འདས་ཟིན་པའི་ལོ་གཅིག་རིང་། ནག་ཆུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས“ནག་ཆུར་སྔར་བས་སྤུས་རྟགས་གཏོད་རྒྱུའི”འབད་འཐབ་དམིགས་ཚད་ལ་གཞིགས་ནས“ཁུལ་ལྔ”(ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་ཚོགས་པ་འཛུགས་སྐྱོང་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་དང་། ས་མཐོའི་ཁྱད་ལྡན་འབྲོག་ལས་ཐོན་རྫས་མཁོ་སྤྲོད་ཁུལ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནུས་རྒྱུ་གཙང་མའི་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་ཁུལ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་བདེ་འཇགས་སྲུང་བཅད་ཁུལ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གལ་ཆེའི་འཐབ་ཇུས་དངོས་ཟོག་གསོག་འཇོག་ཁུལ་བཅས)འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཐབས་ལམ་གཏོད་རྒྱུར་བརྟེན་ཏེ“གཞི་རིམ་ལ་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བ་བཞི་དང་དོན་འཁྱོལ་དམ་འཛིན་ཤུགས་ཆེན”མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ནས། ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་དང་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་སྐས་རིམ་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། 2025ལོའི་དུས་ཚིགས་དང་པོ་ནས་གསུམ་པའི་བར། ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་རིན་ཐང་བསྡོམས་འབོར་དུས་མཚུངས་ལས་6.9%འཕར་བ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གྲོང་མིའི་ཡོང་འབབ་6.2%དང་7.4%སོ་སོར་འཕར་ཡོད།

ཐོན་ལས་གོང་སྤེལ་ཤུགས་ཆེན་བཏང་བས།

ལེགས་ཆ་དང་དཔལ་འབྱོར་མཐུན་སྦྱོར་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ།

2025ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ། ནག་ཆུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འབྲོག་ལས་ཐོན་རྫས་ཚོང་འདུས་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པ་དུས་ཡུན་ཉིན་ལྔ་འཚོགས་ནས་གཉེར་སྐྱོང་བྱེད་པོ་1485ཞུགས་རྒྱུའི་ཡིད་དབང་བཀུག་ཡོད། ས་མཐོའི་ཁྱད་ལྡན་ཐོན་རྫས་སྣ་ཁ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ“ས་ཡུལ་དངོས་ནས་འདེམས་ཉོ་དང་དྲ་ཐོག་ཐད་འཚོང་ཟུང་འབྲེལ”གྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ཚོང་བྱེད་སྟངས་བརྒྱུད་ཕྱིར་ཚོང་བསྡོམས་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་4ཡི་འགག་སྒོ་ཆེན་པོ་ལས་ཐེངས་དང་པོ་བརྒལ་ཡོད།

2025ལོར་གྲོང་ཁྱེར་ཡོངས་ཀྱི་ཕྱུགས་རིགས་མགོ་གྲངས་བཤས་གཏོང་ཚད་ཁྲི་16.74ཟིན་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་8%འཕར་བ་དང་། ཤའི་ཐོན་འབབ་ཏུན་ཁྲི་1.31ཟིན་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་13.1%འཕར་བ། འོ་མའི་ཐོན་འབབ་ཏུན་ཁྲི་6.67ཟིན་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་10.9%འཕར་བ། ཞིང་འབྲོག་ལས་ཀྱི་ལས་སྣོན་ལས་རིགས་ཀྱི་ཐོན་རྫས་རིན་ཐང་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.53ཟིན་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་26%འཕར་ཡོད་པ་རེད།

2025ལོར། ནག་ཆུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་བསྡུར་གཞི་ཡོད་པའི་ལེགས་ཆ་དང་། རྗེས་ཐོན་གྱི་ལེགས་ཆ་གང་ལེགས་བཏོན་ཏེ་འབྲོག་ལས་དང་། ནུས་རྒྱུ། སྐྱེ་ཁམས། རིག་གནས་དང་ཡུལ་སྐོར་བཅས་ཀྱི“ལེགས་ཆ་ལྡན་པའི་དཔལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་བཞི”འཕེལ་རྒྱས་ཤུགས་ཆེན་བཏང་བས། དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྤུས་ཚད་དང་གྲངས་འབོར་ལུགས་མཐུན་དང་ནུས་ལྡན་འཕར་རྒྱུར་སྐུལ་མ་ཐེབས་ཡོད།

ནུས་རྒྱུའི་དཔལ་འབྱོར་ལ་ཚད་བརྒལ་གསར་པ་བྱུང་ཡོད། 2025ལོར་གྲོང་ཁྱེར་ཡོངས་ཀྱི་ནུས་རྒྱུ་གཙང་མའི་སྒྲིག་སྦྱོར་འཕྲུལ་ཚན་ནས་གློག་གཏོང་ཚད་ཆན་ཝ་ཁྲི་137.68ལས་བརྒལ་བ་དང་། སྐྲུན་བཞིན་པ་དང་སྐྲུན་རྩིས་ཡོད་པའི་སྒྲིག་སྦྱོར་འཕྲུལ་ཚན་ནས་གློག་གཏོང་ཚད་ཆན་ཝ་ཁྲི་359ཟིན་པ། དྲ་ཐོག་གློག་གཏོང་ཚད་ཆུ་ཚོད་ཆན་ཝ་དུང་ཕྱུར་11.21ཟིན་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་39.49%འཕར་བ། གློག་ཤུགས་ཕྱིར་གཏོང་ཚད་ཆུ་ཚོད་ཆན་ཝ་དུང་ཕྱུར་1.25ཟིན་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་35.76%འཕར་ཡོད།

“རི་སྔོན་ཆུ་དྭངས་གསེར་དངུལ་རི་ལས་ལྷག་པའི”འདུ་ཤེས་དེ་གསོན་ཉམས་དོད་པའི་ལག་ལེན་དུ་བསྒྱུར་ཚུལ་མངོན་ཡོད། བོད་སྨན་ཐོན་སྐྱེད་རིན་ཐང་བསྡོམས་འབོར་སྒོར་ཁྲི་1400ལྷག་ཙམ་དང་། ལྗང་མདོག་བཟོ་ལས་ཀྱི་གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་ལ་མ་དངུལ་གཏོང་ཚད་སྒོར་དུང་ཕྱུར་5.96ཟིན་ནས་ལོ་འཁོར་གྱི་དམིགས་ཚད་109.6%ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ཡོད།

“ཞིང་ལས་དང་། རིག་གནས། ཡུལ་སྐོར”བཅས་མཉམ་འདྲེས་གཏིང་ཟབ་བྱས་པས། མི་དེ་ལས་མང་བ་ནག་ཆུར་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་པར་ཡོང་ཡོད། 2025ལོར་ནག་ཆུས་ཡུལ་སྐོར་བ་མི་ཐེངས་ཁྲི་294.35ལ་སྣེ་ལེན་བྱས་པར་ཡུལ་སྐོར་གྱི་འགྲོ་སོང་བསྡོམས་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་9.57ཟིན་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་34.34%དང་31.9%སོ་སོར་འཕར་ཡོད། རིག་གནས་ཐོན་ལས་ཀྱི་ཐོན་རྫས་རིན་ཐང་སྒོར་དུང་ཕྱུར་8.4ཟིན་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་35.85%འཕར་ནས་རིག་གནས་ཀྱི“མཉེན་ཤུགས”དེ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི“འདེགས་སྐྱོར་ནུས་ལྡན”དུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད།

དམངས་འཚོའི་ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབས་པས།

བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བ་ཚོར་ཐུབ་པ་བྱུང་བ།

མི་དམངས་ལྟེ་བར་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་དེ་ནག་ཆུས་དམངས་འཚོའི་ལས་ཀའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཁག་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱས་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ཇེ་ཆེར་ཕྱིན་པ་དང་བསྟུན་ནས། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.4དོན་འཁྱོལ་བྱས་པས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མ་མཐའི་འཚོ་བ་འགན་ལེན་བྱ་ཡུལ་དང་། དམིགས་བསལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་མཁན། དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་སོགས་ཀྱི་ཚོགས་སྤྱིར་འགན་སྲུང་ཐུབ་ཡོད། སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུའི་དྲ་རྒྱ་མུ་མཐུད་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། ནག་ཆུ་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྨན་ཁང་གི“ལྟེ་གནས་ཆེན་པོ་ལྔ”སྔ་སྣུར་དུ་བསྐྲུན་པ་དང་། རྫོང(ཆུས)11གི་འབྲེལ་ཟབ་རྫོང་ཁོངས་སྨན་བཅོས་མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་པ་འཛུགས་པར་སྐུལ་འདེད་བརྟན་པོ་བཏང་བས། མང་ཚོགས་ཀྱིས་ནད་ལྟ་བ་དང་སྨན་པ་བསྟེན་པར་སྔར་བས་སྟབས་བདེ་བྱུང་ཡོད། མི་དམངས་བློ་ཡིད་ཚིམ་པའི་སློབ་གསོ་མུ་མཐུད་ཡག་པོ་གཉེར་ནས་སློབ་གསོའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་13.85བཏང་ཡོད།

ལས་ཞུགས་ནི་དམངས་འཚོ་ཆེ་ཤོས་ཡིན། ནག་ཆུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མ་ལས་ཞུགས་ཐུབ་ཚད་96.5%ཟིན་པ་དང་། ཞིང་འབྲོག་པ་ཁྲི་6.6ལས་ཞུགས་གཞན་སྒྱུར་བྱས་པར་ངལ་ནུས་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་7.32ཟིན་ཡོད། ཀྲེ་ཅང་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྐབས་གཉིས་པའི་ངལ་ནུས་སྤུས་རྟགས་འགྲེམས་སྟོན་སྤེལ་རེས་བྱེད་སྒོ་དང“ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི”ལས་ཞུགས་བོད་སྐྱོར་སྐུལ་སྤེལ་ཚོགས་འདུར་ཐེངས་དང་པོ་ཞུགས་ནས་ས་གནས་ས་ཐོག་ཏུ་ཐེམ་ཁུངས་ནག་ཆུ་ནས་ཡིན་པའི་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མ་47དང་གན་རྒྱ་བཞག་སྟེ། ལས་ཞུགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད།

རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ལེགས་སུ་བཏང་བ་དེས་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བར་དེ་བས་སྟབས་བདེ་བྱུང་ཡོད། རྒྱལ་ལམ་G109གོར་མོ་ནས་ནག་ཆུ་བར་དང་། རྒྱལ་ལམ་G345ནག་ཆུ་ནས་སྙན་རོང་བར་གྱི་ལམ་དུམ་སོགས་འགྲིམ་འགྲུལ་མ་ལམ་གྱི་སྤུས་ཚད་མཐོར་གཏོང་སྒྱུར་བཀོད་རྣམ་གྲངས་སྐྲུན་མགྱོགས་སུ་བཏང་བ་དང་། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གཞུང་ལམ་88ཀྱི་མཐུད་འཛུགས་རྣམ་གྲངས་51ལེགས་གྲུབ་ཟིན་པ། འགྲུལ་པ་དང་། དངོས་ཟོག སྦྲག་སྲིད་བཅས་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་ལམ་ཐིག་19ཤར་གཏོང་ཐུབ་པ། ས་མཐོའི་མཛེས་མཐུན་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་10ལག་ལེན་བསྟར་བ། རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་ཚོང་ལས་མ་ལག་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས་7གང་མགྱོགས་སྐྲུན་པས། “མཁོ་སྤྲོད་ཚོང་ཁང་དང་སྒུལ་བདེའི་སྒོ་རྩིས་ཚོང་ཁང་ཟུང་འབྲེལ”གྱི་བྱེད་སྟངས་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ནས་དམངས་འཚོ་ལེགས་སུ་གཏོང་རིང་འཛད་སྤྱོད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཡོད།

སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་སྲུང་བཅད་བརྟན་པོ་བསྐྲུན་པས།

གཙང་པོ་དང་ཆུ་བོར་འབྱུང་རྩ་ནས་སྲུང་སྐྱོང་ཐུབ་པ།

རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་བདེ་འཇགས་སྲུང་བཅད་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པའི་ནག་ཆུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས“རིན་ཐང་ཆེ་ཤོས་སྐྱེ་ཁམས་ལ་ཡོད་པ་དང་། མི་མངོན་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་སྐྱེ་ཁམས་ལ་ཡོད་པ། ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་ཆེ་ཤོས་ཀྱང་སྐྱེ་ཁམས་ལ་ཡོད་པའི”བསམ་བློ་བརྟན་པོར་བཙུགས་ཏེ་ཐཱན་ཉུང་གཏོང་དང་། སྦགས་བཙོག་ཉུང་གཏོང་། སྔོ་ལྗང་རྒྱ་སྐྱེད། འཕར་གཞི་འཕར་བ་བཅས་ལ་མཐུན་སྦྱོར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཆུ་ཚད་མཐོ་པོས་འདེགས་སྐྱོར་བྱས་ཡོད།

2025ལོར་ནག་ཆུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་གཙང་གསུམ་ཆུ་འགོའི་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་གི་བྱང་ཐང་ས་ཁོངས་འཛུགས་སྐྲུན་དང་གསེར་གླིང་མཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་ལག་ལེན་བསྟར་བར་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། བྱང་ཐང་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་གསར་འཛུགས་དུས་མཚམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་འགན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་ནས“སྙིགས་མེད་གྲོང་ཁྱེར”འཛུགས་གཏོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྤེལ་འགོ་ཚུགས་ཡོད།

རྒྱལ་ཁབ་ས་ཆ་སྔོ་འགྱུར་བྱ་སྤྱོད་ལ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། ནགས་ཚལ་ཡོད་སའི་རྫོང་དང་ནགས་ཚལ་འདེབས་པར་འཚམ་པའི་རྫོང་ལ་ལྗོན་ཤིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཤིང་སོན་སྡོང་རྐང་ཁྲི་5ལྷག་ཙམ་བཏབ་པར་ཤིང་འཛུགས་རྒྱ་ཁྱོན་མུའུ་1230ཙམ་ཟིན་པ་དང་། རྩྭ་རའི་སྐྱེ་ཁམས་ཉམས་གསོའི་རྣམ་གྲངས་ལ་མུའུ་ཁྲི་153ལེགས་གྲུབ་ཟིན་ཡོད། རྩྭ་རའི་གཉེར་སྐྱོང་དབང་ཆ་བརྒྱུད་བཤུག་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་ཏན་ཏིག་བཏང་ནས། རྩྭ་རའི་གཉེར་སྐྱོང་དབང་ཆ་བརྒྱུད་བཤུག་གཏོང་ཡུལ་དུད་ཚང་ཁྲི་2.1དང་རྒྱ་ཁྱོན་མུའུ་ཁྲི་4800ལྷག་ཙམ་ཟིན་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བས། ཕྱུགས་རིགས་མེད་པ་དང་ཕྱུགས་རིགས་ཉུང་བའི་དུད་ཚང་ལ་བརྒྱུད་བཤུག་བྱས་པ་ལས་ཡོང་འབབ་སྒོར་ཁྲི་2900ལྷག་ཙམ་ཡོང་བར་སྐུལ་ཁྲིད་ཐུབ་ནས་འབྲོག་པ་ཁྲི་8.91ལ་རྩྭ་ཕྱུགས་དོ་སྙོམས་བྱུང་སྟེ། སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་དང་འབྲོག་པར་འབབ་འཕར་གཉིས་ཀ་བྱུང་ཡོད།

ཁོར་ཡུག་གི་སྤུས་ཚད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ལེགས་སུ་ཕྱིན་ཡོད། 2025ལོར་གྲོང་ཁྱེར་ཡོངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གི་མཁའ་རླུང་སྤུས་ཚད་ལེགས་པའི་ཉིན་གྲངས་ཀྱི་བསྡུར་ཚད་99.7%ཟིན་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་དང་ས་ཁུལ་གྱིས་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པའི་ས་ངོས་ཆུའི་བཅད་ངོས(གནས་ཐིག)34ཡི་ཆུའི་སྤུས་ཚད་100%ཟིན་པ། རྫོང་རིམ་པ་དང་དེ་ཡན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་21གི་གཅིག་སྡུད་འཐུང་ཆུའི་ཆུ་ཁུངས་ཀྱི་ཆུའི་སྤུས་ཚད་100%ཟིན་ཡོད།

སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཞིང་འབྲོག་ལས་ནས་དེང་རབས་ཀྱི་ཐོན་ལས་མ་ལག་བར་དང་། གཞི་རྩའི་དམངས་འཚོ་འགན་སྲུང་ནས་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཚོ་བའི་བར། སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་ནས་ལྗང་མདོག་བར་བཅས་ལ་འཕེལ་རྒྱས་ཤུགས་ཆེན་བྱུང་སྟེ། བྱང་ཐང་གི་ས་གཞི་ཆེན་མོར་ནག་ཆུས་སྔར་བས་སྒོ་དབྱེའི་རྣམ་འགྱུར་དང་སྔར་བས་གོམ་སྟབས་བརྟན་པའི་ཐོག་ནས་དེ་བས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འབྱུང་འགྱུར་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་དང་སྐྱོད་བཞིན་ཡོད།