སྐམ་ཐོག་གྲོང་ཚོ་ནི་བོད་ཤར་རྒྱུད་ཆབ་མདོའི་ཤར་ངོས་ཀྱི་འབྲི་ཆུའི་ངོགས་དང་འཕྲེད་རྒྱུག་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་གཞུང་དུ་ཆགས་ནས་བོད་ཀྱི“ཤར་སྒོ་ཆེན་པོ”ཞེས་སུ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད།

1950ལོའི་ཟླ་10པར་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་ཀོ་གྲུར་བསྡད་དེ་འབྲི་ཆུ་བརྒལ་སྐབས་སྐམ་ཐོག་གྲོང་ཚོར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་སྐར་ལྔའི་དར་དམར་ཐེངས་དང་པོ་དེ་བསྒྲེངས་པ་དང་བོད་ལ་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་བའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ནས་འགོ་བཙུགས།

དུས་དེ་ནས་བཟུང་དམར་མདོག་ནི་ས་གཞི་ཆེན་པོའི་ཚོས་གཞི་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་སྙིང་དབུས་ཀྱི་འོད་ཟེར་ཞིག་ཏུ་དེ་བས་གྱུར་ཡོད།

ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་འཚོགས་པ་ནས་བཟུང་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པར་དེ་བས་མཐོང་ཆེན་གནང་ནས་དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་གི་བོད་སྐྱོང་མཛད་ཇུས་གཏན་འཁེལ་གནང་སྟེ་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་གི་སྤྱི་ཡོངས་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་བོད་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་དང་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་བརྒྱུད་རིམ་ལྡན་པའི་ཇུས་འགོད་དང་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་རེད།

ད་ཆའི་སྐམ་ཐོག་གྲོང་ཚོ་ནི་བོད་ལ་བཅིངས་འགྲོལ་གཏོང་བའི“གྲུ་ཁ”ནས་བོད་འཕེལ་རྒྱས་དང་འཕོ་འགྱུར་མངོན་པ་དང་གསར་བརྗེའི་ས་བོན་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་པའི“སྐར་ཁུང”དུ་རིམ་བཞིན་གྱུར་ཡོད། དེ་གར་ནི་བོད་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་ཀྱི་སྐུ་མགྲོན་བསུ་བའི་རྒྱལ་སྒོ་ཡིན་པ་མ་ཟད་གངས་ལྗོངས་ཀྱི་བུ་ཕྲུག་ཚོས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བོད་ལྗོངས་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་བསྡུས་རིས་ཤིག་དེ་བས་རེད།

“གཏམ་བཟང”ནས“ཅི་འཕྲོས་མོལ་འཕྲོས”བྱེད་པའི་བར།

སྐམ་ཐོག་གྲོང་ཚོར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ཁྲ་ལྷམ་མེར་འཕྲོས་ཤིང་། སྒོ་ར་ཞིག་ནང་ལོ་85ལ་སླེབས་པའི་བགྲེས་སོང་བུ་ཕྲུག་རྐུབ་སྟེགས་སྟེང་བསྡད་དེ་བག་ཕེབས་ངང་ཉི་མ་སྲོ་བཞིན་དུ“དམག་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད་པ་འབྲི་ཆུ་བརྒལ་སྐབས་ང་ལོ་10ཡིན”ཞེས་དྲན་གསོ་བྱེད་བཞིན་བཤད།

འཇོ་མདའ་རྫོང་སྐམ་ཐོག་གྲོང་རྡལ་སྐམ་ཐོག་གྲོང་ཚོར་སྔོན་ཆད“འཛོམས་འདུ”ཞེས་བརྗོད་ཅིང་། གནའ་རབས་ནས་ད་བར་དེ་གར་མི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཡོད། ད་ཆ་རླངས་འཁོར་བཏང་སྟེ་སི་ཁྲོན་ནས་བོད་དུ་ཡོང་སྐབས་ཕ་བོང་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་བརྐོས་པའི“བོད་ལྗོངས”ཞེས་པའི་ཡིག་འབྲུ་གཉིས་མཐོང་ཚེ་སྐམ་ཐོག་ཏུ་སླེབས་ཡོད།

བུ་ཕྲུག་གིས“མི་སེར་གྱི་འཚོ་བའི་འཁོས་ཀ་ཞན་པས་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་མི་གྲོང་ཚོར་སླེབས་སྐབས་ཁོང་ཚོར་ཆུ་ལས་གང་ཡང་སྟེར་རྒྱུ་མེད”མང་ཚོགས་ཚོས་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་མིའི་ལག་ནང་གི་ལྟོ་ཆས་ལ་ལྟ་བ་མཐོང་སྐབས་ཁོང་ཚོས་ལྟོ་ཆས་མང་ཚོགས་ལ་བགོ་བཤའ་རྒྱག་གི་ཡོད་ཅེས་བཤད།

སྐམ་ཐོག་གྲོང་ཚོར་དམར་མདོག་ནི་ས་ཞིག་ཆེན་པོ་དང་ལོ་རྒྱུས་རེད་ལ་མི་སེམས་ཤིག་དེ་བས་ཀྱང་རེད།

《འཇོ་མདའ་རྫོང་གི་ལོ་རྒྱུས》ཐོག་དཔུང་སྡེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་རྒྱགས་འཁྱེར་ཡོད་པ་དང་གཞན་ལ་རོམས་རམ་བྱ་རྒྱུར་དགའ་པོ་ཡོད་སྟབས། དམག་རྒྱག་སྐབས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཧུར་ཐག་ཞུགས་པ་དང་གཞོགས་འདེགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་དམག་དམངས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག་ཡོད་ཅེས་འཁོད་ཡོད།

ད་ལྟ་ཡིན་ནའང་སྐམ་ཐོག་གྲོང་ཚོར་རྒན་རབས་ཚོ་དང་དམག་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་འཐབ་འཛིང་པའི་དབར་གྱི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་གཏམ་བཟང་སྔར་བཞིན་ཐོས་རྒྱུ་ཡོད།

སྐམ་ཐོག་པས་རི་ལ་རྩ་བ་དང་ཆུ་ལ་ཆུ་འགོ་ཡོད་པ་ལྟར་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ནི་ས་གཞི་ཆེན་པོ་འདིའི་རྩ་བ་བརྟན་ཤོས་དང་ཆུ་འགོ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་ཞེས་རྟག་ཏུ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད།

ཧོ་ནན་ནས་ཡིན་པའི་སྒོ་རྩིས་ཚོང་ཁང་གི་སྦྱིན་བདག་ཝེ་ཙེ་ཕན་སྐམ་ཐོག་གྲོང་ཚོར་སླེབས་ནས་ལོ་བདུན་སོང་བ་དང“ཐག་རིང་གི་གཉེན་ལས་གྲོང་པའི་དགྲ་དགའ”ཞེས་པ་དེ་ཁོང་གིས་རྟག་ཏུ་ཤོད་པའི་སྐད་ཆ་ཞིག་རེད།

ཝེ་ཙེ་ཕན་གྱི་ཚོང་ཁང་དུ་སྐྱོད་སྐབས་ཚོང་སྒྲོམ་སྟེང་འབྲི་ཏ་ས་འཛིན་དང་། སྒོ་ངའི་བག་ལེབ། མེན་པའོ་སོགས་ཚོང་ཟོག་མང་པོ་བསྒྲིགས་ཡོད་པ་དང་ཁོང་གིས་སེམས་རྩ་འཁོལ་པོས་ཉོ་མཁན་ལ་ཁ་ཡ་བྱེད་ཞོར་དུ་ཁོང་ཚོས་ཉོས་པའི་ཅ་དངོས་རྣམས་རྫས་ཤོག་ནང་བླུགས།

གསར་འགོད་པས“འགྱིག་ཤོག་ནང་མི་བླུགས་དོན་གང་ཡིན་ནམ”ཞེས་འདྲི་སྐབས་ཁོང་གིས་གྲོང་མི་ཚོ་རྟག་ཏུ་སྦག་སྦག་བཞོན་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པས་འགྱིག་ཤོག་ནང་བླུགས་ཚེ་འཁྱེར་བདེ་པོ་མེད་ལ་རལ་སླ་བས་རིན་མི་དགོས་པར་རྫས་ཤོག་ནང་བླུགས་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་བཤད།

ཝེ་ཙེ་ཕན་གྱིས“སྐབས་རེ་ལྟོ་ཆས་བཟོ་ཁོམ་མེད་དུས་ཁྱིམ་མཚེས་ཚོས་ལྟོ་ཆས་སྐྱེལ་གྱི་ཡོད་སྟབས་ངས་ཀྱང་ཚང་མར་བསམ་གཞིགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད”ཅེས་གད་མོ་དགོད་བཞིན་བཤད།

“ལྟ་སྲུང”ནས“ནགས་ཚལ་སྟུག་པའི”བར།

ནགས་སྲུང་པ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས“སྔོན་ཆད་རི་ལ་ཕྱུགས་འཚོ་རྒྱུ་ཡོད། ད་ཆ་ནགས་ཚལ་ཧ་ཅང་སྟུག་པས་ཕྱུགས་ཟོག་ཀྱང་ལམ་ཕྱེད་ནས་ཐར་གྱི་མེད”ཅེས་པའི་སྐད་ཆ་ལས་སྐམ་ཐོག་གྲོང་ཚོའི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་མངོན་ཡོད།

རྣམ་རྒྱལ་གྱིས“ནགས་སྲུང་པའི་ལས་ཀ་ནི་རི་བོ་ཡག་པོ་སྲུང་རྒྱུ་དེ་རེད”ཅེས་བཤད།

ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། སྐམ་ཐོག་གྲོང་ཚོས་ད་ཡོད་ཀྱི་ཤིང་ནགས་ཐོན་ཁུངས་ལ་བདག་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་བ་དང་དུས་མཚུངས་སུ་རི་རྒོད་ཐང་རྒོད་དང་འགྲོ་ལམ་གྱི་གཞོགས་གཉིས་སུ་རྩི་ཤིང་བཏབ་ནས་ཤིང་འཛུགས་ནགས་བཟོ་དེ་གྲོང་ཚོ་ཡོངས་ཀྱིས་ངེས་པར་སྒྲུབ་དགོས་པའི་ལས་ཀར་གྱུར་ཡོད།

རིམ་བཞིན་རི་ལུང་ཀུན་ཏུ་ལྗང་མདོག་རྒྱས་པ་དང་ཆུ་བོ་ཡང་དྭངས་གཙང་དུ་གྱུར་ཏེ། དེ་སྔ་འདམ་རྡོའི་ཆུ་རུད་ཀྱིས་བསྣུབས་པའི་ཞིང་ཁ་ཡང་སྐྱེ་སྟོབས་ཀྱི་དཔལ་འབར་བར་གྱུར་ཡོད།

ད་ཆ་ལོ་59ལ་སླེབས་པའི་ནགས་སྲུང་པ་གཡུ་སྒྲོན་གྱིས་ལོ་ན་གཞོན་པའི་ནགས་སྲུང་པ་རྣམས་ཁྲིད་དེ་རི་ལ་སྐོར་གཡེང་བྱེད་པར་འགྲོ་གི་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་ཚོས་རྩམ་པ་དང་། ཇ་བསྲུབས་མ། རི་སྐོར་ཡོ་བྱད་བཅས་ཁྱེར་ནས་རི་ལུང་མང་པོ་བརྒལ་བ་མ་ཟད། ལམ་ཐག་རིང་ཤོས་སྤྱི་ལེ་30ཙམ་དུའང་བསྐྱོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད།

བརྟན་སྲུང་དེ་ལས་དངོས་དངོས་རྗེན་རྗེན་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།

2025ལོར། འཇོ་མདའ་རྫོང་གི་དམངས་ཡོངས་ཀྱི་འོས་འགན་ཤིང་འཛུགས་བྱེད་སྒོར་ཞུགས་མཁན་མི་ཐེངས་ཁྲི་1ལྷག་ཟིན་པ་དང་སྡོང་ཕྲུག་སྣ་ཚོགས་ཁྲི་7ལྷག་བཙུགས་པས་རྫོང་དེ་ཡོངས་སུ་ནགས་ཚལ་ཁྱབ་ཚད་39.15%བར་མཐོ་རུ་སོང་ཡོད།

ད་ཆའི་སྐམ་ཐོག་གྲོང་ཚོའི་མི་རྣམས་ཀྱིས“རི་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོང་འབབ་གསོག་པའི”འདུ་ཤེས་ལ་ལྟ་སྟངས་གསར་པ་འཛིན་ཏེ། རི་སྔོན་ཆུ་དྭངས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་སྐོར་གཉེར་བ་དང་། ཡུལ་ཟོག་འཚོང་བ། དམངས་སྲོལ་གནས་ཚང་གཉེར་བ་བཅས་བྱས་ཏེ། ཕུལ་བྱུང་གི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་དེ་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་འཕར་བའི“དཔག་བསམ་ཤིང”དུ་ཧུར་ཐག་འགྱུར་བར་བྱས་ཡོད།

“གྲུ་ཁ”ནས“སྐར་ཁུང”བར།

“ཁང་པ་ཉམས་གསོ་དང་གསར་དུ་བསྐྲུན་ཐེངས་རེར་ལས་འགན་གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་རྒྱལ་དར་འཛུགས་ས་གཏན་འཁེལ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན”ཞེས་ལོ་71ལ་སླེབས་པའི་སྐམ་ཐོག་གྲོང་ཚོའི་བགྲེས་སོང་རྡོ་དཀར་གྱིས་གསར་འགོད་པར་བཤད།

ལོ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་རིང་། འཚོ་བའི་ཆུ་ཚད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ལེགས་སུ་ཕྱིན་ནས་སྔ་རྗེས་སུ་རྡོ་དཀར་གྱི་ཁང་པ་རྒྱས་སྐྲུན་དང་བསྐྱར་སྐྲུན་ཐེངས་གསུམ་བྱས་མྱོང་། རྒྱལ་དར་ནི་ཁང་པའི་ཐོག་གར་བཙུགས་པ་ཡིན་ནའང་འདྲ། ཡང་ན་རྒྱལ་སྒོའི་སྟེང་ལྷབ་ལྷུབ་ཏུ་གཡོ་བ་ཡིན་ནའང་རུང་། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་བྱ་སྤྱོད་བབ་ཆགས་དེ་ལས་ཟོལ་མེད་དྭངས་གཙང་གི་བརྩེ་དུང་མཚོན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དམར་མདོག་ནི་སྐམ་ཐོག་ས་ཆར་མཚོན་ན་ས་གཞིའི་ཁ་དོག་ཡིན་ལ་དད་མོས་ཀྱི་རང་མདངས་དེ་བས་ཀྱང་ཡིན།

སྐམ་ཐོག་གྲོང་ཚོའི་དམག་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་གཙང་པོ་སྒྲོལ་བའི་གཡུལ་འགྱེད་དྲན་གསོ་ཁང་དུ་སླེབས་སྐབས་རིག་དངོས་རྩ་ཆེན་དག་རེ་རེ་བཞིན་གྲལ་སྒྲིག་པོར་བཤམས་སྟོན་བྱས་ཡོད་པ་སྟེ། སྐབས་དེ་དུས་སྐམ་ཐོག་གི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་དམག་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད་པར་རོགས་རམ་བྱས་ནས་དངོས་ཟོག་དབོར་བྱེད་ཀྱི་ཀོ་གྲུ་དང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཀོད་པའི་ཚོན་མེད་འདྲ་པར། དམག་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་དཔོན་དམག་ཚོས་སྤྱད་མྱོང་བའི་གོ་མཚོན་སོགས་རེད།

ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། སྐམ་ཐོག་གྲོང་ཚོས“བོད་ཀྱི་བཅིངས་འགྲོལ་གྲོང་ཚོ་དང་པོའི”གསར་བརྗེའི་ཐོན་ཁུངས་ལ་གཞི་ཚུགས་ནས་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་མཉམ་འདྲེས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་བཏང་སྟེ། གསར་བརྗེའི་ཐོན་ཁུངས་དེ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལེགས་ཆར་བསྒྱུར་ནས་གསར་བརྗེའི་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་དང་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་བ་རེད།

གྲངས་གཞི་ལས་མངོན་པར་གཞིགས་ན། 2025ལོར་སྐམ་ཐོག་གྲོང་ཚོས་ཡུལ་སྐོར་བ་མི་ཐེངས་ཁྲི་2ལྷག་ཙམ་ལ་སྣེ་ལེན་ཞུས་པ་དང་སྐམ་ཐོག་གྲོང་ཚོའི་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཡོང་འབབ་སྒོར་ཁྲི་2ལྷག་ཙམ་ཟིན་ཡོད།

བོད་ལྗོངས་ཡོངས་ལ་བལྟས་ཚེ། སྐམ་ཐོག་གྲོང་ཚོ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་བོད་འདི་ཉིད་འཕེལ་རྒྱས་ཡག་ཤོས་དང་། འགྱུར་ལྡོག་ཆེ་ཤོས། མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ལ་དངོས་ཕན་ཐོབ་མང་ཤོས་བཅས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དུས་མཚམས་སུ་སླེབས་ཡོད་པ་རེད།