ཉེ་ཆར། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གཞུང་དོན་ཐིང་གིས《གློག་སྤྱོད་མ་གནས་སྔར་བས་དམའ་རུ་བཏང་ནས་ས་མཐོའི་ཁྱད་ལྡན་ཐོན་ལས་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་རམ་འདེགས་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་ལག་བསྟར་ཇུས་གཞི》(གཤམ་དུ《ལག་བསྟར་ཇུས་གཞི》ཞེས་བསྡུ་རྒྱུ)ལ་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་སྟེ་བཀྲམ་པ་དེ་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་ཁེ་ལས་ཀྱི་གློག་སྤྱོད་མ་གནས་དམའ་རུ་གཏོང་བའི་སྲིད་ཇུས་དེ་དུས་མཚམས་རང་བཞིན་གྱི་ཚོད་ལྟ་ནས་ཕུགས་ཕན་ལམ་སྲོལ་དུ་གྱུར་པ་མཚོན་ཡོད།

《ལག་བསྟར་ཇུས་གཞི》ཡིས་ཕྱོགས་དྲུག་གི་ཐད་ནས་ལེགས་སྒྲིག་དང་། ཚད་ལྡན། ཞིབ་ཚགས་བཟོས་པ་སྟེ། གཅིག་ནི་དེ་སྔའི་ཇུས་གཞིའི་ནང་གི“གནས་སྐབས་ལག་བསྟར”ཅེས་པ་བསུབ་ནས་དེ་ཉིད་ཁེ་ལས་ཀྱི་གློག་སྤྱོད་མ་གནས་དམའ་རུ་གཏོང་བའི་ཕུགས་ཕན་ལམ་སྲོལ་དུ་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ་དང་། གཉིས་ནི་སྔར་ཡོད་ཀྱི་ཐོན་ལས་ཆེན་པོ་བཞིའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་རང་བྱུང་འཐུང་ཆུ་དང་ལྗང་མདོག་ཨར་ལས་རྒྱུ་ཆའི་ཐོན་ལས་ཆེན་པོ་གཉིས་གསར་དུ་བསྣན་པ་མ་ཟད། བོད་ལྗོངས་དང་མཚོ་སྔོན་གྱི་བཟོ་ལས་གླིང་ཁུལ་གྱི་གློག་ཤུགས་ཁྲོམ་རའི་ཉོ་ཚོང་ནང་ཞུགས་པའི་ཁེ་ལས་ཁ་གསབ་བྱ་ཡུལ་ནང་བཅུག་ཡོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཁྲལ་འཇལ་ཆ་རྐྱེན་གྱི་ཚད་བཀག་མེད་པར་བཟོས་པ་དང་། ཆིང་རླུང་དང་གསོ་རླུང་བཟོ་བ་དང་དེ་བཞིན་དྲོད་རླངས་དང་གསོ་རླུང་མཁོ་འདོན་སོགས་ཐོན་ལས་ཀྱི་ཁ་གསབ་ཚད་གཞི་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་པ་རེད། གསུམ་ནི“ལོ་འཁོར་དེའི་ནང་ཐབས་ལམ་གཞན་དག་བརྒྱུད་ནས་གློག་རིན་གྱི་གཟིགས་སྐྱོང་གཞན་དག་ལོངས་སྤྱོད་བྱས་ཚེ། བསྐྱར་དུ་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་མི་ཆོག་པའི”གཏན་འབེབས་གསར་དུ་བསྣན་ཡོད། བཞི་ནི་ཁེ་ལས་རེར་གློག་རིན་ཁ་གསབ་མཐོ་ཤོས་སུ་སྒོར་ཁྲི་350ལས་མི་བརྒལ་བ་ཁ་གསལ་བཏོན་ནས་མ་དངུལ་ཁ་གསབ་ཀྱི་དོ་དམ་ཚད་ལྡན་དུ་བཏང་བ་རེད། ལྔ་ནི་བོད་ལྗོངས་དང་མཚོ་སྔོན་གྱི་བཟོ་ལས་གླིང་ཁུལ་དོ་དམ་ཨུ་ལྷན་དང་དཔལ་འབྱོར་གསར་སྤེལ་ཅུས་དང་དེ་བཞིན(ཁོངས་གཏོགས)གློག་དྲའི་ཁེ་ལས་སོགས་ལག་བསྟར་ལྷུ་ཚིགས་ནང་བཅུག་པ་མ་ཟད། ཁེ་ལས་ཀྱི་རེ་ཞུའི་དུས་ཚོད་སང་ལོའི་ཟླ་3ཚེས་31ཉིན་གོང་བར་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ཡོད། དྲུག་ནི་ས་མཐོའི་སྔོན་ཐོན་བཟོ་སྐྲུན་ལས་རིགས་དང་། ལྗང་མདོག་ཨར་ལས་རྒྱུ་ཆ། མཐོ་གསར་གྲངས་འཛིན་སོགས་ཐོན་ལས་ཀྱི་ཁ་གསབ་ཁྱབ་ཁོངས་ལེགས་སུ་བཏང་ནས་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་བཀོལ་སྤྱོད་རང་བཞིན་ཆེ་རུ་བཏང་བ་རེད།

《ལག་བསྟར་ཇུས་གཞི》ཡི་ནང་རེ་ཞུ་དང་ཞིབ་མཆན་འགོད་པའི་གོ་རིམ་དེ་བས་སྟབས་བདེ་དང་ལེགས་སུ་བཏང་ཡོད། རེ་ཞུའི་གོ་རིམ་ཐད། ཁེ་ལས་ཀྱིས་ལོ་རྗེས་མའི་ཟླ་3ཚེས་31ཉིན་གྱི་གོང་དུ། གནས་ཡུལ་གྱི་རྫོང(ཁུལ་དང་གྲོང་ཁྱེར)གི་དཔལ་འབྱོར་ཆ་འཕྲིན་སྡེ་ཚན་ནམ་ཡང་ན་བོད་ལྗོངས་དང་མཚོ་སྔོན་བཟོ་ལས་གླིང་ཁུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་གསར་སྤེལ་ཅུས་ལ་ལོ་འཁོར་གོང་མའི་གློག་རིན་ཁ་གསབ་རེ་ཞུ་འབུལ་ཆོག ཞིབ་མཆན་གོ་རིམ་ཐད། རྫོང(ཁུལ་དང་གྲོང་ཁྱེར)གི་ཐོག་མའི་ཞིབ་མཆན་དང་། ས་གནས(གྲོང་ཁྱེར)གྱི་ཞིབ་མཆན། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་གཏོང་སྤྲོད་ཀྱི་རིམ་གསུམ་ཞིབ་མཆན་གོ་རིམ་ཁ་གསལ་བཟོས་ནས་བོད་ལྗོངས་དང་མཚོ་སྔོན་གྱི་བཟོ་ལས་གླིང་ཁུལ་དོ་དམ་ཨུ་ལྷན་དང་དཔལ་འབྱོར་གསར་སྤེལ་ཅུས་དང་དེ་བཞིན(ཁོངས་གཏོགས)གློག་དྲའི་ཁེ་ལས་བཅས་ལག་བསྟར་ལྷུ་ཚིགས་ནང་བཅུག་ནས“གོང་འོག་མཉམ་འགུལ་དང་མཐུན་སྦྱོར་ཕན་ཆེའི”ཞིབ་དཔྱད་ལམ་སྲོལ་བཙུགས་རྒྱུ་རེད།