མཚོ་སྔོན་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར་ཐོག་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་གཞིར་བཟུང་། ཉེ་ཆར། གསར་འགོད་པས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་ནུབ་སོག་རིགས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཀྲོའུ་འཕེལ་སྒྱུར་ཨུ་ལྷན་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱས་པར་གཞིགས་ན། ད་ལོ་མཚོ་ནུབ་ཀྲོའུ་ཡིས་འགྲིམ་འགྲུལ་དང་། ཆུ་བེད། ནུས་རྒྱུ། གྲོང་ཁྱེར་འཛུགས་སྐྲུན་བཅས་ཁྱབ་ཁོངས་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་དམིགས་ནས་གཙོ་གནད་འདེགས་སྐྱོར་རྣམ་གྲངས་ཁག་གཅིག་འཆར་འགོད་དང་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་བརྟེན་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྨང་གཞི་བརྟན་དུ་བཏང་སྟེ་ལོ་ཧྲིལ་པོའི་ལས་དོན་གྱི་འགོ་ཡག་པོ་འཛུགས་པ་དང་གོམ་སྟབས་ཡག་པོ་སྤོ་བར་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུ་རེད།

འགྲིམ་འགྲུལ་འཛུགས་སྐྲུན་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ས་ཁོངས་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་འགྲིམ་འགྲུལ་དྲ་རྒྱ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་ཧུར་ཐག་བཏང་ནས། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་འདེགས་སྐྱོར་བརྟན་དུ་གཏོང་རྒྱུ་རེད། ལོ་འདིའི་ནང་མཚོ་བོད་ལྕགས་ལམ་གོར་མོ་ནས་ལྷ་སའི་དུམ་བུའི་གློག་རླངས་ཅན་གྱི་སྒྱུར་བཀོད་ལས་གྲྭ་དང་། Ｓ210ཐེམ་ཆེན(ཐེམ་འཕོང)ནས་ཅོང་ཆུ་གྲོང་རྡལ་བར་དང་དེ་ནས་འབྲུག་ཁྱུང་ཤང་བར་གྱི་གཞུང་ལམ་དང་། མོ་ཧོ་པུའུ་ལུའུ་ཁེ་གྲོང་ཚོ་ནས་མོང་ཡ་གྲོང་རྡལ་གཏེར་ཁུལ་བར་གྱི་གཞུང་ལམ། Ｇ315ནས་མོང་ཡ་གྲོང་རྡལ་བར་གྱི་གཞུང་ལམ། མོང་ཡ་གྲོང་ཁྱེར་ལེང་ཧུའུ་གྲོང་རྡལ་གྱི་མེ་སྟག་གཞུང་ལམ་ཨང་88པ་བཅས་སྐྲུན་འགོ་འཛུགས་རྒྱུ་ཡིན་ལ། གོར་མོ་ནས་གཏེར་ལེན་ཁའི་བར་གྱི་ཐད་སྐྱོད་གཞུང་ལམ་དང་། Ｓ214ཧོའེ་ཐོའུ་ཐ་ལ་ནས་ཙུང་ཅ་གྲོང་རྡལ་སོགས་ཀྱི་གཙོ་གནད་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དུས་འགོའི་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་འགྲིམ་འགྲུལ་ཤར་གཏོང་ནུས་པ་དང་སྐྱེལ་འདྲེན་ཆུ་ཚད་རྒྱུན་མཐུད་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་རེད།

ཆུ་བེད་འཛུགས་སྐྲུན་ཐད་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ནུས་ཆེའི་བེད་སྤྱོད་དང་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་ལ་དམིགས་ནས། ཚྭ་འདམ་གཤོང་སའི་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་བཀོད་སྒྲིག་གི་དུས་ཐེངས་དང་པོ་དང་། ནུའོ་མུའུ་ཧུང་ཆུ་མཛོད་ཀྱི་ལེ་ལག་ཚང་བའི་ཆུ་འདྲེན་ཁུལ། གསོག་སྐྱིལ་གྲོག་རོང་ཆུ་མཛོད་གཏེར་ལེན་ཁའི་ཆུ་འདོན་ལས་གྲྭ ཐ་ཐ་ལིང་གཙང་པོའི་ཆུ་མཛོད། ཞའོ་ཧྲུའེ་ཆའོ་ཆུ་མཛོད་བཅས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་མགྱོགས་སུ་གཏོང་རྒྱུ་མ་ཟད། ཤང་སྡེ་ཆུ་མཛོད་དང་དེ་བཞིན་ལེ་ལག་ཚང་བའི་ཆུ་འདྲེན་ཁུལ་དང་། དུར་ལམ་ཆིང་ཆོན་ཆུ་མཛོད། དབུས་ལམ་རྫོང་སའེ་ཤིས་ཆུ་མཛོད་ཉམས་གསོ་བདག་སྐྱོང་། གོར་མོ་ཞིང་རའི་ཆུ་འདྲེན་ཁུལ་སྒྱུར་བཀོད་རྣམ་གྲངས་བཅས་སྐྲུན་འགོ་བཙུགས་ནས་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་བཀོད་སྒྲིག་གི་ལས་ཆོད་དང་ཞིང་ལས་ཀྱི་ཆུ་གྲོན་ཆུང་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་རེད།

ནུས་རྒྱུའི་ཐོན་ལས་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་ཡོང་བ་དང་ཕན་འབྲས་ཆེ་རུ་གཏོང་བར་དམ་པོར་དམིགས་ཏེ་ས་ཁོངས་ཀྱི་ནུས་རྒྱུའི་བདེ་འཇགས་ལ་འགན་ལེན་བརྟན་པོ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། གོར་མོ་རྡོ་སྣུམ་བཙོ་སྦྱང་བཟོ་གྲྭ་ལེགས་སྒྱུར་རིམ་སྤོར་སྒྱུར་བཀོད་དང་ཝང་ཀ་ཞིའུ་རྡོ་སོལ་གཏེར་ཁའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དུས་འགོའི་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་གཏོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་ཏ་ཐོའུ་ཡང་གཏེར་ཁུལ་གཉིས་པར་ལོ་རེར་ཏུན་ཁྲི་15གསར་འཕར་དང་ལུང་ཨན་ལུའེ་ཚའོ་ལུང་གཞུང་ལ་ལོ་རེར་ཏུན་ཁྲི་45གསར་འཕར་གྱི་ཁྲོན་འདྲུ་རྡོ་སོལ་གཏེར་ཁ་བསྐྱར་སྐྲུན་རྒྱས་སྐྲུན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་རེད།

གྲོང་ཁྱེར་འཛུགས་སྐྲུན་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཁུལ་ཆུང་རྙིང་པ་ཆ་ཚང་1654དང་། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཉེན་ཡོད་ཁང་པ་རྙིང་པ་ཆ་ཚང་137 དེ་བཞིན་གོར་མོ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྨ་ཆུའི་ཆུ་འགོ་ཁུ་ནུ་སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཆུ་འདོན་སྦུག་དྲ་སྒྱུར་བཀོད་དང་། གཏེར་ལེན་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་ཧྲི་ཁྲེང་ལམ་ཆེན་ཡུག་ཁུལ་གྱི་ཆར་ཆུ་དང་བཙོག་ཆུ་ལོགས་དབྱེ། མོང་ཡ་གྲོང་ཁྱེར་ཧྭ་ཐུའུ་ལུང་གཞུང་གི་ཅིན་ཧྲན་ལམ་ཡུག་ཁུལ་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་སྦུག་དྲ་སྒྱུར་བཀོད་སོགས་ཀྱི་ལས་གྲྭར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། ལོ་འདིའི་ནང་སྦུག་དྲ་སྣ་ཚོགས་སྤྱི་ལེ་80ལྷག་གསར་སྒྱུར་སྒྱུར་བཀོད་དང་གསར་དུ་བསྐྲུན་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཐེག་ནུས་དང་གནས་འཕྲོད་ཀྱི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་རེད།