མཚོ་སྔོན་གཅན་ཚ་རྫོང་གིས།
དུས་རབས་གསར་པའི“ཧྥུང་ཆའོ་ཡི་ཉམས་མྱོང”ལ་བརྟེན་ནས་འགལ་བ་དང་རྩོད་གཞི་འབྱུང་རྩ་ནས་སེལ་བའི་ཐབས་ལམ་གསར་པར་སྣེ་ཁྲིད་བྱས་པ།
འདུམ་འགྲིག་གི་རྨང་གཞི་བརྟན་དུ་གཏོང་བ་དང་། འགལ་བ་སེལ་བའི་ལམ་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ། བཅའ་ཁྲིམས་ཁྱབ་གདལ་གྱི་སྤུས་ཚད་དང་ཕན་འབྲས་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། རྩོད་གཞི་སེལ་ཐབས་གསར་གཏོད་བཅས་བྱ་ཆེད། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རྨ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཀྲོའུ་གཅན་ཚ་རྫོང་གིས་དུས་རབས་གསར་པའི“ཧྥུང་ཆའོ་ཡི་ཉམས་མྱོང”སྤྱད་དེ་ཐབས་མང་མཉམ་སྤྱོད་དང་ཕྱོགས་མང་ཤུགས་འདོན་གྱིས་འགལ་བ་དང་རྩོད་གཞིའི་རྐྱེན་རྩ་ཤེས་པ་དང་། ཐོན་མ་ཐག་སེལ་བ། འབྱུང་རྩ་ནས་སེལ་བ་བཅས་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
གཅན་ཚ་རྫོང་གིས་འདུམ་འགྲིག་རྩ་འཛུགས་ཚད་ལྡན་ཅན་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་ནས་འགོ་བརྩམས་ཤིང་། རྫོང་མི་དམངས་འདུམ་འགྲིག་ལྟེ་གནས་ལྟེ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཤང་དང་གྲོང་རྡལ(དོན་གཅོད་ཁྲུའུ)10ཡི་འདུམ་འགྲིག་ཨུ་ལྷན་རྟེན་སར་བྱེད་པ། གྲོང་ཚོ(སྡེ་ཁུལ)97རྨང་གཞིར་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་འདུམ་འགྲིག་དྲ་རྒྱའི་མ་ལག་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ཡོད། ཆེད་ལས་རང་བཞིན་དང་ལས་རིགས་རང་བཞིན་གྱི་འདུམ་འགྲིག་ཐད་འཚོལ་ཞིབ་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ། ཁྱབ་ཁོངས་མི་འདྲ་བ་དང་ལས་རིགས་མི་འདྲ་བའི་འགལ་བ་དང་རྩོད་གཞིའི་གནད་དོན་ལ་དམིགས་ནས། ཆེད་ལས་རང་བཞིན་དང་ལས་རིགས་རང་བཞིན་གྱི་འདུམ་འགྲིག་རྩ་འཛུགས་དང་ཁེ་ལས་དང་བྱ་གཞག་ཚན་པའི་འདུམ་འགྲིག་ཨུ་ལྷན་12ཐད་ཀར་རྒྱ་སྐྱེད་བཏང་བས། མི་དམངས་འདུམ་འགྲིག་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ཆེད་ལས་རང་བཞིན་ཆེན་པོ་མེད་པའི་ཞན་ཆ་ནུས་ལྡན་བསལ་ཡོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཁྲིམས་འཛིན་འདུམ་འགྲིག་དྲ་རྒྱ་ལེགས་སུ་བཏང་བ་བརྒྱུད། གཞི་རིམ་གྱི་འདུམ་འགྲིག་པ་དང་དྲ་མིག་པ་སོགས་ཁྲིམས་ཁང་གི་ཆེད་མངགས་གདན་ཞུས་འདུམ་འགྲིག་པའི་དཔུང་ཁག་ཏུ་བཅུག་ནས“ཁྲིམས་ར་དང་། གྲོང་ཚོ་འདུམ་འགྲིག་ཨུ་ལྷན། ཆེད་མངགས་གདན་ཞུས་འདུམ་འགྲིག་པ་བཅས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི”འདུམ་འགྲིག་བྱ་ཐབས་ཁྱབ་གདལ་བཏང་བས། ཁྲིམས་འཛིན་འདུམ་འགྲིག་དང་མི་དམངས་འདུམ་འགྲིག་མཉམ་འདྲེས་གཏིང་ཟབ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།
འདུམ་འགྲིག་ཆུ་ཚད་སྔར་བས་མཐོ་རུ་གཏོང་ཆེད། གཅན་ཚ་རྫོང་གིས་སྤྱི་འདོམས་མཐུན་སྦྱོར་བྱེད་པ་དང་། གྲལ་བཤེར་ཉེན་བརྡ་གཏོང་བ། སྣ་མང་སེལ་ཐབས་བྱེད་པ་བཅས་ནས་འགོ་བརྩམས་ཏེ། རྫོང་དང་ཤང་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་ལྟེ་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་ཁྲིམས་དང་། ཁྲིམས་ཁང་། སྤྱི་བདེ། ཁྲིམས་འཛིན། ཡིག་འབུལ་ཞུ་བཅར་སོགས་སྡེ་ཚན་མང་པོའི་ཐོན་ཁུངས་སྟོབས་ཤུགས་རྒྱུན་སྡོད་དང་། རེས་སྡོད། སྐབས་སྡོད་བཅས་ཀྱི་ལས་ཀའི་བྱ་ཐབས་ལག་བསྟར་བྱས་པས“སྲིད་འཛིན་གྱིས་གཙོ་ཁྲིད་བྱེད་པ”ནས“སྣ་མང་ཞུགས་པའི”འགལ་བ་དང་རྩོད་གཞི་བཅོས་སྐྱོང་གི་རྣམ་པ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།
བཅའ་ཁྲིམས་ཁྱབ་གདལ་གྱི་སྤུས་ཚད་དང་ཕན་འབྲས་མཐོ་རུ་གཏོང་བའི་ཐད་ལའང་གཅན་ཚ་རྫོང་གིས་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་བྱས་ཤིང་། “བཅའ་ཁྲིམས་ཁྱབ་གདལ་དང་གསོ་སྦྱོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ”དང་། “བཅའ་ཁྲིམས་ཁྱབ་གདལ་དང་སྨྱན་སྦྱོར་གསར་པ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ” “བཅའ་ཁྲིམས་ཁྱབ་གདལ་དང་འདུམ་འགྲིག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ”སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བརྒྱུད། མང་ཚོགས་ལ་ཁྲིམས་མཐུན་བྱ་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་རེ་བ་ཞུ་བ་དང་འབྱུང་རྩ་ནས་རྩོད་གཞི་ཉུང་དུ་གཏོང་བར་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཡོད་པ་རེད།