ཟླ་3ཚེས་5ཉིན། རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་བཞི་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བཞི་པ་པེ་ཅིང་དུ་གཟབ་རྒྱས་ངང་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་3000ཙམ་གྱིས་མི་དམངས་ཀྱི་མངགས་བཅོལ་ཟབ་མོ་ཕྲག་ཏུ་ཁུར་ནས་རྒྱལ་སར་མཉམ་འཛོམས་བྱས་ཏེ། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅོ་ལྔ་པའི”འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཇུས་ཆེན་ལ་ཐུན་མོང་ཐོག་གྲོས་མོལ་དང་ཀྲུང་གོའི་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལེའུ་གསར་པ་ཐུན་མོང་ཐོག་ཇུས་འགོད་གནང་འགོ་ཚུགས་ཡོད། ཚོགས་ཆེན་ཚོགས་པར་ང་ཚོས་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་པོས་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

2025ལོར། བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་འགྱུར་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག ང་ཚོས་དཀའ་བར་མ་འཛེམས་པར་མདུན་སྐྱོད་དང་འབད་འབུངས་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ། རྙོག་འཛིང་ཆེ་ཞིང་འགྱུར་ལྡོག་མང་བའི་རྒྱལ་ནང་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་དུས་བབ་ལ་ཁ་གཏད་ནུས་ལྡན་བཅག་པ་དང་། དོན་ཆེན་དང་བྱ་བ་གལ་ཆེན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བསྒྲུབས་པ། ལོ་ཧྲིལ་པོའི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དམིགས་ཚད་ལས་འགན་གཙོ་བོ་བདེ་བླག་ངང་ལེགས་སྒྲུབ་བྱུང་ཡོད། རང་རྒྱལ་གྱིས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནོན་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཐེག་ནས་མདུན་སྐྱོད་བྱེད་པ་དང་གསར་ཕྱོགས་དང་ལེགས་ཕྱོགས་སུ་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་བས། འཕར་ཚད་5%ཡི་ཐོག་ནས་མུ་མཐུད་འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་དངོས་ཚན་གཙོ་བོའི་མདུན་གྲལ་དུ་སླེབས་ཏེ་མཉེན་ཆ་དང་གསོན་ཤུགས་ཆེན་པོ་མངོན་ཡོད། མི་ཐབས་རིག་ནུས་དང་། ཚད་རྡུལ་ཚན་རྩལ། སྐྱེ་དངོས་སྨན་རྫས་སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་གསར་གཏོད་གྲུབ་འབྲས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་ངང་ཐོན་ནས། རང་རྒྱལ་འདི་ཉིད་གསར་གཏོད་ནུས་པ་ཆེ་རུ་འགྲོ་མགྱོགས་ཤོས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དངོས་ཚན་གྱི་གྲས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། སྒུལ་ནུས་དང་ལེགས་ཆ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆེ་རུ་སོང་ཡོད། ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་ཀྱི་རི་འགོག་དམག་འཁྲུག་དང་འཛམ་གླིང་གི་ཧྥ་ཤི་སིར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་དམག་འཁྲུག་གི་རྒྱལ་ཁ་རླབས་ཆེན་ཁྲོད་ནས་སྟོབས་ཤུགས་བསྡུ་ལེན་བྱས་པ་དང་། གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་བཅོས་སྐྱོང་གི་གྲོས་འགོར་བརྟེན་ནས་ཐུན་མོང་ངོས་འཛིན་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བས། རང་རྒྱལ་འདི་ཉིད་ཉིན་རེ་བཞིན་ཡོ་ལང་ཆེ་བའི་འཛམ་གླིང་ཁྲོད་ཀྱི“ངེས་གཏན་རང་བཞིན་གྱི་སྔོ་ལྗང་གླིང”དུ་གྱུར་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་འགན་འཁྲི་འཁུར་སེམས་མངོན་ཡོད།

“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་བཞི་པའི”རིང་། རང་རྒྱལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་འབོར་བསྟུད་མར་འགག་སྒོ་གསར་པ་ལས་བརྒལ་ཏེ། སྒོར་དུང་ཕྱུར་ཁྲི་110ལས་བརྒལ་བ་ནས་སྒོར་དུང་ཕྱུར་ཁྲི་140ལས་བརྒལ་བའི་བར“བསྟུད་མར་ཐེངས་བཞི”འཕར་ནས། འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་འཕར་སྣོན་ཡོང་བར་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་ཚད་30%ཡས་མས་སུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཐུབ་ཡོད། དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་དང་། ཚན་རྩལ་གྱི་སྟོབས་ཤུགས། རྒྱལ་སྲུང་གི་སྟོབས་ཤུགས། ཕྱོགས་བསྡུས་རྒྱལ་སྟོབས་བཅས་སྐས་རིམ་གསར་པར་སླེབས་པ་དང་། རི་སྔོ་ཆུ་དྭངས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་གཞི་མདངས་སུ་གྱུར་པ། མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོབ་སྣང་དང་། སྐྱིད་སྣང་། བདེ་འཇགས་ཚོར་སྣང་བཅས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ། ལོ་བརྒྱ་གཉིས་པའི་འབད་འཐབ་དམིགས་ཚད་ཀྱི་རྒྱང་ལམ་གསར་པའི་འགོ་ཡག་པོ་བཙུགས་པ་བཅས་ལས་འབད་འབུངས་མདུན་སྐྱོད་དང་བརྩོན་པ་ལྷུར་ལེན་བྱེད་པའི་ང་ཚོའི་བློ་སྟོབས་དང་། སེམས་ཤུགས། གཏིང་ཤུགས་བཅས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཀྲུང་གོའི་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་ཁབ་སྟོབས་ཆེན་འཛུགས་སྐྲུན་དང་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་གྱི་བྱ་གཞག་རླབས་པོ་ཆེར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ཆོད་སེམས་དང་གདེང་ཚོད་བརྟན་དུ་ཕྱིན་ཡོད།

ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་ལ་གྲུབ་འབྲས་གསར་པ་གལ་ཆེན་ཐོབ་པ་དང་ཀྲུང་གོའི་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་ལ་གོམ་སྟབས་གསར་པ་སྤོས་པ་ལས“གཏན་འཁེལ་གཉིས”ཀྱི་ཐག་གཅོད་རང་བཞིན་གྱི་དོན་སྙིང་གང་ལེགས་མངོན་ཡོད། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས“འཐབ་ཇུས་ཀྱི་ངེས་ཤུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ནས་གོམ་པ་རེ་རེ་བཞིན་མདུན་ཕྱོགས་སུ་བརྟན་པོར་བསྐྱོད་པ་དང་དུས་མཚམས་རེ་རེ་བཞིན་སྐུལ་འདེད་ཏན་ཏིག་བཏང་ཚེ། ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་ལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་རྒྱལ་ཁ་ཆུང་གྲས་བསགས་ནས་རྒྱལ་ཁ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཏེ་ང་ཚོའི་དམིགས་ཚད་མངོན་འགྱུར་ཐུབ་ངེས་ཡིན”ཞེས་མཛུབ་སྟོན་གཏིང་ཟབ་གནང་ཡོད།

ད་ལོ་ནི“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅོ་ལྔ་པའི”འགོ་ཚུགས་ལོ་རེད། འགོ་ཡག་པོ་ཚུགས་ཐུབ་པ་ནི་ལེགས་གྲུབ་ཕྱེད་ཀ་ཐོབ་པ་དང་ཁྱད་མེད། ཏང་གི་སྐབས་ཉི་ཤུ་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་བཞི་པས་རྨང་གཞི་བརྟན་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཤུགས་རྒྱག་རྒྱུར་གཞི་ཚུགས་ཏེ། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅོ་ལྔ་པའི”རིང་གི་ཀྲུང་གོའི་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་སྤྱི་ཡོངས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་འཐབ་ཇུས་ལས་འགན་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས་འབྱུང་འགྱུར་ལོ་ལྔའི་བརྗིད་ཆེའི་འཆར་གཞི་བཀོད་ཡོད། མིག་སྔར། རང་རྒྱལ་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་གོ་སྐབས་དང་ཉེན་ཁ་དང་འགྲན་སློང་མཉམ་དུ་གནས་པ་དང་། གཏན་འཁེལ་མེད་པ་དང་སྔོན་དཔག་དཀའ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དམིགས་ཚད་ཇི་ཙམ་ཆེ་བ་དང་འགྲན་སློང་ཇི་ཙམ་ཛ་དྲག་ན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གདེང་ཚོད་དེ་ཙམ་གྱིས་བརྟན་དུ་བཏང་ནས། ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་འགོ་ཁྲིད་གནང་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལེགས་ཆ་དང་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཏེ། “ཀྲུང་གོའི་ལམ་ལུགས”ལ་བརྟེན་ནས“ཀྲུང་གོ་བཅོས་སྐྱོང”ལ་འདེགས་སྐྱོར་བྱེད་པ་དང་ཀྲུང་གོའི་ངོ་མཚར་གཏོད་དགོས། ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་དང་། མི་དམངས་རང་ཁྱིམ་རང་བདག ཁྲིམས་ལྟར་རྒྱལ་སྐྱོང་བཅས་གཅིག་གྱུར་དམ་ཟབ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ནས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་རྩ་བའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ། ཏང་གི་འདོད་ཚུལ་དེ་ཁྲིམས་གཏན་འཁེལ་བའི་གོ་རིམ་བརྒྱུད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འདོད་བློ་དང་མི་དམངས་ཀྱི་ཐུན་མོང་བྱ་སྤྱོད་དུ་འགྱུར་བའི་འགན་ལེན་དང་ཏང་གི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་། ལམ་ཕྱོགས། མཛད་ཕྱོགས་སྲིད་ཇུས། ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་བཅས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་དོན་ཁྲོད་དུ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་ལེན་བསྟར་ཐུབ་པའི་འགན་ལེན་བྱས་ཚེ། རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་མདུན་ལམ་དང་ལས་དབང་མི་དམངས་ཀྱི་ལག་ཏུ་དམ་པོར་འཛིན་ཐུབ་ངེས་རེད།

མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་ལུགས་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོའི་མི་དམངས་དམངས་གཙོ་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གཞི་རྟེན་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད། མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་ལུགས་མཐའ་འཁྱོངས་ཡག་པོ་དང་། འཐུས་ཚང་ཡག་པོ། བེད་སྤྱོད་ཡག་པོ་བཅས་བྱེད་པ་དང་། མི་དམངས་མང་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་བྱེད་པ། མང་ཚོགས་ཀྱི་འབོད་སྒྲ་ཉན་པ། མང་ཚོགས་ཀྱི་འདོད་བློ་མཚོན་པར་བྱེད་པ། ཕྱོགས་ཁག་གི་བློ་གྲོས་དང་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བ། རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ལ་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱ་རྒྱུའི་སྐུལ་སློང་བཅས་བྱས་ཏེ་ལོ་ཧྲིལ་པོའི་ལས་དོན་ཁག་ཏན་ཏིག་ངང་ཡག་པོ་བསྒྲུབས་ཚེ། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅོ་ལྔ་པའི”འགོ་ཡག་པོ་འཛུགས་པ་དང་གོམ་པ་ཡག་པོ་སྤོ་བར་འདེགས་སྐྱོར་ནུས་ལྡན་ཐུབ་ངེས་རེད། སླད་ཕྱིན་རྒྱ་ཆེའི་འཐུས་མིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚུགས་གནས་མཐོ་རུ་བཏང་སྟེ། ཁྲིམས་བཀོད་འགན་འཁྲི་ཟོལ་མེད་ངང་སྒྲུབ་པ་དང་། སྐད་ཆ་དྲང་པོ་ཤོད་པ། བྱ་བ་དངོས་སྒྲུབ་པ། བྱ་ཐབས་དངོས་འདོན་པ། བློ་བསྡུས་དགེ་འཚོལ་བྱེད་པ། ཐུན་མོང་ངོས་འཛིན་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བ། ཐབས་ཇུས་བཟང་པོ་རྒྱ་ཁྱབ་ངང་འདོན་པ་བཅས་བྱས་ནས་ཏང་དང་མི་དམངས་ཀྱི་ཆེད་ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དང་རང་འགན་གཙང་མར་འཁུར་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད།

ད་ཆ། ང་ཚོ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྐྲུན་པའི་འགག་རྩའི་དུས་སྐབས་སུ་སླེབས་པས། ངེས་པར་དུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི“འགག་རྩའི་རྒྱུག་མཐུད་དབྱུག་པ”དམ་པོར་བཟུང་ནས་མུ་མཐུད་མདུན་སྐྱོད་བྱེད་དགོས། བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་མཐའ་འཁོར་དུ་དེ་བས་མཐུན་སྒྲིལ་དམ་ཟབ་བྱེད་པ་དང་། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ། “གཏན་འཁེལ་གཉིས”ཀྱི་ཐག་གཅོད་རང་བཞིན་གྱི་དོན་སྙིང་ལ་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་ལེན་པ། “འདུ་ཤེས་བཞི”ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་དང་། “གདེང་ཚོད་བཞི”བརྟན་དུ་གཏོང་བ། “སྲུང་སྐྱོང་གཉིས”ཐུབ་པར་བྱེད་པ། རྒྱལ་ངེས་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་བརྟན་དུ་གཏོང་བ། དཔའ་ངར་ཆེར་སྐྱེད་ཀྱི་བློ་སྟོབས་མཐའ་འཁྱོངས་བཅས་བྱས་ཚེ། ང་ཚོས“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅོ་ལྔ་པའི”འགོ་ཡག་པོ་བཙུགས་ནས་ཀྲུང་གོའི་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་རྒྱང་ལམ་གསར་པར་འོད་སྟོང་གསར་པ་སླར་ཡང་གཏོད་ཐུབ་ངེས་ཡིན།

ཚོགས་ཆེན་ཐུགས་གྲ་ལེགས་འགྲིག་ཡོང་བའི་སྨོན་འདུན་ཞུ།