འདི་ནི་མཁའ་ཐོག་ནས་པར་བརྒྱབ་པའི་ཀྲེང་ཏ་ཤིན་ལུང་ཀོག་ཧྥེ་རིག་གནས་གླིང་ཡིན་པ།

“ཐེ་ལན་པང་ཁོག་གི་རྒྱ་སྡེའི་ཁྲོམ་གཞུང་དུ་ཡོད་པའི་ཚལ་སོན་ཚོང་ཁང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ནས་ཀྲུང་གོ་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་མ་འཇོག་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཆོག་མཆན་ལག་ཁྱེར་དང་པོ་རག་པའི་བར་དང་། དེ་ནས་ཀྲུང་གོར་མ་འཇོག་བྱེད་ཁྱོན་ཆེ་ཤོས་དང་མ་འཇོག་ཁྱབ་ཁོངས་མང་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁོངས་སྒྲོལ་བའི་ཁེ་ལས་ཚོགས་པའི་གྲས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་པའི་བར་ཀྲེང་ཏ་ཚོགས་པ་འདི་ཉིད་ཀྲུང་གོའི་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེའི་བྱ་གཞག་ལ་བདེན་དཔང་བྱེད་མཁན་དང་། དེའི་ནང་ཞུགས་མཁན། དེར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་མཁན་བཅས་སུ་གྱུར་པ་མ་ཟད། ཀྲུང་གོའི་ཁྲོམ་རར་གཞིས་བརྟན་པོ་ཚུགས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་རང་ཉིད་ལ་དབང་བའི་ཀྲུང་གོའི་གོ་སྐབས་འཚོལ་བར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་ཡོད”ཅེས་ཉམས་མྱོང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཀྲེང་ཏ་ཚོགས་པའི་ཏུང་ཧྲི་ཀྲང་གཞོན་པ་ཞེ་དབྱི་ཡིས་བཤད།

གོ་སྐབས་དམ་འཛིན་བྱས།

“ཚལ་སོན་ལས་རིགས” “ཐོན་ལས་ཆེན་པོར”འགྱུར་བ།

ཐོག་མར་བཙུགས་པ་དང་། འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པ། དེ་ནས་སྟོབས་ཆེར་སོང་བ་བཅས་ཀྱི་བར་ཀྲེང་ཏ་ཚོགས་པ་ནི་ཀྲུང་གོ་དང་སྔ་བར་ཕྱི་གསུམ་དུ་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད། 1919ལོར། དང་ཐོག་ཞེ་དབྱི་ཁྲུའུ་ཟེར་བའི་གཞོན་ནུ་ཞིག་གིས་དངུལ་ཊམ་བརྒྱད་དང་སྔོ་ཚལ་སྐེ་ལན་དང་པད་ཚལ་གྱི་སོན་བླུགས་པའི་རྩྭ་རས་ཞིག་ཁྱེར་ཏེ་ཀོང་ཏུང་ཧྲན་ཐོའུ་ནས་ཐེ་ལན་པང་ཁོག་ཏུ་ལས་ཀ་འཚོལ་བར་ཕྱིན། 1921ལོའི་ཟླ་བ་དྲུག་པར། ཞེ་དབྱི་ཁྲུའུ་ཡིས་པང་ཁོག་གི་རྒྱ་སྡེའི་ཁྲོམ་གཞུང་དུ“ཀྲེང་ཏ་ཚོང་ཁང”ཞེས་པའི་ཚལ་སོན་ཚོང་ཁང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་བཙུགས་པ་དང་། ཚལ་སོན་རྩྭ་རས་རེ་རེ་རྒྱ་མཚོ་བསྒྲལ་ནས་བཏང་བ་དེས་ཞེ་དབྱི་ཁྲུའུ་ཐེ་ལན་ལ་ཚོང་ལམ་བརྟན་པོ་ཞིག་འཛུགས་ཐུབ་པ་མ་ཟད། “ཀྲེང་ཏའི་ཀྲུང་གོའི་གཏམ་རྒྱུད”ཀྱི་འགོ་བརྩམ་རྒྱུར་རྨང་གཞི་ཡག་པོ་འདིང་ཐུབ་པའང་བྱུང་ཡོད།

1979ལོར། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཚོང་པ་དང་ཕྱིར་སྡོད་རང་མིའི་ཚོང་པ་མང་ཆེ་བ་ཞིག་སོམ་ཉིའི་གནས་སུ་ལྷུངས་སྐབས། ཞེ་དབྱི་ཁྲུའུ་དང་ཁོང་གི་བུ་ཞེ་གོ་མིང་ཀོང་ཏུང་ཧྲེན་ཀྲེན་དུ་འོང་བ་མ་ཟད། ལོ་དེར་ཀྲེང་ཏ་ཚོགས་པ་དང་ཨ་རིའི་ཁང་ཏི་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་དུ་མ་དངུལ་ཨ་སྒོར་ཁྲི་3000བཏང་ནས་ཀྲེང་ཏ་ཁང་ཏི་ཚད་ཡོད་ཀུང་སི་བཙུགས་པ་མ་ཟད། ཧྲེན་ཀྲེན་དུ་ཀྲུང་གོའི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་གཟན་ཆག་བཟོ་གྲྭ་དང་པོའང་བཙུགས་པ་རེད།

ཀྲུང་གོར་རིམ་བཞིན་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེ་བྱེད་པ་དང་སྦྲགས་ཀྲུང་གོར་ཡོད་པའི་ཀྲེང་ཏ་ཡི་བྱ་གཞག་ཀྱང་ཡར་ངོའི་ཟླ་བཞིན་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ཡོད། ཀྲེ་ཅང་དུ་དེང་རབས་ཅན་གྱི་ཞིང་ལས་ཐོན་ལས་གླིང་བསྐྲུན་པ་དང་། ཧྲན་ཏུང་དུ་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བཟའ་བཅའི་ཐོན་སྐྱེད་ལས་རིམ་མང་པོ་ཉིན་མཚན་བསྟུད་མར་འཁོར་སྐྱོད་བྱས་པ། པེ་ཅིང་དུ་སྒོ་ང་ཁྲི་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་རང་འགུལ་དབྱེ་འབྱེད་ལས་རིམ་ནས་རིམ་བཞིན་ཕྱིར་གཏོང་བ་སོགས་བྱུང་ཡོད། ད་ཆ། ཀྲེང་ཏ་ཚོགས་པས་ཀྲུང་གོར་བཙུགས་པའི་ཁེ་ལས་670ལྷག་ཙམ་ཡོད་པར་ལས་མི་ཁྲི་8ལྷག་ཙམ་ཟིན་པ་དེ་དག་ཞིང་འབྲོག་ལས་ཀྱི་བཟའ་བཅའ་དང་། སྡེབ་ཚོང་སིལ་ཚོང་། སྨན་བཟོ་བ། བཟོ་ལས་སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་དང་ལས་རིགས་10ལྷག་ཙམ་ལ་ཁྱབ་ཡོད། 2024ལོར་ཀྲེང་ཏ(ཀྲུང་གོ)ཡི་ཚོང་གཉེར་དངུལ་འབོར་མི་དམངས་ཤོག་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2080ཟིན་ནས་ཀྲུང་གོར་མ་འཇོག་བྱེད་ཁྱོན་ཆེ་ཤོས་དང་མ་འཇོག་ཁྱབ་ཁོངས་མང་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁོངས་སྒྲོལ་བའི་ཁེ་ལས་ཚོགས་པའི་གྲས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།

འདི་ནི་ཀྲེང་ཏ་པེ་ཅིང་ཕིང་ཀུའུ་བྱ་ཚང་དུ་རིག་ནུས་འཕྲུལ་མིས་སྐོར་གཡེང་བྱེད་བཞིན་པ།

གསར་འབྱེད་གསར་གཏོད་བྱས།

“ལས་རིགས་རྙིང་པ”ནས“ཚོང་ལམ་གསར་པར”བསྐྱོད་པ།

ཀྲེང་ཏ་བྱ་གསོ(པེ་ཅིང)ཚད་ཡོད་ཀུང་སི་དེ་པེ་ཅིང་གྲོང་ཁྱེར་ཕིན་ཀུའུ་ཆུས་སུ་ཡོད་ཅིང་། བྱ་གསོ་ཁུལ་དུ་དྲི་ངན་མེད་ལ་འུར་སྒྲའང་མེད་པར། དེར་རིག་ནུས་འཕྲུལ་མིའི་རང་འགུལ་སྐོར་ཞིབ་ལག་རྩལ་གྱིས“མི་གཅིག་གིས་བྱ་དེ་ཁྲི་16.8གསོ་བ”དངོས་སུ་གྱུར་ཡོད།

གསོ་ཚགས་ར་བ་སྐྲུན་རིང་། ཀྲེང་ཏ་ཚོགས་པས་ས་གནས་དེ་གའི་སྲིད་གཞུང་དང་། ཞིང་པའི་མཉམ་ལས་ཁང་། དངུལ་རྩའི་སྒྲིག་གཞི་བཅས་དང་མཉམ་ལས་བྱས་ཏེ། ཞིང་པ་ས་ཞིང་མ་རྐང་དུ་བྱས་ཏེ་མཉམ་ལས་ཁང་ལ་ཞུགས་སུ་བཅུག་པ་དེས་ལོར་བགོ་འགྲེམས་རག་པ་མ་ཟད། ད་དུང་ཁྱིམ་གྱི་སྒོ་རྩ་ནས་ལས་ཞུགས་ལས་གནས་མང་པོ་བྱུང་ནས་ཞིང་པ་དང་དབང་སྐྱོན་ལ་རོགས་སྐྱོར་དང་། འབབ་འཕར་ཕྱུག་འགྱུར་གྱི་ལམ་བུ་གསར་པར་བསྐྱོད་ཐུབ་ཡོད། བྱེད་སྟངས་དེ་རིགས་ལམ་ལྷོངས་བྱུང་བ་དེས་ཀྲུང་གོའི་ཞིང་ཆེན་དང་གྲོང་ཁྱེར་16ལ་དཔེ་གཞི་ཁྱབ་གདལ་བཏང་ནས་ཁྱོན་མི་དམངས་ཤོག་སྒོར་དུང་ཕྱུར་224བཏང་བ་དེ་ཧ་ཧྥུའུ་ཚོང་དོན་སློབ་གླིང་གིས་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་དཔེ་གཞིར་དྲངས་ཡོད།

འདི་ནི་ཀྲེང་ཏ་ཤིན་ལུང་ཀོག་ཧྥེ་རིག་གནས་གླིང་གི་རང་འགུལ་ཐོན་སྐྱེད་ལས་རིམ་དུ་ཀོག་ཧྥེ་ལས་སྣོན་བྱེད་བཞིན་པ། པར་ཚང་མ་ཀྲེང་ཏ་ཚོགས་པས་མཁོ་འདོན་བྱས།

མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་།

“ཕྱིར་སྡོད་རང་མིའི་ཕ་ཡུལ་གྱི་བྲོ་བ” “རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་གྱི་ཚ་རླབས”ལ་འགྱུར་བ།

ཤིན་ལུང་བ་དང་ཀོག་ཧྥེའི་དབར་གྱི་ལས་འབྲེལ་ནི་དུས་རབས་གོང་མའི་ལོ་རབས་50པའི་དུས་འགོར་ཤིན་ལུང་གི་ཕྱིར་སྡོད་རང་མིའི་ཞིང་རའི་ཀོག་ཧྥེ་བཟོ་གྲྭ་ནས་གླེང་དགོས། བཟོ་གྲྭ་དེ་ནི་ཨེ་ཤེ་ཡ་ཤར་ལྷོ་ནས་ཕྱིར་ལོག་པའི་ཕྱིར་སྡོད་རང་མིས་བཙུགས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཀྲུང་གོ་གསར་པ་དབུ་བརྙེས་རྗེས་ཀྱི་ཀོག་ཧྥེ་བཟོ་གྲྭ་དང་པོ་དེའང་རེད། 1987ལོར། བཟོ་གྲྭ་འདིས་ཚོང་རྟགས“ཐའེ་དབྱང་ཧོ་རྟགས་ཅན”ཞེས་པ་བདེ་བླག་ངང་ཐོ་འགོད་བྱས་ཤིང་། 2020ལོའི་ཟླ་བ་དགུ་པར་ཀྲེན་ཏ་ཚོགས་པ་དང་ཝན་ཉིང་གྲོང་ཁྱེར་སྲིད་གཞུང་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་དུ་མ་དངུལ་བཏང་ནས་མ་རྩ་མཉམ་འཇོག་གི་ཀུང་སི་ཞིག་བཙུགས་ཏེ། དེ་སྔའི་ཤིན་ལུང་ཕྱིར་སྡོད་རང་མིའི་ཞིང་རའི་ཀོག་ཧྥེ་བཟོ་གྲྭའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་མ་དངུལ་བཏང་ནས་སྒྱུར་བཀོད་བྱས་པ་མ་ཟད། “ཐའེ་དབྱང་ཧོ་རྟགས་ཅན”གྱི་ཤིན་ལུང་ཀོག་ཧྥེ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་རྩིས་བླངས་པ་རེད།

ཀྲེང་ཏ་ཀོག་ཧྥེའི་བྱ་གཞག་གི་སྤྱི་ཁྱབ་ཅིང་ལི་ཡེ་ཅན་གྱིས། ཀྲེང་ཏ་ཤིན་ལུང་ཀོག་ཧྥེའི་རིག་གནས་གླིང(གཤམ་དུ“རིག་གནས་གླིང”ཞེས་བསྡུ་རྒྱུ)དེ་2022ལོའི་ཟླ་བ་བདུན་པར་ལས་གཉེར་བྱེད་འགོ་ཚུགས་པར་ས་ཁྱོན་ལ་སྨི་ངོས་གྲུ་ཁྲི་6ལྷག་ཙམ་ཟིན་གྱི་ཡོད། “མདུན་དུ་ཚོང་ཁང་དང་རྒྱབ་ཏུ་བཟོ་གྲྭ་ཡོད་པའི”རྣམ་པ་སྤྱད་དེ། ཀོག་ཧྥེ་འདེབས་འཛུགས་འགྲེམས་སྟོན་དང་། ཐོན་སྐྱེད་ལས་སྣོན། ཡུལ་སྐོར་ཉམས་ལེན། རིག་གནས་ཞིབ་སློབ་སོགས་བྱེད་ནུས་ཁུལ་ཆེན་པོ་བདུན་བཙུགས་ནས“བཟོ་ལས་ཡུལ་སྐོར་དང་ཉམས་ལེན་མྱོང་རོལ་ཟུང་འབྲེལ”གཞི་གཅིག་ཅན་གྱི་ཤིན་ལུང་ཀོག་ཧྥེ་ཡི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོའི་ཁྱད་ལྡན་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་གླིང་ཧུར་ཐག་བཏོད་ཡོད་ཅེས་གསར་འགོད་པར་བཤད།

2025ལོའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པར། རིག་གནས་གླིང་གིས་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་པའི་ཀོག་ཧྥེ་ཐོན་རྫས་སྤྱི་རྒྱ་221.5ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡར་བཏང་བ་དེ་ཧའེ་ནན་རང་མོས་ཉོ་ཚོང་གྲུ་ཁའི་ཟུར་སྦྱོར་རྒྱུ་ཆར“སྒོ་ཁྲལ་མེད་པའི”སྲིད་ཇུས་འོག་ཀོག་ཧྥེ་རིགས་ཀྱི་ཕྱིར་གཏོང་ནང་འདྲེན་ཉོ་ཚོང་གི་མངགས་ཐོ་ཐོག་མར་གྱུར་ཡོད།

“ཀྲུང་གོའི་གསར་གཏོད་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་ཤུགས་ཆེན་འཕེལ་ནས་མི་ཐབས་རིག་ནུས་ཀྱི་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་མགྱོགས་མྱུར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ‘ལོ་ལྔ་ཚན་བཅོ་ལྔ་པའི’འཆར་འགོད་ནང་། ‘ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་གསར་མར་སྣེ་ཁྲིད་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ’དེ་མངོན་གསལ་དོད་པའི་གནས་བབ་ཐོག་འཇོག་དགོས་པའི་གྲོས་འགོ་བཏོན་ཡོད། སླད་ཕྱིན། ཀྲེང་ཏ་ཚོགས་པས་ཀྲུང་གོའི་ཁྲོམ་རར་བརྟེན་ནས་གྲངས་འཛིན་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་སྒྱུར་གོམ་སྟབས་མགྱོགས་སུ་བཏང་སྟེ། མི་ཐབས་རིག་ནུས་ལས་བྱུང་བའི་ཐོན་ལས་འཕོ་འགྱུར་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བརྟེན་གྱི་ཡིན”ཞེས་ཞེ་དབྱི་ཡིས་བཤད་པ་དང་། ཁོང་གིས། མ་འོངས་ལོ་བཅུ་ཡི་ནང་ཀྲེང་ཏ་ཚོགས་པས་ཀྲུང་གོའི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་གསར་མར་མ་དངུལ་གཏོང་རྒྱུ་གཙོ་གནད་དུ་བཞག་ནས་གཙོ་གནད་ཚན་རྩལ་དང་། འཕྲུལ་མི། རིག་ནུས་བཟོ་སྐྲུན་ཁྱབ་ཁོངས་སོགས་ལ་དོ་ཁུར་བྱེད་རྩིས་ཡོད་ཅེས་བཤད།