འདི་ནི་པད་མ་སྒང་སྡེ་ཁུལ་གྱི་ལས་དོན་པས་སྡེ་ཁུལ་དུ་བཅའ་སྡོད་ལས་དོན་རུ་ཁག་དང་མཉམ་དུ་དམངས་ཕན་རྐུབ་བཀྱག་སྒྲིག་སྦྱོར་རྣམ་གྲངས་སྐོར་དུད་ཚང་དུ་སྐད་ཆ་འདྲི་བར་བསྐྱོད་དེ་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་འཆར་དང་གྲོས་འགོ་རྒྱ་ཁྱབ་ངང་བསྡུ་ལེན་བྱེད་བཞིན་པ།

ད་ལོ་ཚུན་དུ། པད་མ་སྒང་ཁྲོམ་གཞུང་ཏང་གི་ལས་དོན་ཨུ་ལྷན་གྱིས་དངོས་སྒྲུབ་ཀྱི་སྟོན་ཕྱོགས་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཏེ། ཕྱི་ཚུལ་རིང་ལུགས་དོར་ནས་ཚན་ཁག་གི་ཁོངས་མིས་སྡེ་ཁུལ་འགན་གཙང་ལེན་པ་དང་། ལས་བྱེད་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལས་དོན་པས་དྲ་མིག་འགན་གཙང་ལེན་པ། རྐང་འཛིན་ཏང་ཡོན་གྱིས་ཁྱིམ་ཚང་འགན་གཙང་ལེན་པ་བཅས་ཀྱི་རིམ་གསུམ་མཉམ་འགུལ་བཅོས་སྐྱོང་མ་ལག་གསར་གཏོད་ཀྱིས། དྲ་ཐོག་དང་དྲ་ཕྱི་གཉིས་ཀར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་བཅོས་སྐྱོང་སྟོབས་ཤུགས་གཞི་རིམ་ལ་ཕྱོགས་པ་དང་མང་ཚོགས་ལ་ཐད་ཀར་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཐུབ་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། དམངས་འཚོའི་བྱ་བ་དངོས་རེ་རེར་བརྟེན་ནས་ཏང་དང་མང་ཚོགས་དབར་སེམས་སྦྲེལ་ཟམ་པ་བཙུགས་པ་རེད།

སྡེ་ཁུལ་གྱི་འཐབ་ས་དང་པོར་བསྐྱོད་དེ། 

བཅོས་སྐྱོང་གི་ཐོན་ཁུངས་གཞི་རིམ་ལ་གཅིག་སྡུད་བྱས་པ།

དེ་སྔ་གཞི་རིམ་བཅོས་སྐྱོང་ཐད“གནད་དོན་ཡོད་ཀྱང་དོ་དམ་མི་ཐུབ་པ་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་རེ་ཞུ་སྒྲུབ་དཀའ་བའི”འགག་གནད་ཡོད་རྐྱེན། ལས་བྱེད་པས་གཞུང་ལས་ཁང་ནས་བཀོད་འདོམས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་མང་ཚོགས་ལ་དོན་དག་ཡོད་ཚེ་གཞུང་ལས་ཁང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ལས་མ་འདས།

ལས་ཀའི་སྤྱོད་ཚུལ་ལེགས་སུ་གཏོང་ཆེད་པད་མ་སྒང་ཁྲོམ་གཞུང་གིས་ཁྲོམ་གཞུང་ཚན་ཁག་གི་ཁོངས་མིས“གཅིག་གཏད་གཅིག”གི་སྡེ་ཁུལ་གྱི་འགན་འཁྲི་གཙང་ལེན་ལམ་ལུགས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཁྱབ་གདལ་བཏང་སྟེ། ཚན་ཁག་གི་ཁོངས་མི་མི་རེ་ངོ་རེ་གཟའ་འཁོར་རེར་ཉུང་མཐར་ཡང་ཉིན་ཕྱེད་སྡེ་ཁུལ་དུ་བཅའ་སྡོད་བྱེད་དགོས་པ་དང་། དུས་བཀག་ལྟར་མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ཏེ་ཁུལ་ཆུང་རྙིང་པ་སྒྱུར་བཀོད་དང་། རླངས་འཁོར་གང་བྱུང་དུ་འཇོག་པ། གློག་སྐུད་གང་བྱུང་དུ་འཁྲིད་ནས་གློག་གསོག་པ་སོགས་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཕྲལ་མཁོ་དང་། དཀའ་ངལ། སེམས་ཁྲལ། རེ་སྒུག་བཅས་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་ཐད་ཀར་དམིགས་ཏེ་ས་གནས་ས་ཐོག་ཏུ་ལས་སྒྲུབ་དང་དེ་ག་རང་དུ་མཐུན་སྦྱོར་བྱེད་དགོས་པའི་གཏན་འབེབས་ནན་པོ་བཟོས་ཡོད།

“དེ་སྔ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ལས་བྱེད་པ་བཙལ་ནས་དོན་དག་སྒྲུབ་པར་འགྲོ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ད་ཆ་ལས་བྱེད་པ་རང་འགུལ་ངང་གཞི་རིམ་དུ་ཡོང་ནས་དཀའ་གནད་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད”ཅེས་ཅ་སུང་སྡེ་ཁུལ་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་བྱང་ཆུབ་ཆོས་སྐྱིད་ཀྱིས་མྱོང་ཚོར་ཟབ་མོས་བཤད་པ་དང་། དེ་ནི་ཁྲོམ་གཞུང་གི་ལས་བྱེད་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་ལེགས་སུ་ཕྱིན་པའི་གསོན་ཉམས་དོད་པའི་མཚོན་ཚུལ་ཞིག་རེད། ཚན་ཁག་གི་ཁོངས་མི་10ཚང་མ་འགན་འཁྲི་གཙང་ལེན་གྱི་ཁོངས་གཏོགས་ཁུལ་དང་སྡེ་ཁུལ་དུ་ཁྱབ་པས“ཤོག་ཐོག་བཀོད་གཏོང”མཇུག་འགྲིལ་ཏེ། འཐབ་ས་དང་པོར་གཞི་ཚུགས་ནས་དཀའ་གནད་ཆེན་པོ་བསལ་བས་བཅོས་སྐྱོང་གི་འགག་གནད་དག་གདུབ་ཟུམ་ཐག་གཅོད་ཐུབ་ཡོད།

དྲ་མིག་གི་ཞབས་ཞུ་ཚགས་དམ་དུ་བཏང་སྟེ།

དམངས་ཕན་ཞབས་ཞུའི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་བཏང་བ།

དྲ་མིག་ནི་གཞི་རིམ་བཅོས་སྐྱོང་གི་ཚན་པ་ཆུང་ཤོས་དེ་རེད། ཁྲོམ་གཞུང་གིས་སྔར་ཡོད་ཀྱི་གྲོང་མིའི་སྐད་འཕྲིན་ཚོགས་པ་བསྡུ་སྒྲིལ་བྱས་ཏེ་ཚད་ལྡན་ཅན་གྱི་དྲ་མིག་ཞབས་ཞུའི་ཚོགས་པ་118ལ་ལེགས་སྒྱུར་བྱས་པ་དང་། “འགན་འཁྲི་གཙང་ལེན་གྱི་ལས་བྱེད་པ་1དང་དྲ་མིག་གི་འགན་འཁུར་བ་1 དང་བླངས་པ་འགའ་ཤས་ཀྱི་ཞབས་ཞུའི་དཔུང་ཁག་བཙུགས་ཏེ་ཁྲོམ་གཞུང་གི་ཏང་ཡོན་53དང་སྡེ་ཁུལ“ཨུ་ལྷན་གཉིས”ཀྱི་ལས་བྱེད་པས་སྤྱི་ཚོགས་ལས་དོན་པ་71དང་མཉམ་དུ་དྲ་མིག་ནང་ཞུགས་ཏེ་དྲ་མིག་ཚང་མར་དོ་དམ་བྱེད་མཁན་ཡོད་པ་དང་དོན་དག་ཚང་མར་ལན་ཡོད་པར་བྱས་ཡོད།

དྲ་ཕྱིར“གཟའ་འཁོར་རེར་ཉིན་ཕྱེད་གཤམ་སྐྱོད་ཉིན་མོ”གཏན་འཇགས་བཟོས་ཏེ་འགན་འཁྲི་གཙང་ལེན་མི་སྣས་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་མཚམས་དང་རྩིས་ཁྲ་བཟོ་མཚམས་བཞག་ནས་ཆེད་མངགས་དུད་ཚང་དུ་བསྐྱོད་དེ་མངོན་མེད་རྐྱེན་ངན་གྲལ་བཤེར་དང་། ཁྱིམ་མཚེས་དབར་གྱི་འགལ་ཟླ་འདུམ་འགྲིག མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་འདུན་བསྡུ་རུབ་བཅས་བྱས་པ་དང་། གཤམ་སྐྱོད་ཐོ་འགོད་དང་། དུད་ཚང་དུ་བསྐྱོད་ནས་ཐོ་འགོད། མཇུག་སྒྲིལ་ཐོ་སུབ་བཅས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོར་ཚད་ལྡན་དོ་དམ་བྱས་ཏེ་ལས་བྱེད་པ“གཞན་དབང་ལས་རེས”ནས“རང་འགུལ་འཚམས་འདྲིར”བསྒྱུར་བར་སྐུལ་ཁྲིད་བྱས་ཡོད།

དྲ་ཐོག་ཏུ་དྲ་མིག་ཚན་པར་བྱས་ནས་གྲོང་མིའི་སྐད་འཕྲིན་ཚོགས་པ་བཙུགས་ཏེ་དུད་ཚང་རེ་ནས་མི་རེ་ཚོགས་པའི་ནང་ཞུགས་སུ་བཅུག་པ་དང་། ཏང་ཡོན་གྱིས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དྲ་ཐོག་ནས་ལས་རེས་བྱེད་པ། ཁོངས་གཏོགས་ཁུལ་གྱི་གྲོང་མི་ཁྲི་1.9ལྷག་ཙམ་དྲ་མིག་ཞབས་ཞུའི་ཚོགས་པའི་ནང་བཅུག་པ་བཅས་དུད་ཚང་དང་དྲ་མིག་ནང་ཞུགས་ཚད་87.7%ཟིན་ཡོད། སྐད་འཕྲིན་ཚོགས་པའི་ནང་། ཆུ་འཛགས་པའི་གནད་དོན་དང་། འཛེར་སྒྲས་སུན་པོ་བཟོས་པའི་ཞུ་གཏུག སྲིད་ཇུས་བློ་འདྲི་སོགས་དུས་ཐོག་ཏུ་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དྲ་ཕྱིར་སྒོ་རྩར་བསྐྱོད་དེ་འཚམས་འདྲི་དང་ས་གནས་ས་ཐོག་ཏུ་ཐག་གཅོད་དུས་མཉམ་དུ་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་མཉམ་འགུལ་གྱིས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཐུབ་པ་བྱས་ཡོད།

ཁྱིམ་ཚང་དབར་གྱི་སྦྲེལ་ཟམ་ཟབ་ཏུ་བཏང་སྟེ།

ཏང་སེམས་དང་དམངས་སེམས་གཅིག་མཐུན་ཡོང་བར་བྱས་པ།

གཞི་རིམ་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཁྱིམ་ཚང་ཁྲི་སྟོང་མང་པོར་རག་ལུས་ཡོད་པས། ཁེར་སྡོད་རྒན་རྒོན་དང་། དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་བྱིས་པ། དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་ཁྱིམ་ཚང་སོགས་དམིགས་བསལ་ཚོགས་སྤྱི་ནི་ཁྲོམ་གཞུང་གི་གཙོ་གནད་དོ་ཁུར་བྱ་ཡུལ་ཞིག་རེད། ཁྲོམ་གཞུང་དུ་རྐང་འཛིན་ཏང་ཡོན་ལེགས་འདེམས་བྱས་ནས་གཅིག་གཏད་གཅིག་གིས་འགན་འཁྲི་གཙང་ལེན་བྱེད་པ་དང་། དམིགས་འབེན་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་དྲོ་སྐྱིད་སྦྱིན་པ། རྒན་རྒོན་གྱིས་རིག་ནུས་ཁ་པར་སྤྱོད་མི་ཤེས་པ་དང་དྲ་ཐོག་གི་རེ་ཞུར་ལན་འདེབས་མི་ཐུབ་པའི་དཀའ་གནད་ལ་དམིགས་ནས། ཏང་ཡོན་གྱིས་གཟའ་འཁོར་རེར་ཁྱིམ་ཚང་དུ་འཚམས་འདྲི་དང་དུས་བཀག་ཐོག་ཁ་པར་ནས་འཚམས་འདྲི་ཞུས་ཏེ་འཚོ་བ་དང་བདེ་ཐང་གི་དཀའ་གནད་བབ་བསྟུན་ངང་ཁོང་དུ་ཆུད་ཐུབ་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

པད་མ་སྒང་ཁྲོམ་གཞུང་གི་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པ་སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཁྲོམ་གཞུང་དང་དུད་ཚང་ཁྲི་སྟོང་མང་པོར་བསྐྱོད་དེ་ཁྱིམ་ཚང་དུ་འཚམས་འདྲིར་བསྐྱོད་ཐེངས་རེ་རེ་དང་དམངས་འཚོའི་བྱ་བ་དངོས་རེ་རེར་བརྟེན་ནས་གཞི་རིམ་བཅོས་སྐྱོང་གི་དྲ་བ་ཚགས་ཚུད་དུ་བཏང་སྟེ་ཁྱིམ་ཚང་ཀུན་ལ་ཟོལ་མེད་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ་དང་ཏང་དང་མང་ཚོགས་བློ་སེམས་གཅིག་མཐུན་གྱི་དྲོ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་མངོན་པར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཁོངས་གཏོགས་ཁུལ་གྱི་ས་ཆ་ཚང་མར་ཁྱབ་པར་བྱས་ཡོད།