འདི་ནི་སྐྱེ་ཁམས་ལྡུམ་རའི་ནང་ཡུལ་མིས་ངལ་རྩོལ་བྱེད་བཞིན་པ།

ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་འགྲམ་གྱི་ས་བབ་སྨི་3718ཡོད་པའི་གྲམ་ཐང་དུ་ཟངས་རི་རྫོང་མཐར་མ་གྲོང་ཚོའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་མུའུ་ཁྲི་གཅིག་ལ་ཉེ་བའི་རྒུན་འབྲུམ་འདེབས་འཛུགས་རྟེན་གཞི་བཙུགས་ཤིང་། དེ་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་ས་བབ་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་ཅན་གྱི་རྒུན་འབྲུམ་འདེབས་འཛུགས་རྟེན་གཞི་རེད། རྒུན་འབྲུམ་རྟེན་གཞི་དང་བར་ཐག་སྤྱི་ལེ་60ཙམ་ཆོད་པའི་ཟངས་རི་རྫོང་རྫིང་ཕྱི་ཤང་ཞོལ་པ་གྲོང་ཚོར་ཆུ་ཚན་ཞིག་ཡོད་པར་འོལ་ཁ་ཆུ་ཚན་ཞེས་འབོད། ཆུ་ཚན་དེར་རང་བྱུང་ཆུ་མིག་7ཡོད་པ་དང་། ཆུ་ཚན་རྒྱག་མཁན་མང་བའི་དུས་སུ་ཉེ་འཁོར་གྱི་མགྲོན་ཁང་དང་དམངས་སྲོལ་གནས་ཚང་གི་ཁང་པ་དཀོན་པོ་ཡོད།

སྲིད་ཇུས་ཀྱིས་ལམ་སྣེ་དྲངས། གྲམ་ཐང་སྟོང་པར་ཐོན་ལས་གཉེར།

2011ལོར་ཟངས་རི་རྫོང་གི་རྒུན་འབྲུམ་འདེབས་འཛུགས་རྟེན་གཞི་བཙུགས་ཤིང་། ཐོག་མར་འཛུགས་སྐབས་ཚོད་འདེབས་རྒྱ་ཁྱོན་མུའུ་15ལས་ཟིན་གྱི་མེད། ལོ་མང་རིང་རྒུན་འབྲུམ་སྣ་ཁ་60ལྷག་ཙམ་ཁྲོད་ནས་འདེམས་སྒྲུག་ཡང་ཡང་བརྒྱབ་སྟེ་སྣ་ཁ་5འདེབས་འཛུགས་བྱས་པའི་རྒྱ་ཁྱོན་རིམ་བཞིན་མུའུ་ཁྲི་གཅིག་ཙམ་ཟིན་ཡོད།

གྲུབ་འབྲས་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པ་ནི་སྲིད་ཇུས་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེན་བྱས་པས་རེད། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཚོང་གཉེར་ཁོར་ཡུག་ལེགས་གཏོང་སྲོལ་ཡིག》དང《ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་སྲོལ་ཡིག》དོན་འཁྱོལ་བྱས་པ་དང་། “སྲིད་ཇུས་ཀྱིས་མཐུན་རྐྱེན་དང་། དངུལ་རྩས་འདེགས་སྐྱོར། ཁྲིམས་སྐྱོང་གིས་འགན་ལེན”བཅས་ཕྱོགས་གསུམ་ནས་ཁེ་ལས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་སྟངས་གསར་གཏོད་བྱས་པ། རྣམ་གྲངས་ལ་ཞིབ་མཆན་འགོད་པ་དང་། གཙོ་རྒྱུ་འགན་ལེན། ཁྲོམ་ར་གསར་འབྱེད་སོགས་ཀྱི་ལྷུ་ཚིགས་ནས་ཁུར་པོ་ཡང་དུ་བཏང་ཡོད་པ་རེད།

གཞི་ཁྱོན་ཅན་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རིང་། ས་ཞིང་བརྒྱུད་བཤུག་དང་། ལག་རྩལ་མཉམ་སྤྱོད། ཚོང་ཟོག་བྲིན་ཚོང་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་རིམ་བཞིན་མངོན་གསལ་དོད་དུ་ཕྱིན་ཞིང་། གྲོང་ཚོ་རྐྱང་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ན་གནད་དོན་དེ་དག་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐབས་བྲལ་ཞིང་། གནད་དོན་དེ་དག་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཆེད་2023ལོའི་ཟླ་11པར་ཟངས་རི་རྫོང་གིས་གསར་གཏོད་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་དེ། ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་བརྒལ་ནས་ས་མཐོའི་ཁྱད་ལྡན་རྒུན་འབྲུམ་ཐོན་ལས་མཉམ་འབྲེལ་གྲོང་ཚོའི་ཏང་ཨུད་བཙུགས་ཡོད། ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་དང་མཐར་མ་གྲོང་ཚོ་ལྟེ་བར་བྱས་ཏེ། མཐའ་འཁོར་གྱི་གྲོང་ཚོ(སྡེ་ཁུལ)འབྲེལ་མཐུད་ཀྱིས་ས་ཁོངས་ཀྱི་ཚོད་འཛིན་མེད་པར་བཟོས་པ་དང་གཅིག་གྱུར་མཐུན་སྦྱོར་དང་གཙོ་རྒྱུ་གསབ་རེས་བྱས་ནས་གྲོང་ཚོ་ཁག་ཐུན་མོང་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད།

2025ལོའི་ལོ་མཇུག་བར། རྟེན་གཞིས་རིམ་རྩིས་བརྒྱབ་ན་རྒུན་འབྲུམ་ཏུན་3000ལྷག་ཙམ་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་པས་ཐོན་རྫས་རིན་ཐང་སྒོར་དུང་ཕྱུར་4.6ཟིན་ཞིང་། མཉམ་འབྲེལ་གྲོང་ཚོའི་ཏང་ཨུད་བཙུགས་ཚུན་རིམ་རྩིས་བརྒྱབ་ན། ལས་མི་མི་ཐེངས་ཁྲི་9བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པ་དང་། མང་ཚོགས་ལ་འབབ་འཕར་སྒོར་ཁྲི་1000ལྷག་ཙམ་བྱུང་བ། གྲོང་ཚོའི་མཉམ་སྡེབ་དཔལ་འབྱོར་5ལ་སྐུལ་ཁྲིད་བྱས་ནས་འབབ་འཕར་སྒོར་ཁྲི་1200ལྷག་ཙམ་བྱུང་ཡོད།

དཀའ་ངལ་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་བསལ། ཕྱོགས་བཞིའི་མགྲོན་པོ་འཛུམ་གྱིས་བསུས།

ཟངས་རིའི་རྒུན་འབྲུམ་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་ནི་དཔེ་མཚོན་རྐྱང་པ་ཞིག་མིན་ཞིང་། ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་ཇུས་གཞི་དེ་བས་ཆེན་པོ་ཞིག་འགོད་བཞིན་ཡོད་པ་སྟེ། ཁྲིམས་སྐྱོང་འགན་ལེན་ནས་དངུལ་རྩའི་འདེགས་སྐྱོར་བར་དུ་སྣ་འདུས་ཐབས་བཟང་ཆ་ཚང་ཞིག་བཏོན་ཞིང་། དམངས་གཉེར་ཁེ་ལས་ས་མཐོར་རྩ་བ་ཚུགས་ནས་སྟོབས་ཆེར་འགྲོ་ཐབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།

མ་དངུལ་བསྡུ་སྒྲིལ་དཀའ་བ་ནི་དམངས་གཉེར་ཁེ་ལས་ལ་གནས་པའི་གཅིག་སྡུད་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གནད་དོན་ཞིག་རེད། 2026ལོར་ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་བཟོ་ཚོང་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཁེ་ལས་ཀྱི་དངུལ་བུན་གྱི་སྐྱེད་གསབ་ཚད་གཞི་མཐོ་ཤོས་སྒོར་ཁྲི་5ནས་སྒོར་ཁྲི་10བར་མཐོ་རུ་བཏང་བ་དང་ལོ་འཁོར་གྱི་སྐྱེད་གསབ་སྒོར་ཁྲི་200ནས་སྒོར་ཁྲི་300བར་མཐོ་རུ་བཏང་ཡོད། མིག་སྔའི་བར་དམངས་གཉེར་ཁྲོམ་རའི་བྱེད་པོ་58ལ་དངུལ་བུན་གྱི་སྐྱེད་གསབ་སྒོར་ཁྲི་197.67བྱས་ཡོད། སྲིད་ཇུས་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནད་སྨིན་བྱས་པ་ལས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པའི་དམངས་གཉེར་ཁེ་ལས་ལ་དངོས་དངོས་རྗེན་རྗེན་གྱི་ཕན་པ་ཐོབ་ཡོད།

ཟངས་རི་རྫོང་རྫིང་ཕྱི་ཤང་ཞོལ་པ་གྲོང་ཚོར་འོལ་ཁ་སྐྱེ་ཁམས་ཆུ་ཚན་མགྲོན་ཁང་གི་ཁྲིམས་མི་སྤེན་པ་ཚེ་བརྟན་ལ་དེའི་ཐད་མྱོང་བ་ཟབ་ཅིང་། ཁོང་གི་ཀུང་སི་དེ་2018ལོར་བཙུགས་པ་དང་2025ལོར་མགྲོན་ཁང་གིས་ཡུལ་སྐོར་བ་6000ལྷག་ཙམ་ལ་སྣེ་ལེན་ཞུས་པའི་ནང་ས་ཆ་དེ་གའི་ཡུལ་སྐོར་བ་ཕུད། ད་དུང་ལྷ་ས་དང་། ཆབ་མདོ། ཐ་ན་ལྗོངས་ཕྱི་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་བའང་ཡོད། “ལོ་དེ་དག་རིང་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་བྱ་བ་ཚང་མ་ནི་ལམ་ལྷོངས་བྱུང་བ་ཤ་སྟག་མིན། ས་ཆ་བསྡུ་ལེན་བཤིག་སྤོ་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཤུལ་ལུས་གནད་དོན་མི་ཉུང་བ་འཕྲད་བྱུང་། ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོའི་ཁེ་ཕན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གནད་དོན་འཕྲད་སྐབས་ང་ཚོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཐུན་སྦྱོར་བྱེད་པར་བསྐྱོད་ན་ཐག་གཅོད་ཐུབ་ཐབས་བྲལ་འདུག སྲིད་གཞུང་གིས་མཐུན་སྦྱོར་བྱེད་རོགས་བྱས་པ་དང་དེ་བཞིན་ཁྱིམ་དུད་རེ་རེ་བཞིན་དུ་ལས་དོན་སྒྲུབ་པར་བསྐྱོད་པ་བརྒྱུད། རྣམ་གྲངས་ལ་གཞི་ནས་སྐུལ་འདེད་བདེ་བླག་གཏོང་ཐུབ་བྱུང”ཞེས་སྤེན་པ་ཚེ་བརྟན་གྱིས་བཤད།

ལས་སྟེགས་བསྐྲུན་ནས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར། ཁེ་ལས་གསོན་ཤུགས་རབ་ཏུ་འཕེལ།

ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དམངས་གཉེར་ཁེ་ལས་ལ་ཁྲོམ་རའི་བྱེད་པོ་གཞི་ཆུང་དང་། ཁ་ཐོར། ཟབ་ཟོབ་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་སྔར་བཞིན་ཡོད། གཉེར་སྐྱོང་པ་ཁག་གཅིག་གིས་ཁེར་རྐྱང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་ཚད་ཡོད་པ་དང་། ཁྲོམ་ར་གསར་འབྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་མི་འདང་བ། ཉེན་ཁ་འགོག་ནུས་ཞན་པ་བཅས་ཀྱི་གནད་དོན་གོང་ཞུ་བྱས་ཡོད། དེའི་ཐད་ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་གནད་དོན་ཕྱོགས་སྟོན་དུ་འཛིན་ནས་འབེན་དམིགས་ཇུས་བསྟར་བྱས་ཡོད། སྲིད་དོན་ཞབས་ཞུ་ཕན་ཆེ་དང་སྟབས་བདེ་ཡོང་བར་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཁེ་ལས་ཞུམ་མེད་མདུན་སྐྱོད་ཐུབ་པའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་རེད། ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་སྲིད་དོན་ཞབས་ཞུ་ལྟེ་གནས་གནས་སྤོ་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་དངོས་སུ་འཁོར་རྒྱུག་ཡང་བྱུང་ཞིང་། དོན་གནད་303“ཕྱོགས་བསྡུས་སྐར་ཁུང”ནས་གཅིག་གྱུར་བདག་སྤྲོད་བྱས་པ་དང་ཐོན་རྟག་པའི་དོན་གནད་298ཐེངས་གཅིག་ལ་སྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ལྷོ་ཁ“ངོ་སྤྲོད་ཡི་གེ་མི་དགོས་པའི་གྲོང་ཁྱེར”དུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་དེ་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཚོད་ལྟ་བྱ་ཡུལ་དུ་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ་བརྒྱུད་ངོ་སྤྲོད་ཡི་གེ་མི་དགོས་པའི་དོན་གནད་2159མངོན་འགྱུར་བྱུང་ཡོད། རྣམ་གྲངས་མཆན་འགོད་དང་གཙོ་རྒྱུ་འགན་ལེན་སོགས་ཀྱི་ལྷུ་ཚིགས་ནས་ཁེ་ལས་ཀྱིས་མྱོང་ཚོར་ཐུབ་པ་ནི་ལྷུ་ཚིགས་ཉུང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་དུས་བཀག་ཐུང་དུ་ཕྱིན་པ་དེ་རེད།

དངུལ་རྩས་གཟིགས་སྐྱོང་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་ཀྱི་སེམས་ཁྲལ་ཡོངས་སུ་བསལ་ཞིང་། ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་བཟོ་ཚོང་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཟུར་ཚད་མང་པོ་ནས་དངུལ་ཁང་དང་ཁེ་ལས་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་པའི་ལས་སྟེགས་སྐྲུན་པ་དང་། ཕྲན་ཚེགས་ཁེ་ལས་ཀྱི་མ་དངུལ་བསྡུ་སྒྲིལ་གྱི་མཐུན་སྦྱོར་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་པ། དངུལ་ཁང་དང་ཁེ་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་སྦྱོར་ཚོགས་འདུ་སྒྲིག་འཛུགས་བཅས་བྱས་ཏེ་ཁེ་ལས་མང་པོར་ཡིད་རྟོན་ཐོབ་པར་སྐུལ་མ་བཏང་ཡོད།

ཐུན་མོང་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་ནས“ཚོང་དུད་ཆུང་གྲས”“ཁེ་ལས་ཆེ་གྲས”ལ་འགྱུར་བར་བྱས་ཤིང་། ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་ད་དུང་དམངས་གཉེར་ཁེ་ལས་ཀྱིས་རྐང་དབང་མཉམ་ལས་དང་རྣམ་གྲངས་མཉམ་གཉེར་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཐུན་མོང་འཕེལ་རྒྱས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་དང“ཁེ་ལས་ཁྲི་ཡིས་གྲོང་ཚོ་ཁྲི་དར་རྒྱས་གཏོང་བའི”བྱ་སྤྱོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་བཏང་ཡོད། ཚོགས་མིའི་ཁེ་ལས་93གྱིས་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་629.31བཏང་ནས་གྲོང་ཚོ་112ཀྱི་དུད་ཚང་468ལ་ཆ་སྒྲིག་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པ་དང་། ཁེ་ལས་81གིས་ཞིང་འབྲོག་པའི་གནས་སྒྱུར་ལས་ཞུགས་ལས་གནས་7328གསར་སྤེལ་བྱས་ནས་མི་6507བསྡུས་ཡོད།

ཚོང་གཉེར་ཁོར་ཡུག་ཡག་པོར་བརྟེན་ནས་དམངས་གཉེར་ཁེ་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཡག་པོ་ཡོང་བར་བྱས་ཤིང་། མིག་སྔར་ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་བཟོ་ཚོང་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མིའི་ཁེ་ལས་དེ་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་གསར་སྤེལ་དང་། ཁྱད་ལྡན་འདེབས་གསོ། མི་རིགས་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་མང་པོར་ཁྱབ་ཡོད།