ཁྲིམས་སྐྱོང་གི་སྲོལ་ལམ་ཐོག་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་ཚོགས་པ་འཛུགས་གཏོད་བརྟན་བགྲོད་རྒྱང་འཁྱོལ་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
—— གསར་དུ་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་པའི《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་མི་རིགས་མཐུན་ སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་དཔེ་བཟང་ཁུལ་འཛུགས་གཏོད་སྲོལ་ཡིག》གི་གསལ་འགྲེལ།
ད་ལོའི་ཟླ་3ཚེས་1ཉིན། གསར་དུ་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་པའི《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་དཔེ་བཟང་ཁུལ་འཛུགས་གཏོད་སྲོལ་ཡིག》(གཤམ་དུ《སྲོལ་ཡིག》ཅེས་བསྡུ་རྒྱུ)དངོས་སུ་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། རང་ལྗོངས་ཀྱིས་དཔེ་བཟང་ཁུལ་འཛུགས་གཏོད་ལས་དོན་སྤེལ་བའི་རྩ་ཆེའི་ཉམས་མྱོང་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད། གསར་དུ་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་པའི《སྲོལ་ཡིག》ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཆ་གང་ཞིག་ཡོད་དམ། གསར་འགྱུར་ཟབ་གླེང་ལས་དོན་ཁང་གིས་ཁྱེད་ཀྱི་སོམ་ཉི་སེལ་ཆོག
“གསར་དུ་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་པའི《སྲོལ་ཡིག》དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ལས་དོན་བཀོད་སྒྲིག་ཟུང་འབྲེལ་དམ་ཟབ་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་དཔེ་བཟང་ཁུལ་འཛུགས་གཏོད་ཀྱི་རྩ་འཛིན་གནད་བསྡུས་སུ་བྱས་ནས་ཀྲུང་གོའི་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་གྱི‘ཕྱོགས་ལྔའི་ཐད་ཀྱི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས’དང‘དོན་ཆེན་བཞི’‘འཛུགས་གཏོད་བཞི’‘མི་འབོར་དང་། མི་སེམས། ཤེས་ལྡན་པ་བཅས་ཀྱི་གནད་དོན”བཅས་སྤྱི་འདོམས་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ། ས་གནས་རང་བཞིན་གྱི་ཁྲིམས་སྲོལ་གྱི་ཁྲིམས་སྐྱོང་བྱེད་སྟངས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྤྱི་ཡོངས་ཁྲོད་ཀྱི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་བྱ་གཞག་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བའི་འགག་རྩའི་ནུས་པ་འབུར་དུ་ཐོན་པར་བྱས་ཡོད་ལ།“འཇུག་སྒོ་ཆུང་ངུའི”བྱེད་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བོད་ལྗོངས་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ལག་ལེན་གྱི་ཐབས་ལམ་སླར་ཡང་ཁ་གསལ་བཟོས་ཡོད”ཅེས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་དཔལ་འབྱོར་འཐབ་ཇུས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ཞིབ་འཇུག་པ་གཞོན་པ་ཡང་ཅེ་ཡིས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་རེད།
ལོ་ལྔ་སོང་རྗེས་རང་ལྗོངས་ཀྱིས《སྲོལ་ཡིག》ལ་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་དོན་གང་ཡིན་ནམ།
རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཁྲིམས་ལུགས་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཀྲུའུ་རེན་ཨུ་ཡོན་གཡུང་བཀྲ་ཡིས། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་སྔར་བས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་དང་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་སྟེ་དགོངས་པ་གསར་པ་དང་། ཆོད་གཏམ་གསར་པ། འཐབ་ཇུས་གསར་པ། བླང་བྱ་གསར་པ་བཅས་རབ་དང་རིམ་པ་བཏོན་ནས། ཏང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན་གསར་གཏོད་མཐོ་ཚད་གསར་པར་སླེབས་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བར་བརྟེན་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོར་འཛུགས་པ་དང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་ཚོགས་པ་འཛུགས་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་དེ་དུས་མཚམས་གསར་པར་སླེབས་ཡོད། རང་ལྗོངས་ཀྱིས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་བྱ་གཞག་ལ་སྐུལ་འདེད་ཏན་ཏིག་བཏང་བར་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ཕན་འབྲས་ཐོན་པ་དང་ཉམས་མྱོང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་བསགས་ཡོད། སྲོལ་ཡིག་ལ་དུས་ཐོག་ཏུ་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་པ་དེ་ནི་ཏང་གི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་གསར་ཤོས་དང་ལག་ལེན་གསར་གཏོད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ཁྲིམས་སྲོལ་གྱི་བྱེད་ཐབས་ཐོག་ནས་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཏེ། ཏང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན་གསར་གཏོད་འཕེལ་རྒྱས་གང་དུ་བཏང་ན། མི་རིགས་ཁྲིམས་སྐྱོང་འགན་སྲུང་དེ་གར་རྗེས་སྙེགས་ཐུབ་པའི་འགན་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད་ཅེས་བརྗོད།
《སྲོལ་ཡིག》ལ་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་ཚན་རིག་དང་། དམངས་གཙོ། ཁྲིམས་ལྟར་བཅས་འགན་སྲུང་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་སམ།
རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་དྲུང་ཆེ་གཞོན་པ་ལི་ཡ་ལིན་གྱིས། 《སྲོལ་ཡིག》ལ་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་རང་ལྗོངས་ཀྱིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་ཁྲིམས་སྐྱོང་གི་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོའི་ཕྱོགས་ཁག་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་དང་སྲིད་གཞུང་གི་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་སྤྱི་འདོམས། ཆེད་བསྐོས་ཚན་ཁག་གི་བྱེད་ཐབས་ནས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་དང་རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན་དང་མཁས་དབང་གི་མཛུབ་ཁྲིད་དང་རོགས་རམ་བརྩོན་ལེན། ཕྱོགས་ཁག་གི་བསམ་འཆར་དང་གྲོས་འགོ་རྒྱ་ཁྱབ་ངང་བསྡུ་ལེན་བཅས་བྱས་ཏེ“བསྡུ་ལེན་བྱེད་དགོས་རིགས་ཚང་མ་བསྡུ་ལེན་བྱེད་པའི”རྩ་དོན་གཞིར་བཟུང་། དོན་ཚན་རེ་རེ་དང་། ཡིག་འབྲུ་རེ་རེ། ཚིག་རེ་རེ་བཞིན་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་ནས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ཡོད་ཅེས་ངོ་སྤྲོད་བྱས། ཁོང་གིས“གསར་དུ་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་པའི《སྲོལ་ཡིག》དུས་རབས་ཀྱི་གོམ་སྟབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དམ་པོར་སྙེགས་ཡོད་ལ། བོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱང་མངོན་པ་དང་། བཀོལ་སྤྱོད་རང་བཞིན་ནན་བཤད་བྱས་ཡོད་ལ། ཁྲིད་སྟོན་རང་བཞིན་ཡང་འབུར་དུ་ཐོན་པ། ཞིབ་ཕྲའི་སྲིད་ཇུས་ལ་བསམ་གཞིག་བྱས་ཡོད་ལ། ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱི་ཕན་ནུས་ཀྱང་འབུར་དུ་ཐོན་པ། མིག་སྔའི་ལག་བསྟར་ལ་དོ་ཁུར་བྱས་ཡོད་ལ། ཕུགས་ལ་དམིགས་ནས་ཐབས་ཇུས་ལག་བསྟར་བཅས་བྱས་པས་རང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་ཚོགས་པ་འཛུགས་སྐྱོང་སྔར་བས་གཏིང་ཟབ་དང་ཏན་ཏིག་ཡོང་བར་སྣེ་ཁྲིད་བྱས་ནས། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མདུན་གྲལ་དུ་སླེབས་པར་འབད་འཐབ་བྱེད་པའི་དམིགས་ཚད་མངོན་འགྱུར་ཐུབ་ངེས་རེད”ཅེས་བརྗོད།
“གསར་དུ་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་པའི《སྲོལ་ཡིག》ལ་ཁྱད་ཆོས་དང་བཀྲག་མདངས་འཚེར་ས་གང་དག་ཡོད་དམ།
བཟོ་བཅོས་མ་བརྒྱབ་གོང་གི《སྲོལ་ཡིག》དང་བསྡུར་ན་ལེའུ་དང་དོན་ཚན་སྣོན་འཕྲི་བྱས་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་ནང་དོན་དེ་བས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་ཕྱིན་ཡོད།
རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་དང་ཕྱིར་དོན་ཕྱིར་སྡོད་རང་མིའི་ལས་དོན་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཀྲུའུ་རེན་ཨུ་ཡོན་བསྟན་འཛིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱིས། གསར་དུ་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་པའི《སྲོལ་ཡིག》ནང་ཕྱོགས་བཞིའི་ཐད་ཀྱི་བཀྲག་མདངས་འཚེར་ས་གཙོ་བོར་མངོན་ཡོད་པ་སྟེ། གཅིག་ནི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ལས་དོན་བླང་བྱ་ལག་བསྟར་དང་དོན་འཁྱོལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དང་། གཉིས་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོར་འཛུགས་པའི་གཙོ་རྐང་འབུར་དུ་ཐོན་པ། གསུམ་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་ཚོགས་པ་འཛུགས་པའི་བོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་འབུར་དུ་ཐོན་པ། བཞི་ནི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཡོངས་ལས་དོན་ཁྲོད་ཀྱི་མི་རིགས་ལས་དོན་གྱི་འཐབ་ཇུས་རང་བཞིན་དང་རྨང་གཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་གནས་བབ་མངོན་པ་བཅས་རེད་ཅེས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་རེད།
རང་ལྗོངས་ཀྱིས་བྱ་ཐབས་གང་དག་སྤྱད་དེ《སྲོལ་ཡིག》ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བསྟར་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས་སམ།
རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་རིགས་ལས་དོན་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ་ལིའུ་ཏུང་མའེ་ཡིས། རང་ལྗོངས་ཀྱིས་གཤམ་གསལ་གྱི་ཕྱོགས་འགའི་ཐད་ནས《སྲོལ་ཡིག》ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བསྟར་བར་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་སྟེ། གཅིག་ནས《སྲོལ་ཡིག》སློབ་སྦྱོང་གསོ་སྦྱོང་དང་། འཆད་འགྲེལ་གསལ་འགྲེལ། སྒྲོག་འགྲེལ་དྲིལ་བསྒྲགས་བཅས་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ་དང་། གཉིས་ནས་མི་རིགས་ལས་དོན་སྡེ་ཚན་གྱི་འབྲེལ་གཏུག་མཐུན་སྦྱོར་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་བཀོལ་སྤྱོད་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་དང་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་ཇུས་གཞི་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས་གྲུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ། གསུམ་ནས་མཉམ་འབྲེལ་ཁྲིམས་སྒྱུར་ཞིབ་བཤེར་དང་། ཆེད་དོན་ལྟ་ཞིབ། བརྟག་ཞིབ་ཚོད་སྐོར་སོགས་ཀྱི་བྱ་ཐབས་བརྒྱུད་དུས་བཀག་དང་དུས་ངེས་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལྟ་སྐུལ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་རྒྱུ། བཞི་ནས་འཛུགས་གཏོད་ལས་དོན་གྱི་སྟབས་བསྟུན་དོ་དམ་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། དུས་ཐོག་ཏུ་ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་སྡོམ་བྱེད་པ། གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པའི་བྱེད་ཐབས་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བ་བཅས་ཏེ། རང་ལྗོངས་ཀྱི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་བྱ་གཞག་ལ་གྲུབ་འབྲས་གསར་པ་ཐོབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་རེད་ཅེས་བརྗོད།