མཚོ་སྔོན་གྱིས《ཞིང་ཆེན་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྔའི་རི་སྐྱེས་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་བསྒྲགས་གཏམ》ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ།
མཚོ་སྔོན་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར་ཐོག་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བར་གཞིགས་ན། ཉེ་ཆར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱིས“སྐྱེ་ཁམས་སྔོན་ལ་འཇོག་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་དང་ལྗང་མདོག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི”མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ནགས་ལས་དང་རྩྭ་ཐང་ཅུས་ཀྱི་ཆེད་དོན་གསར་འགྱུར་ཡོངས་བསྒྲགས་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ནས། མཚོ་སྔོན་དང་། སི་ཁྲོན། ཀན་སུའུ། ཡུན་ནན། བོད་ལྗོངས་བཅས་ཞིང་ཆེན་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྔས་མཉམ་དུ་གྲོས་མོལ་བྱས་ཏེ་གྲུབ་པའི《ཞིང་ཆེན་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྔའི་རི་སྐྱེས་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་བསྒྲགས་གཏམ》ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་རེད།
རི་སྐྱེས་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་ནི་མཚོ་བོད་ས་མཐོའི་མཐོ་གྲང་སྤང་རིར་སྐྱེ་བའི་རྩ་ཆེ་ལ་དཀོན་པ་དང་དམིགས་བསལ་གྱི་སོན་རྒྱུའི་ཐོན་ཁུངས་ཤིག་ཡིན་པས་སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་རིན་ཐང་དང་། རིག་གནས་ཀྱི་རིན་ཐང་། དམངས་འཚོའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་རིན་ཐང་བཅས་ཆེན་པོ་ལྡན་ཡོད། མཚོ་སྔོན་དང་། སི་ཁྲོན། ཀན་སུའུ། ཡུན་ནན། བོད་ལྗོངས་བཅས་ཞིང་ཆེན་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྔར་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་རི་སྐྱེས་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུའི་ཐོན་ཁུངས་98%ཡོད་པ་དང་རི་སྐྱེས་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུའི་ཐོན་ཁུངས་སྲུང་སྐྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་པ་ནི་མཚོ་བོད་ས་མཐོའི་མཐོ་གྲང་སྤང་རིའི་སྐྱེ་ཁམས་མ་ལག་སྲུང་སྐྱོང་དང་། ས་མཐོའི་སྐྱེ་དངོས་སྣ་མང་རང་བཞིན་སྲུང་སྐྱོང་། མི་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་དམངས་འཚོའི་བདེ་སྐྱིད་སྲུང་སྐྱོང་བཅས་བྱེད་པ་ཞིག་རེད། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་དང་། ཁྲོམ་རའི་འཕར་ཆག མི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་འདེབས་པའི་ཐོན་ལས་མགྱོགས་མྱུར་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པ་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ནས། རི་སྐྱེས་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུའི་སོན་རྒྱུའི་ཐོན་ཁུངས་སྲུང་སྐྱོང་དང་། སྐྱེ་ས་སྲུང་སྐྱོང་། ཁྲོམ་ར་ཚད་ལྡན་བཅོས་སྐྱོང་བཅས་ལ་འགྲན་སློང་དངོས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་འཕྲད་ཡོད། 《བསྒྲགས་གཏམ》ནང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་མཐོའི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་གི་སྤྱི་ཡོངས་ལ་གཞི་ཚུགས་ནས། ཐོག་མའི་ཐོན་ཡུལ་སྲུང་སྐྱོང་དང་། ཁྲོམ་རའི་ཉོ་ཚོང་། ལས་རིགས་ཀྱི་ལྟ་འདོམས། སྣ་ཁའི་ཧེ་བག ཤེས་ལྡན་པ་མཉམ་སྤྱོད་བཅས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་དམར་ཐིག་ལྔ་དབྱེ་འབྱེད་གསལ་པོ་བྱས་ཏེ། རེས་སྐོར་བྱས་ཏེ་སྔོག་འཐུ་དང་རྩྭ་གསོ་བྱས་པ་བརྒྱུད་སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་རྨང་གཞི་བརྟན་དུ་གཏོང་བ་དང་། ཞིང་ཆེན་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྔའི་ས་ཁོངས་སྒྲོལ་བའི་ཁྲིམས་སྒྱུར་མཉམ་འགུལ་ལམ་སྲོལ་བཙུགས་ཏེ་རྫོང་དང་། ཤང་། གྲོང་ཚོ་བཅས་རིམ་པ་གསུམ་གྱི་བདག་སྐྱོང་འགན་འཁྲི་ནན་དུ་བཏང་ནས་འཁོར་འབྲེལ་ཧྲིལ་པོར་ཁུངས་འདེད་ལྟ་འདོམས་བྱེད་རྒྱུ། མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་གྱོད་གཞི་སྒྲུབ་གཉེར་དང་ཁ་དན་ཚིག་ལ་མི་གནས་པར་ཆད་གཅོད་བསླབ་འདོམས་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ་རི་སྐྱེས་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་དང་མི་ཐབས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུའི་དབྱེ་བ་གསལ་པོ་འབྱེད་རྒྱུ། ཚན་རྩལ་མཉམ་སྒྲུབ་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་ནུས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་མཉམ་འབྲེལ་ཚན་ཞིབ་ཀྱི་འགག་སྒྲོལ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ། ཤེས་ལྡན་པ་མཉམ་སྤྱོད་ལམ་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ་སྐྱེ་ཁམས་བདག་སྐྱོང་དང་ལུགས་མཐུན་སྔོག་འདོན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་རྣམ་པ་ཁྱབ་གདལ་བཏང་ནས་རྩྭ་སྲུང་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་འབབ་འཕར་གཉིས་ཕན་ཡོང་བར་བྱེད་རྒྱུ་བཅས་རེད།
ཐོན་ཁུལ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་མཚོ་སྔོན་གྱིས་ཞིང་ཆེན་བསྒྲལ་ཏེ་མཐུན་སྦྱོར་མཉམ་བཅོས་དང་། འབྱུང་རྩ་ནས་བདག་སྐྱོང་། ཁྲིམས་སྒྱུར་ལྟ་འདོམས་སོགས་ཀྱི་ཐད་ཉམས་མྱོང་བསགས་ཡོད། ཞིང་ཆེན་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྔས་རགས་ལས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་སྟངས་དོར་བ་དང་མཉམ་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཏེ། ཐོན་ཁུངས་སྲུང་སྐྱོང་དང་། ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས། དམངས་འཚོ་ལེགས་གཏོང་བཅས་ལ་སྤྱི་འདོམས་བྱས་ནས། མཚོ་བོད་ས་མཐོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་བདེ་འཇགས་སྲུང་བཅད་མུ་མཐུད་བརྟན་དུ་གཏོང་རྒྱུ་རེད།
འབྲེལ་ཡོད་གསར་འགྱུར།