད་དུ་གཅིག་སྡུད་བྱེད་དགོས། ཏང་ཨུད་ཀྱིས་ཆེད་མཁས་ལ་འབྲེལ་གཏུག་དང་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པས་ཐད་ཀར་ཆེད་མཁས་ལ་འབྲེལ་གཏུག་དང་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་ལས་ཀའི་ལམ་སྲོལ་ཆ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི་དཔུང་ཁག་ཁྲོད་ཀྱི་ཏང་ཡོན་གྱིས་ཚན་ཞིབ་འགག་སྒྲོལ་དང་། རྗེས་སློབ་གསོ་སྐྱོང་། མཐུན་སྒྲིལ་རོགས་ལས། རིག་གཞུང་ཡིད་རྟོན། ཚན་རྩལ་མི་ཆོས་སོགས་ཀྱི་ཐད་མིག་དཔེའི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་པར་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཏེ། རིག་གཞུང་རྫུན་བཟོ་དང་བཤུ་འབྲི་རྐུ་འབྲི་སོགས་རིག་གཞུང་གི་ཚུལ་མིན་བྱ་སྤྱོད་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་དང་། འཕྲལ་ཕན་འཕྲལ་གཉེར་དང་ངང་ཐུང་འུད་སྒྲོག་སོགས་ཀྱི་སྲོལ་ངན་འགོག་རྒོལ་བྱེད་དགོས། ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི“ཞྭ་མོ”ཡི་གནད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་ནས་བསླབ་པ་རྒན་གཞོན་དང་ལོ་ན་ཆེ་ཆུང་ལ་ལྟ་བ་དང་། ཚོགས་ཁག་རིག་གནས། རིག་ཤེད་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ཚུལ་བཅས་རྩ་གཏོར་བྱེད་དགོས།

ལྔ། གོང་འོག་གཅིག་འབྲེལ་དང་ལག་བསྟར་ནུས་ལྡན་གྱི་རྩ་འཛུགས་མ་ལག་ཚགས་དམ་པོ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས།

ཏང་གི་རྩ་འཛུགས་རིམ་པ་ཁག་ནི་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་བྱེད་པོ་ཡིན། ངེས་པར་དུ་རིམ་པ་ཁག་དང་ཁྱབ་ཁོངས་ཁག་གི་ཏང་རྩ་འཛུགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་མ་ལག་ཅན་དུ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བྱེད་ནུས་དང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་བྱེད་ནུས་ཤུགས་ཆེར་བཏང་སྟེ། ཏང་གི་ལམ་ཕྱོགས་དང་། བྱེད་ཕྱོགས། སྲིད་ཇུས་བཅས་དང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་གོང་འོག་མཉམ་སྡེབ་དང་གནད་འཁེལ་ནུས་ཆེ་ཡོང་བའི་འགན་ལེན་ཏན་ཏིག་བྱེད་དགོས།

(གཅིག) ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་དཔེ་སྟོན་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་དགོས། ཆབ་སྲིད་ལས་ཁུངས་འཛུགས་སྐྲུན་ཟབ་སྤེལ་བྱས་ཏེ། ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཏང་རྩ་འཛུགས་རིམ་པ་ཁག་དང་། ཏང་ཡོན། ལས་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་གྲལ་བསྟར་དང་པོས་ཡག་པོ་བསྐྱོད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པའི་ཐད་མིག་དཔེ་སྟོན་པ། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཚད་མཐོའི་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བར་བྱེད་པའི་ཐད་མིག་དཔེ་སྟོན་པ། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ཁག་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཐད་མིག་དཔེ་སྟོན་པ་བཅས་བྱས་ཏེ། ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཁུངས་དེ་ཆབ་སྲིད་ལ་སྣང་ཆེན་དང་། སྒྲིག་ཁྲིམས་སྲུང་བ། འགན་འཁྲི་འཁུར་བ། ལས་ཆོད་ཆེ་བ་བཅས་ཀྱི་དཔེ་བཟང་ལས་ཁུངས་སུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས། ལས་ཁུངས་དམ་འཛིན་དང་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་སྣེ་ཁྲིད་དང་། ལས་རིགས་དོ་དམ་དང་ཏང་འཛུགས་དོ་དམ་བཅས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། ལས་ཁུངས་དང་། ཐད་གཏོགས་ཁེ་ལས་དང་བྱ་ལས་སྡེ་ཚན། མངག་གཏོང་སྒྲིག་གཞི་བཅས་ཀྱི་ཏང་འཛུགས་ལས་དོན་ལ་དུས་མཉམ་དུ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ལམ་སྲོལ་ཆ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བྱེད་ནུས་སྟོབས་ལྡན་དང་། ཀྲི་པུའུ་ཚན་པ་སྟོབས་ལྡན། ཏང་ཡོན་དཔུང་ཁག་སྟོབས་ལྡན། ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་སྟོབས་ལྡན་བཅས་ཀྱི་ཏང་ཀྲི་པུའུ་འཛུགས་སྐྲུན་ཟབ་སྤེལ་བྱེད་དགོས། ཏང་འཛུགས་དང་ལས་སྒོ་མཉམ་འདྲེས་གཏིང་ཟབ་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས“པགས་པ་གཉིས”རྒྱུན་མཐུད་ངང་སེལ་དགོས། “ལས་ཁུངས་ཀྱི་ནད”དང“ཡ་མོན་གྱི་སྤྱོད་ཚུལ”སྤང་གང་ཐུབ་དང་། “སྒྲོན་འོག་མུན་པ”བཀག་འགོག་བྱེད་དགོས།

(གཉིས) ས་གནས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་བྱེད་ནུས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། ས་གནས་ཏང་ཨུད་ཀྱིས་ས་ཁུལ་དེ་གར་ཁྱོན་ཡོངས་སྤྱི་འཛིན་དང་ཕྱོགས་གང་ཅི་མཐུན་སྦྱོར་བྱེད་པའི་འགོ་ཁྲིད་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱ་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། ཁ་ཕྱོགས་སྟངས་འཛིན་དང་། སྤྱི་ཡོངས་དོ་དམ། ཇུས་ཐག་གཅོད་པ། དོན་འཁྱོལ་འགན་ལེན་བཅས་བྱེད་པའི་འགན་འཁྲི་བསྒྲུབས་ཏེ། ས་གནས་ཏང་ཨུད་དེ་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་བཀོད་འདོམས་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཉན་པ་དང་། ལག་བསྟར་ནུས་ལྡན། དོ་དམ་ནན་པོ། ཚན་པ་མཐུན་སྒྲིལ། སྤྱོད་ཚུལ་གཙང་མ་བཅས་ཡིན་པའི་རྩ་འཛུགས་སྟོབས་ལྡན་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས། ས་གནས་ཏང་ཨུད་ཀྱིས་དོན་དངོས་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། གསར་སྐྲུན་རང་བཞིན་ལྡན་པར་ལས་དོན་སྤེལ་རྒྱུར་བསྔགས་སྐུལ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས། ས་གནས་ཏང་ཨུད་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཚན་ཁག་སྟོབས་ལྡན་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་དང་དཔུང་ཁག་དོ་དམ་ནན་པོ་བྱེད་པ་དང་། རྟག་ཏུ་ཆབ་སྲིད་ཞིབ་བཤེར་བྱས་ཏེ་རང་ངོས་ཀྱི་གནད་དོན་ཤེས་རྟོགས་དང་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ས་གནས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ལས་དོན་སྲོལ་ཡིག་བཟོ་བཅོས་བྱེད་དགོས། ས་གནས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་དོན་གྲོས་མཐུན་སྦྱོར་སྒྲིག་གཞི་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་དགོས།

(གསུམ) ཁྱབ་ཁོངས་ཁག་གི་གཞི་རིམ་ཏང་རྩ་འཛུགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་གཅིག་འདོམས་ཀྱིས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། གཞི་རིམ་དམ་འཛིན་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་པའི་ཁྲིད་ཕྱོགས་གསལ་པོ་ཤུགས་ཆེར་གཏོང་བ་དང་། ཆད་སྐྱོན་གསབ་པ་དང་། སྟོང་ཆ་སྐོང་བ། སྤུས་ཚད་མཐོར་གཏོང་། བྱེད་ནུས་ཆེར་གཏོང་བཅས་མཉམ་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། གཞི་རིམ་ཏང་རྩ་འཛུགས་དེ་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་མངོན་འགྱུར་ནུས་ལྡན་བྱེད་པའི་འཐབ་འཛིང་གི་བཙན་རྫོང་བརྟན་པོ་ཞིག་ཏུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས། ཏང་འཛུཌ་དམ་འཛིན་བྱས་ནས་གྲོང་གསེབ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དར་རྒྱས་འགྲོ་བར་སྐུལ་སྤེལ་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་གཏོང་བ་དང་། ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཏང་ཨུད་དང་གྲོང་ཚོ་ཏང་རྩ་འཛུཌ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་རྒྱག་པ། གྲོང་ཚོའི་ལས་བྱེད་པའི་སློབ་གསོ་དོ་དམ་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། གྲོང་ཚོར་བཅའ་སྡོད་ཧྲུའུ་ཅི་དང་པོ་དང་ལས་དོན་རུ་ཁག་འདེམས་མངག་དང་དོ་དམ་བྱེད་པ་ལེགས་སྒྱུར་བཅས་བྱེད་དགོས། “ཁོག་སྟོང་གྲོང་ཚོ”ཡི་ཏང་འཛུགས་ལས་དོན་ཏན་ཏིག་སྒྲུབ་དགོས། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྲང་ལམ་དང་སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཏང་འཛུགས་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་རྒྱག་པ་དང་། སྡོད་དམངས་གཞིས་ཁུལ་གྱི་ཏང་རྩ་འཛུགས་འཛུགས་སྐྲུན་ཡག་པོ་དང་སྟོབས་ལྡན་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ། སྡེ་ཁུལ་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག་གི་གྲོང་མི་ཨུ་ལྷན་དང་། དོ་བདག་ཨུ་ལྷན། སྡེ་ལས་ཞབས་ཞུའི་ཁེ་ལས་བཅས་མཐུན་སྦྱོར་ངང་འཁོར་སྐྱོད་བྱེད་པའི་དཔེ་རྣམ་གསར་པ་འཚོལ་ཞིབ་བཅས་བྱེད་དགོས། “ཆེ་བརྒལ་སྡེ་ཁུལ”གྱི་ཏང་རྩ་འཛུགས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་རྒྱག་དགོས། གསར་སྤེལ་ཁུལ(གླིང་ཁུལ)གྱི་ཏང་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་གྱི་གཞི་རིམ་ཏང་འཛུགས་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་རྒྱག་དགོས། ཏང་འཛུགས་ཀྱིས་གཞི་རིམ་བཅོས་སྐྱོང་དང་གཞི་རིམ་སྲིད་དབང་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྣེ་ཁྲིད་བྱེད་པ་ཟབ་སྤེལ་བྱས་ཏེ། དུས་རབས་གསར་པའི“ཧྥེང་ཆའོ་ཉམས་མྱོང”རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ་དང་། ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་རང་སྐྱོང་དང་། ཁྲིམས་སྐྱོང་། སྤྱོད་སྐྱོང་བཅས་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གཞི་རིམ་བཅོས་སྐྱོང་མ་ལག་ཆ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། དྲ་མིག་བཅོས་སྐྱོང་ཞབས་ཞུ་སྡེབ་སྒྲིག་ལེགས་སྒྱུར་བྱེད་པ་དང་། ཏང་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཞབས་ཞུའི་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་པ། གཞི་རིམ་རྩ་འཛུགས་དང་མང་ཚོགས་ཁྲིམས་ལྟར་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་གཞི་རིམ་བཅོས་སྐྱོང་ནང་ཞུགས་པའི་ཐབས་ལམ་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་བ་བཅས་བྱེད་དགོས། ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཏང་འཛུགས་སྤུས་ཚད་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་དང་། ཁོངས་གཏོགས་སྡེ་ཚན་དང་ལས་རིགས་ཀྱི་ཏང་འཛུགས་ལས་དོན་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། བྱ་ལས་སྡེ་ཚན་གྱི་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་སྒྲིག་སྲོལ་དང་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་། སློབ་གྲྭ་དང་། སྨན་ཁང་། ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་ཁང་སོགས་ཀྱི་ཏང་འཛུགས་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། གཞུང་ཁོངས་ཁེ་ལས་དང་གཞུང་ཁོངས་དངུལ་རྩའི་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་ལ་ཤུགས་རྒྱག་པ་དང་། ཏང་ཨུད(ཏང་ཙུའུ)ཀྱིས་གཉེར་སྐྱོང་དོ་དམ་གྱི་དོན་དག་གནད་ཆེན་སྔོན་བཀོད་ཞིབ་འཇུག་དང་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་པའི་གནད་འགག་ངེས་པ་དོན་གྱིས་དམ་འཛིན་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། ཀུང་སི་བཅོས་སྐྱོང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ། ཏང་འཛུགས་ལས་དོན་གྱི་སྤུས་ཕྱོད་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས། གཅིག་སྡུད་དང་རྒྱུན་རྣམ་ཟུང་འབྲེལ་བྱ་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ནས་ནུས་མེད་ཟབ་ཟོབ་ཀྱི་གཞི་རིམ་ཏང་རྩ་འཛུགས་དག་ཐེར་བྱེད་དགོས། གཞི་རིམ་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་འགན་འཁུར་བ་གསོ་སྐྱོང་འདེམས་སྒྲུག་དང་སློབ་གསོ་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། ཐོན་ཁུངས་ཞབས་ཞུའི་དོ་དམ་གཤམ་སྐྱོད་དང་སྲིད་ཇུས་གཞི་རིམ་དུ་ཕྱོགས་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་གཞི་རིམ་གྱི་ལས་ཀའི་ཆ་རྐྱེན་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་དགོས། ཏང་འཛུགས་ཀྱིས་ཚོགས་འཛུགས་ལ་སྣེ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། མང་ཚོགས་ཚོགས་པའི་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ཟམ་པ་དང་སྦྲེལ་ཐག་ལྟ་བུའི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་དགོས།

(བཞི) གསར་དར་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཏང་འཛུགས་སྐྲུན་འབུར་དུ་བཏོན་ནས་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། གསར་དར་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཏང་འཛུགས་དོ་དམ་སྒྲིག་སྲོལ་དང་འགན་འཁྲིའི་མ་ལག་རིགས་དབྱེ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་། ལས་རིགས་དོ་དམ་དང་ལས་སྒོ་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་སྡེ་ཁག་དང་། ལས་སྒོ་གཙོ་སྐྱོང་སྡེ་ཚན་དང་དེ་བཞིན་གཏོགས་ཁོངས་སོགས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ནན་དུ་བཏང་ནས། གསར་དར་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཏང་གི་འབོད་སྐུལ་བྱེད་ནུས་དང་། གོང་བུར་འགྲིལ་ནུས། ཤུགས་རྐྱེན་གཏོང་ནུས་བཅས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། དཔལ་འབྱོར་རྩ་འཛུགས་གསར་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་གསར་པ། ལས་ཞུགས་ཚོགས་སྤྱི་གསར་པ་བཅས་སུ་ཏང་གི་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ཁེབས་ཚད་དང་ལས་ཀའི་ཁེབས་ཚད་རྒྱ་སྐྱེད་ཟབ་སྤེལ་བྱེད་པ་དང་། ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་དྲག་འདེམས་ཧྲག་སྒྲིག་བྱེད་པ། ཏང་འཛུགས་ལས་དོན་གྱི་མཛུབ་སྟོན་པ་འདེམས་མངག་ལེགས་སྒྱུར་བཅས་བྱས་ཏེ། ཏང་འཛུགས་ལས་དོན་དེ་ཐོན་སྐྱེད་གཉེར་སྐྱོང་དང་། གསར་གཏོད་ལས་གཏོད། སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ། གཞི་རིམ་བཅོས་སྐྱོང་སོགས་དང་ཟུང་འབྲེལ་དམ་ཚགས་ཡོང་བར་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་དགོས། སྤྱི་ལ་དབང་བ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཏང་འཛུགས་ལས་དོན་སྲ་བརྟན་དང་མཐོར་འདེགས་གཏོང་བ་དང་། དབང་བའི་ལམ་ལུགས་འདྲེས་མའི་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཏང་འཛུགས་ལས་དོན་རིགས་དབྱེ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། ལས་སྟེགས་ཁེ་ལས་དང་ཚན་རྩལ་གསར་གཏོད་ཅན་གྱི་ཁེ་ལས་སོགས་ཀྱི་ཏང་འཛུགས་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་རྒྱག་པ། མཉམ་སྦྲེལ་དྲ་རྒྱ་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་རིམ་པ་སྤོར་བའི་དོ་དམ་འགུལ་རྣམ་ལེགས་སྒྲིག་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་པ་བཅས་བྱས་ཏེ། ཏང་འཛུགས་འགན་འཁྲི་དོན་འཁྱོལ་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། སྤྱི་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་གསར་པའི་ཏང་འཛུགས་ལས་དོན་ལ་རིགས་དབྱེ་མཛུབ་སྟོན་བྱེད་པ་དང་། ལས་རིགས་མཐུན་ཚོགས་དང་། སློབ་ཚོགས། ཚོང་ཚོགས་བཅས་ཀྱི་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་དང་འཁོར་སྐྱོད་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ། ཏང་འཛུགས་ལས་དོན་གྱི་བླང་བྱ་སྒྲིག་ཡིག་ཏུ་འགོད་པ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བཅས་བྱས་ཏེ། ཏང་འཛུགས་ཀྱིས་ལས་རིགས་ཀྱི་རང་གཅུན་ལ་སྣེ་ཁྲིད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། དམངས་གཉེར་སློབ་གྲྭ་དང་དམངས་གཉེར་སྨན་ཁང་སོགས་ཀྱི་ཏང་འཛུགས་ལས་དོན་ལེགས་པར་སྒྲུབ་དགོས། ལས་ཞུགས་ཚོགས་སྤྱི་གསར་པའི་ཏང་འཛུགས་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་བརྒྱབ་ནས་བསམ་བློ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་བྱེད་ཤུགས་ཆེར་གཏོང་དང་། ཞབས་ཞུ་དོ་དམ་ལེགས་སྒྲུབ། ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་འགན་སྲུང་བཅས་བྱས་ཏེ། ལས་ཞུགས་ཚོགས་སྤྱི་གསར་པས་ཏང་གི་བཀའ་ལ་ཉན་པ་དང་ཏང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་དགོས།

(ལྔ) ཏང་ཡོན་དཔུང་ཁག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཨང་དང་པོར་འཇོག་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། ལས་རིམ་ནན་འཛིན་དང་། འགག་གནད་ནན་སྲུང་། སྒྲིག་ཁྲིམས་ནན་གཏོང་བཅས་བྱས་ཏེ། ཏང་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་དང་། ཀུན་སློང་མི་གཙང་བའི་མི་ཏང་ནང་དུ་ཞུགས་པ་བཀག་འགོག་བྱེད་དགོས། གཞོན་ནུ་དང་ཐོན་ལས་བཟོ་པ། ཞིང་པ། ཤེས་ཡོན་ཅན་བཅས་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་ཏང་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ་གཙིགས་སུ་འཛིན་པ་དང་། གསར་དར་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་ཏང་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་ལས་དོན་ཡག་པོར་བསྒྲུབས་ནས་ཏང་ཡོན་དཔུང་ཁག་གི་གྲུབ་ཚུལ་ལེགས་སྒྱུར་བྱེད་དགོས། ཏང་ཡོན་ལ་སློབ་གསོ་དང་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ཏང་ཡོན་གྱི་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་དང་ལྷག་པར་དུ་གཞི་རྩའི་གསོ་སྦྱོང་སྤེལ་དགོས། ཏང་ཀྲི་པུའུ་ཡིས་ཐད་ཀར་ཏང་ཡོན་ལ་སློབ་གསོ་དང་། དོ་དམ། ལྟ་སྐུལ་བཅས་བྱེད་པའི་འགན་འཁྲི་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས། ཏང་ཡོན་གྱི་དྲ་རྒྱའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། ཕྱོགས་འགྲུལ་ཏང་ཡོན་ཐོ་འགོད་དང་བསྡུ་ལེན་བྱེད་པའི་ལས་དོན་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་དུ་སྤེལ་བ་དང་། འགྲོ་སའི་ཡུལ་དང་ཡོང་སའི་ཡུལ་གྱི་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་རོགས་ལས་དང་མཉམ་དུ་དོ་དམ་དང་། སྐུད་ཐོག་སྐུད་འོག་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་ཆ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། གནས་འཛུགས་འགན་འགེལ་དང་། ཁས་ལེན་ལག་ལེན། འཕྲལ་སྒྲུབ་རུ་ཁག་འཛུགས་པ།ཐོབ་ཐང་བསྟན་ནས་གདོང་ལེན་པ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་བ་དང་། ཏང་ཡོན་གྱི་དྲ་ཐོག་དང་དྲ་འོག ལས་ཐོག་དང་ལས་བྲལ། དུས་རྒྱུན་དང་འཕྲལ་བསྟུན་བཅས་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས། ཏང་ནང་གི་ངར་སྐུལ་དང་། ཐུགས་ཁུར། རོགས་སྐྱོར་བཅས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། ཚད་གཞི་མ་ལོན་པའི་ཏང་ཡོན་གཟབ་ནན་དང་བརྟན་བརླིང་སྒོས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས།

(དྲུག) ཏང་གི་རྩ་འཛུགས་རིམ་པ་ཁག་གཅིག་འབྲེལ་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། གོང་རིམ་གྱི་བཀོད་སྒྲིག་བརྒྱུད་བསྒྲགས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་དང་། གཞི་རིམ་གྱི་གནས་ཚུལ་གོང་ལ་ཞུ་བ། འགལ་བ་དང་གནད་དོན་མཉམ་སྡེབ་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་ལས་ཀའི་ལམ་སྲོལ་ཆ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། གཏོགས་ཁོངས་དོ་དམ་དང་ཐད་ཀར་དོ་དམ་བྱེད་པའི་ཏང་འཛུགས་ལས་དོན་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། འཕྲེད་གཞུང་ཟུང་འབྲེལ་དང་། རང་འགན་རང་འཁུར། སྦྲེལ་མཐུད་དམ་ཟབ་བཅས་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། གོང་རིམ་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་འོག་རིམ་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ཏང་འཛུགས་ལས་དོན་ལ་མཛུབ་སྟོན་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་བསྡོམས་དང་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་དགོས། ཏང་ཨུད(ཏང་ཙུའུ)ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅིས་གཞི་རིམ་ཏང་འཛུགས་ལས་དོན་དམ་འཛིན་བྱས་པའི་འགན་བསྒྲུབས་སྙན་ཞུ་ཕུལ་བར་དཔྱད་མོལ་དཔྱད་ཞིབ་ཏན་ཏིག་བྱེད་དགོས། ཏང་དོན་ལས་སྒྲུབ་པའི་དཔུང་ཁག་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་བརྒྱབ་ནས་སྟོབས་ཤུགས་འདང་ངེས་དང་སྟོབས་ཆེན་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་པ་དང་། དགོས་ངེས་ཀྱི་འགན་སྲུང་མཁོ་འདོན་བྱེད་དགོས། རང་རིམ་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་དང་འོག་རིམ་སྐུལ་ཁྲིད་བྱེད་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཀྱིས་རིམ་པ་རེ་རེ་བཞིན་དོན་འཁྱོལ་དམ་འཛིན་བྱེད་པ་དང་། ཏང་གི་རྩ་འཛུགས་རིམ་པ་ཁག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཡར་ཐོན་དང་། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འཇོན་པོ་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། འགན་འཁྲི་མཁའ་དཔྱང་དང་གོང་དཀྲི་འོག་འགེལ་བྱེད་པ་བཀག་འགོག་བྱེད་དགོས།

དྲུག འབད་འབུངས་ཆད་མེད་ཀྱིས་སྤྱོད་སྲོང་སྒྲིག་ནན་བྱེད་དགོས།

སྤྱོད་སྲོང་སྒྲིག་ནན་བྱེད་པ་ནི་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་སྐྱོང་བྱེད་ཐབས་ནུས་ལྡན་ཡིན། ངེས་པར་དུ་ཏང་གཤིས་ཏང་སྲོལ་ཏང་གི་སྒྲིག་ཁྲིམས་གསུམ་མཉམ་དུ་འཛིན་པ་དང་སྤྱོད་སྲོང་སྒྲིག་ནན་རུལ་རྒོལ་གསུམ་ཕན་ཚུན་གཅིག་འབྲེལ་ཡོང་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། སྤྱོད་ཚུལ་དམ་འཛིན་བྱེད་པ་ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་སྐྱོང་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བའི་ཉམས་མྱོང་བཀོལ་སྤྱོད་གཏིང་ཟབ་བྱེད་ཅིང་། སྤྱོད་ཚུལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ལེགས་སུ་བཏང་ནས། སྒྲིག་ཁྲིམས་དམ་ནན་གྱིས་ཏང་དོ་དམ་དང་ཏང་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པ་དང་། སྣང་བརྙན་བཟང་པོར་བརྟེན་ནས་སེམས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་བྱེད་དགོས།

(གཅིག) དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་གི་མང་ཚོགས་ལམ་ཕྱོགས་སུ་ལེགས་པར་སྐྱོད་དགོས། མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱི་མང་ཚོགས་ལྟ་བ་དང་ཏང་གི་མང་ཚོགས་ལམ་ཕྱོགས་ཀྱི་སློབ་གསོ་ཟབ་སྤེལ་བྱས་ནས། ཏང་ཡོན་དང་ལས་བྱེད་པར་དམིགས་ཡུལ་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་སྤྱི་ཞབས་པའི་འདུ་ཤེས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བ་དང་། མི་དམངས་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་སུ་བརྟན་པོར་ལངས་པ། མང་ཚོགས་དང་བརྩེ་བ་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་བཅས་ལ་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཏེ། མཐོན་པོའི་ཁྲི་ལ་བསྡད་ནས་མང་ཚོགས་དང་ཁ་འབྲལ་བ་བཀག་འགོག་བྱེད་དགོས། ཏང་ཡོན་དང་ལས་བྱེད་པས་དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་གི་མང་ཚོགས་ལས་དོན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ཟབ་ཞུགས་དང་ཁེངས་སྐྱུང་གིས་བསམ་འཆར་ཉན་པ། བྲེལ་དཀའ་སྡུག་སྨོན་བཞིའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་ནན་ཏན་བྱེད་པ། མང་ཚོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་ཀ་ལེགས་པོར་སྒྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་འདུམ་སེལ་མཁས་པོ་བྱེད་པ། མང་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་ཁྲོད་ནས་མང་ཚོགས་ལ་སློབ་གསོ་དང་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་པ་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་དེ་མདུན་དུ་སྐྱོད་པ་བཅས་ཀྱི་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཏེ། བཀའ་འབེབས་རིང་ལུགས་དང“མཇུག་མ་རིང་ལུགས”བཀག་འགོག་དང་ཁྱད་གསོད་བྱེད་དགོས། དམངས་འཚོ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཇུས་གཅོད་གལ་ཆེན་ནང་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་འཆར་བསྡུ་ལེན་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས། འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པས་ཏང་གི་ལམ་ཕྱོགས་དང་། བྱེད་ཕྱོགས། སྲིད་ཇུས་བཅས་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་པར་གཞི་རིམ་དུ་སྐྱོད་པ་དང་། བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་གཞི་རིམ་དུ་སྐྱོད་པ། ཡིག་སྐུར་ངོ་བཅར་སྣེ་ལེན་བྱེད་པར་གཞི་རིམ་དུ་སྐྱོད་པ། ལས་ཡུལ་དངོས་སུ་ལས་སྒྲུབ་བྱེད་པར་གཞི་རིམ་དུ་སྐྱོད་པ་བཅས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ཏང་ཡོན་དང་ལས་བྱེད་པས་མང་ཚོགས་ལ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་གཏུག་དང་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས། ཏང་ཡོན་དང་ལས་བྱེད་པས་སྣེ་ཁྲིད་དེ་དང་བླངས་ཞབས་ཞུའི་ནང་ཞུགས་པ་དང་། ཆ་སྒྲིག་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། དམངས་འཚོའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཡིག་སྐུར་ངོ་བཅར་གྱི་གནད་དོན་སེལ་བར་རྒྱུན་མཐུད་ངང་དམ་འཛིན་ལེགས་པོ་བྱེད་དགོས། དྲ་ཐོག་མང་ཚོགས་ལམ་ཕྱོགས་སུ་ལེགས་པོར་བསྐྱོད་དེ། ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་མཉམ་སྦྲེལ་དྲ་རྒྱ་བརྒྱུད་དེ་མང་ཚོགས་སྒྲིག་འཛུགས་དང་། མང་ཚོགས་ལ་དྲིལ་བསྒྲགས། མང་ཚོགས་གོང་བུར་སྒྲིལ་བ། མང་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ་བཅས་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས་ཤིང་། ཏང་ཡོན་དང་ལས་བྱེད་པའི་དྲ་ཐོག་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་སྒྲུབ་པའི་འཇོན་ཐང་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས།

(གཉིས) སྙིང་རུས་འདོར་མེད་ཀྱིས་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འབེབས་དོན་ཚན་བརྒྱད་ཀྱི་དགོངས་དོན་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས། ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འབེབས་དོན་ཚན་བརྒྱད་དེ་ངེས་པར་དུ་ཡུན་རིང་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་པའི་སྒྲིག་ལམ་འགྱུར་མེད་དང་ཚད་གཞི་སྒུལ་མེད་ཅིག་ཏུ་བརྩིས་ནས། ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འབེབས་དོན་ཚན་བརྒྱད་ཀྱི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པའི་སློབ་སྦྱོང་སློབ་གསོའི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དང་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་བ། ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འབེབས་དོན་ཚན་བརྒྱད་ཀྱི་ལག་བསྟར་ཞིབ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དང་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་དང་། ཕྱི་ཚུལ་རིང་ལུགས་དང་དཔོན་ཉམས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གཅོང་ནད་གཏིང་ཟབ་བཅོས་པ། སྐྱིད་འདོད་རིང་ལུགས་དང་བག་མེད་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྲོལ་ངན་བསྐྱར་ལོག་ཡོང་བ་བཀག་འགོག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། དམིགས་བསལ་དབང་ཆའི་བསམ་བློ་དང་དམིགས་བསལ་དབང་ཆའི་བྱ་སྤྱོད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྩ་གཏོར་གཏོང་དགོས། ཚོགས་འདུ་དང་། ཡིག་ཆ། འབུལ་ཞུའི་ཡིག་རིགས་བཅས་ཁུ་བསྡུ་བྱེད་པ་དང་། “ཐུང་བདེན་གསར་གསུམ”གྱི་བླང་བྱ་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས། ཚོགས་སྲོལ་དང་རྩོམ་སྲོལ་ལེགས་བཅོས་བྱེད་དགོས། རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ཆོག་མཆན་མ་ཐོབ་པར་ཏང་སྲིད་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པས་མི་སྒེར་གྱི་བརྩམས་ཆོས་ཡོངས་བསྒྲགས་སུ་པར་སྐྲུན་བྱེད་མི་ཆོག འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་འཚམས་འདྲིར་སྐྱོད་པའི་གཏན་འབེབས་ལག་བསྟར་ནན་པོ་བྱེད་དགོས་པ་ལས་ལྟ་སྐྱོང་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་འཚམས་འདྲིར་སྐྱོད་པ་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་མི་ཆོག ཕྱི་ཚུལ་རིང་ལུགས་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་ནས་གཞི་རིམ་གྱི་ཁུར་པོ་ཡང་དུ་གཏོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། ལྟ་ཞིབ་བརྟག་དཔྱད་དཔྱད་ཞིབ་གཅིག་འདོམས་ཀྱིས་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་བ། དཔེ་སྟོན་གསར་འཛུགས་དང་། ཚད་ལོན། དཔྱད་བསྡུར་གཟེངས་བསྟོད་བཅས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་བ། དུས་སྟོན་འགྲེམས་ཚོགས་གླེང་སྟེགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་གཙང་བཤེར་དང་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་བ། “མཛུབ་རྩེའི་ཕྱི་ཚུལ་རིང་ལུགས”བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་པ། ཤང་དང་གྲོང་རྡལ(སྲང་ལམ)གྱིས་འགན་འཁྲི་སྒྲུབ་པའི་དོན་ཚན་གསལ་ཐོ་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ། གྲོང་ཚོ(སྡེ་ཁུལ)ལས་ཀའི་དོན་ཚན་ཞུགས་འཐུས་ལམ་ལུགས་ཆ་ཚང་དུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱེད་དགོས། སྒྲིག་འགལ་ངང་ཟ་འཐུང་དང་། སྒྲིག་འགལ་ངང་འབུལ་རྟེན་དང་སྐྱེས་དངུལ་སྤྲོད་ལེན། མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་བ་སོགས་འབུར་ཐོན་གནད་དོན་ལ་རྒྱུན་མཐུད་ངང་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་དགོས། གྲོན་ཆུང་བསྲི་ཚགས་ཀྱིས་ཆུད་ཟོས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་དང་། ཏང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གྲོན་ཆུང་གིས་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་། “གཞུང་གསུམ”གྲོན་དངུལ་ལ་ཚོད་འཛིན་ནན་པོ་དང་། ཐོག་ཁང་། ཚོགས་ཁང་། འགྲུལ་ཁང་། སྣེ་ལེན་ཁང་བཅས་གསར་སྐྲུན་བྱེད་པར་ཚོད་འཛིན་ནན་པོ་བྱེད་དགོས། ཚུལ་མིན་སྤྱོད་ཚུལ་གྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་གསར་པ་དང་མངོན་ཚུལ་གསར་པར་དམ་པོར་དམིགས་ཏེ་མངོན་མེད་གཞན་འགྱུར་གྱི་གནད་དོན་འགོག་ཟོན་དང་ཡོ་བཅོས་བྱེད་དགོས།

(གསུམ) སྤྱོད་ཚུལ་འཛུགས་སྐྲུན་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་དང་ཡུན་ཕན་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། སྤྱོད་ཚུལ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་དེ་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་འཚོ་བའི་ནང་འདྲེས་པ་དང་དུས་རྒྱུན་དུ་དམ་འཛིན་བྱས་ནས། ཁྲལ་མངོན་སླ་བཅོས་དང་ངལ་དུབ་འཐབ་སུན་ཡོང་བ་བཀག་འགོག་དང་། སྤྱོད་ཚུལ་གནད་དོན་གྱི“དོན་ཆུང་སྨྲ་བ”དང“དམིགས་བསལ་སྨྲ་བ”ཡོ་བཅོས་བྱེད་དགོས། སྤྱོད་ཚུལ་གྱི་གནད་དོན་རྒྱུན་ལྡན་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་རྟོགས་དང་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་། “སྤྱོད་ཚུལ་བཞིའི”འབུར་ཐོན་གནད་དོན་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བརྡར་གཅོད་དང་འབེན་གཏད་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་པར་ཤུགས་རྒྱག་དགོས། ས་ཁུལ་རང་བཞིན་དང་། ལས་རིགས་རང་བཞིན། དུས་རིམ་རང་བཞིན་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ནས་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་ཡང་ཡང་འབྱུང་བའི་སྤྱོད་ཚུལ་གྱི་གནད་དོན་ལ་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་དགོས། དུས་མཚམས་གལ་ཆེན་ལ་དམ་པོར་དམིགས་ཏེ་ལྟ་སྐུལ་དང་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། འཛེམ་མེད་སྒྲིག་འགལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་ནན་པོ་བྱེད་པ་དང་དཔེ་མཚོན་གྱོད་དོན་བརྡ་ཁྱབ་གཏོང་བ་དང་དམར་འདོན་བྱེད་དགོས། ལས་རིགས་གཙོ་འགན་སྡེ་ཁག་གིས་ལས་རིགས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་དོ་དམ་བྱེད་པའི་འགན་འཁྲི་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས་ཤིང་། ལས་རིགས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་ལ་འགུལ་རྣམ་དབྱེ་ཞིབ་དང་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ནུས་ལྡན་བྱེད་པར་ཤུགས་རྒྱག་པ་དང་། དགེ་རྒན་གྱི་ཀུན་སྤྱོད་དང་དར་སྲོལ་དང་། སྨན་པའི་ཀུན་སྤྱོད་དང་དར་སྲོལ། སྒྱུ་རྩལ་པའི་ཀུན་སྤྱོད་དང་དར་སྲོལ་བཅས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་དམ་འཛིན་ལེགས་པོ་བྱེད་དགོས། གཞུང་ཁོངས་ཁེ་ལས་དང་། གཞུང་ཁོངས་དངུལ་རྩའི་ཁེ་ལས། ཐད་ཀར་དོ་དམ་བྱེད་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ས་གནས་ཡན་ལག་སྒྲིག་གཞི་སོགས་ཀྱི“སྤྱོད་ཚུལ་བཞིའི”གནད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། ཁེ་ལས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་བསྟར་ཁྲིམས་འཛིན་བྱ་སྤྱོད་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་དགོས། ངན་རུལ་མཉམ་བཤེར་མཉམ་བཅོས་ཟབ་སྤེལ་དང་། “སྤྱོད་ཚུལ་བཞིའི”རྒྱབ་ལོགས་ཀྱི་ཤོག་ཁག་དང་། རེ་བཅོལ་ལས་སྒྲུབ། ཁེ་ཕན་སྐྱེལ་རེས་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་སྔོག་འདོན་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ། རུལ་སུངས་གྱོད་གཞིའི་ཁྲོད་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་གྱི་གནད་དོན་རྩད་གཅོད་གསལ་པོ་བྱེད་དགོས། “སྤྱོད་ཚུལ་བཞི”ཡོ་བཅོས་དང་སྲོལ་གསར་འཛུགས་པ་མཉམ་འཛིན་བྱེད་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ཏང་སྲོལ་དང་སྲིད་སྲོལ་བཟང་པོར་བརྟེན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དར་སྲོལ་ཡར་བརྩོན་བཟང་འགྱུར་ཡོང་བར་སྣེ་ཁྲིད་བྱེད་དགོས།

(བཞི) སྒྲིག་བསྟར་ནན་པོ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། ནན་པའི་བླང་བྱ་དེ་ཏང་གི་སྒྲིག་སྲོལ་གཏན་འབེབས་དང་། ཏང་གི་སྒྲིག་ཁྲིམས་སློབ་གསོ། སྒྲིག་བསྟར་ལྟ་སྐུལ་བཅས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོར་ཁྱབ་པར་བྱེད་དགོས། སྒྲིག་ཁྲིམས་བཟོས་ཕྱིན་ངེས་པར་དུ་བརྩི་སྲུང་བྱེད་པ་དང་། སྒྲིག་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་ངེས་པར་དུ་ནན་པོ་བྱེད་པ། སྒྲིག་ཁྲིམས་དང་འགལ་ཚེ་ངེས་པར་དུ་བདའ་འདེད་བྱེད་པ་བཅས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་ཤིང་། སྒྲིག་འགལ་གནད་དོན་ཇི་ཙམ་བྱུང་ན་དེ་ཙམ་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པ་ལས་རྒྱ་ཡན་དུ་གཏན་ནས་གཏོང་མི་རུང་། ཏང་གི་ཆབ་སྲིད་སྒྲིག་ཁྲིམས་དང་ཆབ་སྲིད་སྒྲིག་ལམ་ལག་བསྟར་ནན་པོ་བྱས་ཏེ། རྩ་འཛུགས་ཀྱི་སྒྲིག་ཁྲིམས་དང་། སྤྱོད་གཙང་གི་སྒྲིག་ཁྲིམས། མང་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་ཁྲིམས། ལས་ཀའི་སྒྲིག་ཁྲིམས། འཚོ་བའི་སྒྲིག་ཁྲིམས་བཅས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ནན་པོ་ཡོང་བར་སྐུལ་ཁྲིད་བྱེད་དགོས། གཙོ་གནད་ཁྱབ་ཁོངས་དང་། ལྷུ་ཚིགས་ཞན་ས། རབ་རིབ་ཁུལ་བཅས་ལ་དམིགས་ཏེ་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཚད་གཞི་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། སྒྲིག་ཁྲིམས་དེ་བཅའ་ཁྲིམས་ལས་ནན་པ་དང་སྒྲིག་ཁྲིམས་དེ་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འཇོག་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། སྒྲིག་བསྟར་ཁྲིམས་བསྟར་གཅིག་འབྲེལ་དང་། ཁྲིམས་འཛིན་དང་སྦྲེལ་མཐུད་ནུས་ལྡན་ཡོང་བར་བྱེད་དགོས། སྔ་ཙམ་དང་ཆུང་ཙག་ནས་འཛིན་པ་དང་རྐྱེན་རྩ་ཆུང་ཟློག་བྱེད་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་། མགོ་འབུས་རང་བཞིན་དང་འཁྱེར་སོའི་རང་བཞིན་གྱི་གནད་དོན་ལ་དུས་ཐོག་ཏུ་དྲན་སྐུལ་དང་ཡོ་བཅོས་བྱས་ཏེ། སྐྱོན་ཆ་ཆུང་ངུ་གནད་དོན་ཆེན་པོར་འགྱུར་རྒྱུ་བཀག་འགོག་བྱེད་དགོས། སྒྲིག་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚུལ་ལ་ལྟ་སྐུལ་དང་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་པར་ཤུགས་བརྒྱབ་ནས། ཏང་གི་རྩ་འཛུགས་རིམ་པ་ཁག་གིས་སྒྲིག་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་ནན་པོ་དང་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། སྒྲིག་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་ནན་པོ་མི་བྱེད་པ་དང་རྒྱ་ཡན་དུ་བཏང་ནས་དོ་དམ་མི་བྱེད་པའི་རིགས་ལ་འགན་འཁྲི་བདའ་འདེད་ཚ་ནན་གཏོང་དགོས།

(ལྔ) སྒྲིག་ཁྲིམས་ཀྱི་སློབ་གསོ་གཅུན་འདོམས་དང་འགན་སྲུང་ངར་སྐུལ་གྱི་ནུས་པ་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱིས་འདོན་སྤེལ་བྱེད་དགོས། རྒྱུན་རྣམ་ཅན་དང་ཡུན་ཕན་ཅན་གྱི་སྒྲིག་ཁྲིམས་སློབ་གསོའི་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་པ་དང་ཆ་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་། ཏང་གི་སྒྲིག་ཡིག་དང་། ཏང་གི་སྒྲིག་སྲོལ། ཏང་གི་སྒྲིག་ཁྲིམས་བཅས་ཏང་ཡོན་དང་ལས་བྱེད་པ་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་ངེས་སྦྱོང་སློབ་ཚན་དུ་བརྩིས་ཐོག ཏང་ཡོན་དང་ལས་བྱེད་པས་སྒྲིག་ཁྲིམས་སློབ་སྦྱོང་དང་། སྒྲིག་ཁྲིམས་དམ་ནན། སྒྲིག་ཁྲིམས་བརྩི་སྲུང་བཅས་བྱེད་པར་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ནས། ལྟ་སྐུལ་དང་གཅུན་འདོམས་ཐེབས་པའི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ལས་ཀ་བྱེད་པ་དང་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བའི་གོམས་གཤིས་འཇགས་དགོས། དུས་འཁོར་ཧྲིལ་པོའི་སྒྲིག་ཁྲིམས་སློབ་གསོར་ཤུགས་རྒྱག་པ་དང་། ཏང་ཞུགས་ལས་ཞུགས་དང་། གོ་གནས་འགྱུར་ལྡོག ཁྱིམ་ཚང་འཕོ་འགྱུར། ལས་བྲལ་ལས་འཁྱུར་སོགས་དུས་མཚམས་གལ་ཆེན་ཁག་ལ་དམ་འཛིན་བྱས་ནས་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲན་སྐུལ་བྱེད་པར་ཤུགས་རྒྱག་དགོས། གོ་གནས་དང་འགན་རིམ་མི་འདྲ་བ་དང་ལས་རིགས་མི་འདྲ་བའི་ཏང་ཡོན་དང་ལས་བྱེད་པའི་འགན་སྒྲུབ་བླང་བྱར་གཞིགས་ནས། ངེས་འོས་ཤེས་འོས་ཀྱི་སྒྲིག་ཁྲིམས་དང་ཁྲིམས་སྲོལ་ཁ་གསལ་བཟོ་དགོས། གསར་དུ་བསྐོ་གཞག་བྱས་པའི་ལས་བྱེད་པ་དང་། འགག་རྩའི་ལས་གནས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ། ན་གཞོན་ལས་བྱེད་པ་སོགས་གཙོ་གནད་མི་སྣའི་སྒྲིག་ཁྲིམས་གསོ་སྦྱོང་ལ་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། སྔ་བསླབ་ཕྱི་འདོམས་དང་ནད་བཅོས་སྲོག་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ལྟ་སྐུལ་སྒྲིག་བསྟར་གྱི“རྣམ་པ་བཞི”བཀོལ་སྤྱོད་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ་དང་། “རྣམ་པ་དང་པོ”ལེགས་པོར་སྤྱོད་པར་གཙིགས་འཛིན་བྱེད་པ་དང་། རིམ་པ་རེ་རེ་བཞིན་སྲུང་རགས་བཟོས་ཏེ། ཏང་ཡོན་དང་ལས་བྱེད་པར་སློབ་གསོ་རྒྱག་གང་ཐུབ་དང་སྐྱོབ་གང་ཐུབ་བྱེད་དགོས། དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་དང་། ཁྲིམས་སྲོལ་སྒྲིག་ཁྲིམས་བཅའ་ཁྲིམས་བཅས་གཞིར་འཛིན་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། བསམ་བློ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་ཀ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་། སྒྲིག་བསྟར་འགན་འདྲིའི་ཚད་ལྡན་རང་བཞིན་དང་ཡང་དག་རང་བཞིན་ཇེ་ཆེར་བཏང་སྟེ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཕན་འབྲས་དང་། སྒྲིག་ཁྲིམས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་འབྲས། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕན་འབྲས་བཅས་གཅིག་གྱུར་དམ་ཚགས་ཡོང་བར་བྱེད་དགོས། སྒྲིག་ཁྲིམས་ནན་གཏོང་དང་ཐུགས་ཁུར་གཅེས་སྐྱོང་ཕན་ཚུན་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ཏང་ཡོན་དང་ལས་བྱེད་པའི་སྒྲིག་ཁྲིམས་བརྩི་སྲུང་བྱེད་པའི་ཁྲོད་སྒྱུར་བཅོས་གསར་གཏོད་དང་ལས་སྒྲུབ་ལས་གཏོད་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། སྙོན་འཛུགས་ཞུ་གཏུག་དང་མ་ཉེས་ཁག་གཡོགས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་ནན་པོ་བྱས་ཏེ། དུས་ཐོག་ཏུ་དག་སེལ་དཀར་འདོན་གྱི་ལས་དོན་སྤེལ་དགོས། ཐག་གཅོད་དང་ཆད་གཅོད་ཕོག་པའི་ཏང་ཡོན་དང་ལས་བྱེད་པར་རྗེས་འདེད་བཅར་ལན་ཞུ་བ་དང་སློབ་གསོ་དོ་དམ་ལས་ཀ་ལེགས་པར་སྒྲུབ་དགོས།

བདུན། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་རུལ་སུངས་བྱེད་མི་ཕོད་པ་དང་། རུལ་སུངས་བྱེད་མི་ནུས་པ། རུལ་སུངས་བྱེད་མི་འདོད་པ་བཅས་ལ་གཞི་གཅིག་ཏུ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།

རུལ་སུངས་བྱེད་མི་ཕོད་པ་དང་། རུལ་སུངས་བྱེད་མི་ནུས་པ། རུལ་སུངས་བྱེད་མི་འདོད་པ་བཅས་ལ་གཞི་གཅིག་ཏུ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་ནི་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་མཛད་ཇུས་གལ་ཆེན་དང་རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་གཞི་རྩའི་བྱེད་ཕྱོགས་ཡིན། ཏང་ལ་བཟོ་པའི་གྲལ་རིམ་དང་ཆེས་རྒྱ་ཆེ་བའི་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་མ་གཏོགས་རང་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁེ་ཕན་མེད་པ་དང་། ཏང་དང་རུལ་སུངས་གཉིས་མེ་ཆུ་ལྟར་མཉམ་དུ་གནས་ཐབས་མེད་པ་ངེས་པར་དུ་ཡིད་ལ་བརྟན་པོར་བཅངས་ནས། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འགྲོ་ལམ་ཐོག་ཡག་པོར་སྐྱོད་དགོས་པ་དང་། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་ལས་དོན་ལ་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་གྱིས་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་པར་ཤུགས་རྒྱག་པ་དང་། རྩ་ལག་མཉམ་བཅོས་དང་མ་ལག་ལྡན་པར་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པར་སྔར་བས་གཙིགས་འཛིན་བྱེད་ཅིང་། ཉེས་ཆད་ནན་གཅོད་དང་། བཅོས་སྐྱོང་གནད་འཁེལ། སྔོན་འགོག་ནུས་ལྡན། གཞི་གཅིག་ཏུ་དམ་འཛིན་བཅས་བྱེད་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ནས་རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་མཐར་ཕྱིན་པ་བྱེད་དགོས།

(གཅིག) རུལ་སུངས་ལ་ཆད་པ་གཅོད་པའི་ཟིལ་གནོན་གྱི་སྟངས་ཀ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་གནས་བབ་སྔར་བཞིན་ཛ་དྲག་དང་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བ་དང་། རུལ་སུངས་འབྱུང་གཞི་དང་ཆ་རྐྱེན་མེད་པར་བཟོ་བའི་ལས་འགན་སྔར་བཞིན་དཀའ་ཚེགས་དང་ལྗིད་རྫོབ་ཆེ་བར་ངོས་འཛིན་གཏིང་ཟབ་བྱེད་དགོས་ཤིང་། རུལ་སུངས་བྱས་ན་ངེས་པར་ངོ་རྒོལ་དང་། ལྐོག་ཟ་བྱས་ན་ངེས་པར་གཙང་སེལ། ངན་འཇོམས་རྩད་འབྱིན་བཅས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། “སྟག་རྡུང”དང་། “སྦྲང་གསོད” “ཝ་རྔོན”བཅས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་ངེས་ཤུགས་དང་འཐབ་འཛིང་གི་མཉེན་གཤིས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ནས་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་མཚམས་མི་འཇོག་པ་དང་། གོམ་ཕྱེད་ཙམ་ཡང་གཟུར་བཤོལ་མི་བྱེད་པར། འཕར་འབོར་འགོག་སྡོམ་སྔར་བས་ཤུགས་ལྡན་དང་བསགས་འབོར་གཙང་སེལ་སྔར་བས་ནུས་ལྡན་བྱས་ཏེ། རུལ་སུངས་པ་སྐུང་ས་གཏན་ནས་མེད་པ་དང་། “ལྕགས་ཞྭའི་རྒྱལ་པོ”དང“མཚལ་བྲིས་བཀའ་གཏན”འབྱུང་ས་གཏན་ནས་མེད་པར་བྱེད་དགོས། ཁྱབ་ཁོངས་གཙོ་གནད་དང་། གནད་དོན་གཙོ་གནད། ཁ་གཏད་ཡུལ་གཙོ་གནད་བཅས་འབུར་དུ་བཏོན་ཏེ། དབང་ཆ་གཅིག་སྡུད་དང་། མ་དངུལ་གཅིག་འདུས། ཐོན་ཁུངས་མང་འདུས་བཅས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་རུལ་སུངས་གནད་དོན་ལ་བཅོས་སྒྲིག་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནད་དོན་བསྣོལ་མར་འདྲེས་པ་དང་། སྲིད་གཞུང་དང་ཚོང་པ་ངན་འབྲེལ། མ་རྩ་ཆབ་སྲིད་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་སིམ་འཛུལ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ནས་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་དང་། ཉེན་ཁ་སྣ་ཚོགས་རྒྱབ་ལོགས་ཀྱི་རུལ་སུངས་གནད་དོན་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་གཙིགས་སུ་འཛིན་དགོས་ཤིང་། “འགག་རྩའི་ཉུང་ཤས”དང་ལྷག་པར་དུ“འགོ་ཁྲིད་དང་པོ”ཡི་རུལ་སུངས་དང་ན་གཞོན་ལས་བྱེད་པའི་རུལ་སུངས་ལ་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་བྱེད་པར་ཤུགས་རྒྱག་པ་དང་། འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་རྣམ་པའི་རུལ་སུངས་དང་ཉེ་འཁོར་གྱི་མིའི་རུལ་སུངས་ལ་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་ནན་པོ་བྱེད་དགོས་ལ། ཚོད་མེད་ཅིང་མཚམས་མི་འཇོག་པ་དང་། རང་སྣང་གང་དྲན་བྱེད་མཁན་གྱི་རུལ་སུངས་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གཙང་སེལ་བྱེད་དགོས། སྔོན་དཔག་ཁེ་འབབ་དང་། ཆད་འཇོག་ཚབ་འཛིན། “ལག་ཤུབས་དཀར་པོ” སྲིད་གཞུང་དང་ཚོང་པ། “འཁོར་སྒོ”སོགས་རུལ་སུངས་དཔེ་གསར་དང་མངོན་མེད་རུལ་སུངས་ལ་ཟབ་བཤེར་ནན་དཔྱད་བྱེད་དགོས། མཉམ་སྦྲེལ་དྲ་རྒྱ་དང་། རྟོག་བཟོའི་དངུལ་ལོར། རྒྱལ་ཁོངས་ལས་བརྒལ་བའི་མ་དངུལ། ཁུལ་དུམ་མུ་ཕྲེང་སོགས་སྤྱད་དེ་རུལ་སུངས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་བར་རྡུང་རྡེག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གཏོང་དགོས། མང་ཚོགས་ཉེ་འགྲམ་གྱི་ཚུལ་མིན་སྤྱོད་ཚུལ་དང་རུལ་སུངས་ཀྱི་གནད་དོན་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་པ་དང་། ལས་ཞུགས་དང་། རྒན་གསོ། སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ། སྡོད་ཁང་། སློབ་གསོ། སྨན་བཅོས། “ཞིང་གསུམ”སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་དམིགས་ནས་བཅོས་སྐྱོང་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ། ལྐོག་ཟ་ཧམ་བཟུང་དང་། བཀག་ཉར་གཞན་སྤྱོད། རྫུན་ཞུ་གཡོ་ལེན། བཟའ་འཁྱེར་བཀག་ལེན་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་ནན་པོ་བྱེད་པ་དང་། “སྦྲང་གྲོག་རུལ་སུངས”ལ་ཉེས་ཆད་ནན་པོ་གཅོད་པ། ནག་སེལ་ངན་འཇོམས་ཀྱི་“གདུགས་འཇོམས་དྲ་གཏོར”ལ་རྒྱུན་མཐུད་ངང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་བྱེད་དགོས། རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་ལས་ཟབ་སྤེལ་དང་། བྲོས་བྱོལ་བདའ་འདེད་དང་། བྲོས་བྱོལ་སྔོན་འགོག བརྐུས་ནོར་སྙེག་ལེན་བཅས་བྱེད་པར་ཤུགས་རྒྱག་པ། རྒྱལ་ཁོངས་བརྒལ་བའི་རུལ་སུངས་གྱོད་དོན་ལ་ཞིབ་གཅོད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱེད་དགོས། ལྐོག་རྔན་སྤྲོད་མཁན་དང་ལེན་མཁན་ཆབས་ཅིག་ཏུ་རྩད་གཅོད་བྱེད་པ་ཟབ་སྤེལ་དང་། ཁྲིམས་སྲོལ་སྒྲིག་ཁྲིམས་བཅའ་ཁྲིམས་བཅས་གཞིར་བཟུང་ནས་ལྐོག་རྔན་སྤྲོད་པའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་དང་། ལྐོག་རྔན་སྤྲོད་མཁན་གཙོ་གནད་ལ་མཉམ་འབྲེལ་ཆད་གཅོད་བསླབ་འདོམས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། “རུབ་རྔོན”བྱ་སྤྱོད་ལ་འགོག་ཟོན་དང་རྡུང་རྡེག་གཏོང་དགོས། སྤྱོད་གཙང་གི་ཉེན་ཁའི་མངོན་མེད་རྐྱེན་ངན་ལ་འགུལ་རྣམ་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། རུལ་སུངས་ལ་ཉེན་ཟོན་དང་ཆད་གཅོད་ཀྱི་མཉམ་འགུལ་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་དགོས། རུལ་སུངས་ཀྱི་གྱོད་དོན་ཚབས་ཆེན་བྱུང་བའི་ས་གནས་དང་། སྡེ་ཁག སྡེ་ཚན་བཅས་ཀྱིས་དུག་རྒྱུན་གཙང་སེལ་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཉམས་གསོ་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།

(གཉིས) དབང་ཆ་འཁོར་སྐྱོད་ལ་ཚོད་འཛིན་དང་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་པར་ཤུགས་རྒྱག་དགོས། དྲང་གཞག་གིས་དབང་ཆ་སྤྱོད་པ་དང་། ཁྲིམས་ལྟར་དབང་ཆ་སྤྱོད་པ། སྤྱོད་གཙང་གིས་དབང་ཆ་སྤྱོད་པ། དམངས་དོན་དུ་དབང་ཆ་སྤྱོད་པ་བཅས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། དབང་ཆ་གང་བྱུང་སྤྱོད་པ་དང་རང་འཁྲིའི་ལས་འགན་སྣང་མེད་དུ་འཇོག་པ་སོགས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ལ་བཀག་འགོག་དང་ཡོ་བཅོས་བྱེད་དགོས། དབང་སྤྲོད་དབང་སྤྱོད་དབང་འཛིན་གསུམ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གྱུར་དང་ཁ་གསལ་དྭངས་གསལ་ཁུངས་འདེད་ཐུབ་པའི་ལམ་ལུགས་དང་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་། དབང་ཆ་བགོ་སྒྲིག་དང་འཁོར་སྐྱོད་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་བ་དང་དེར་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་པར་ཤུགས་རྒྱག་པ། དུས་ཐོག་ཏུ་གནད་དོན་ཤེས་རྟོགས་དང་ནོར་འཛོལ་ཡོ་བསྲང་བྱས་ཏེ་སྔར་ལས་ཚན་རིག་དང་མཐུན་ཞིང་ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་དབང་ཆ་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གཟེབ་དྲའི་ནང་དུ་འཇུག་དགོས། སྲིད་ཇུས་གཏན་འབེབས་དང་། དོན་གྲོས་ཇུས་གཅོད། ཞིབ་མཆན་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ། ཁྲིམས་བསྟར་ཁྲིམས་འཛིན་སོགས་འགག་རྩའི་ལྷུ་ཚིགས་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ། འགན་འཁྲིའི་དབང་ཚད་དང་། དབང་སྤྱོད་མཐའ་ཚད། ལས་ཀའི་ལས་རིམ་བཅས་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་བ་དང་། རང་མོས་ཁྲིམས་ཆད་གཅོད་དབང་ཚད་ལྡན་དུ་བཏང་སྟེ། དབང་ཆ་བོགས་གཏོང་བོགས་འཚོལ་བྱེད་པར་བཀག་འགོག་བྱེད་དགོས། གཙོ་གནད་ཁྱབ་ཁོངས་དང་ཁྱབ་ཁོངས་གསར་པའི་དབང་ཆ་འཁོར་སྐྱོད་ཚད་ལྡན་དང་ཚོད་འཛིན་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་མགྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས། གཙོ་གནད་ལས་རིགས་ཀྱི་དབང་ཆའི་གསལ་ཐོ་དང་གཞི་རིམ་དབང་ཆ་ཆུང་ཕྲན་གྱི་གསལ་ཐོ་བཟོ་དགོས། འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པས་ཁྲིམས་འཛིན་བྱེད་སྒོར་ཐེ་གཏོགས་དང་། ཞིབ་ཕྲའི་གྱོད་དོན་ཐག་གཅོད་ལ་ཐེ་ཇུས་བྱས་པ་ཐོ་འགོད་དང་བརྡ་ཁྱབ་གཏོང་བའི་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས།

(མུ་མཐུད་འགོད་རྒྱུ)