ཀྲེ་ཅང་གིས་བཟོ་སྐྲུན་ལས་རིགས་རྩེར་སོན་ཅན་དང་། རིག་ནུས་ཅན། ལྗང་མདོག་ཅན་བཅས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ།
སྐར་ཆ་གཅིག་ནང་རི་མོ་ཧ་ཅང་སྙིང་རྗེ་པོ་བཀོད་པའི་སྨི་གཅིག་ཡན་ཟིན་པའི་རས་ཚོན་ཁྲ་ཅན་པར་འདེབས་ཐུབ་པ་མ་ཟད། རི་མོ་མི་འདྲ་བ་ཡང་མང་པོ་གང་རུང་བརྗེ་ཆོག་གི་འདུག ཀྲེ་ཅང་ཧྲའོ་ཤིན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གནས་པའི་ཧའེ་དབྱིན་གྲངས་འཛིན་ཚན་རྩལ་ཚད་ཡོད་ཀུང་སིའི་འཁོར་ཁང་དུ་ཚོང་འགྲུལ་པས་མིང་ལ“ཁུན”ཟེར་བའི་མྱུར་བགྲོད་གྲངས་འཛིན་རས་ཚོན་ཁྲ་ཅན་གྱི་པར་འདེབས་འཕྲུལ་ཆས་ཞིག་ལ་ཞིབ་ལྟ་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
“སྲོལ་རྒྱུན་འཕྲུལ་ཆས་ལས་ལས་ཕྱོད་ལྡབ་20ཙམ་ཆེ་རུ་དང་ནུས་རྒྱུ་ཟད་ཚད་40%དམའ་རུ་ཕྱིན་ཡོད”ཅེས་རང་བརྟེན་ཞིབ་འཇུག་གསར་སྤེལ་གྱི་རྩེར་སོན་སྒྲིག་ཆས་འདིའི་སྐོར་གླེང་སྐབས་ཀུང་སིའི་ཏུང་ཧྲི་ཀྲང་སུང་ཧྲུའེ་ཡིའུ་ཡིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་དང་། ཁོང་གིས“འཕྲུལ་ཆས་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་བཙོངས་པ་ཡིན། པར་འདེབས་ཚོས་རྒྱག་ཁེ་ལས་ཆེ་གྲས་མང་པོ་ཞིག་ཉོ་བར་ཡོང་གི་འདུག”ཅེས་བརྗོད། ཧྲའོ་ཤིན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་བཟོ་སྐྲུན་ལས་རིགས་འཁལ་འཐག་པར་འདེབས་ཚོས་རྒྱག་ལས་རིགས་ཀྱིས་སྔོན་ཐོན་དང་སྤྱོད་གོ་ཆོད་པའི་ལག་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས། ལས་རྣམ་གསར་པ་དང་ཁྲོམ་ར་གསར་པ་གཏོད་བཞིན་ཡོད།
2023ལོའི་ཟླ་9པར། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཀྲེ་ཅང་དུ་རྟོག་ཞིབ་གནང་སྐབས“སྲོལ་རྒྱུན་ཐོན་ལས་ཀྱིས་སྔོན་ཐོན་དང་སྤྱོད་གོ་ཆོད་པའི་ལག་རྩལ་གང་མགྱོགས་སྤྱོད་པར་ཁྲིད་སྟོན་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་བཟོ་སྐྲུན་ལས་རིགས་རྩེར་སོན་ཅན་དང་། རིག་ནུས་ཅན། ལྗང་མདོག་ཅན་བཅས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས”ཞེས་བསྟན་གནང་ཡོད། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་འདི་ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག“སྲོལ་རྒྱུན་ཐོན་ལས་སྒྱུར་བཀོད་རིམ་སྤོར་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། འཐབ་ཇུས་རང་བཞིན་གྱི་གསར་དར་ཐོན་ལས་དང་འབྱུང་འགྱུར་ཐོན་ལས་ཀྱི་འགྲན་ལམ་གསར་པ་གཏོད་པ་གལ་ཆེ་མཉམ་དུ་འཛིན་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས”ཞེས་ནན་བཤད་གནང་ཡོད།
སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིའི་མངགས་བཅོལ་བློ་ལ་བརྟན་པོར་ངེས་བཞིན་ཀྲེ་ཅང་གིས་དཔལ་འབྱོར་ཞིང་ཆེན་ཆེན་པོས་འགན་འཁྲི་ལྕི་པོ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁུར་ཏེ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བ་དང་། མདུན་གྲལ་དུ་སྐྱོད་པ། ཉེན་ཁར་མི་འཛེམ་པ། དོན་འཁྱོལ་ལ་དམ་འཛིན་བྱེད་པའི་ཐད་ཤུགས་དེ་བས་ཆེ་བ་རྒྱག་པ་བཅས་བྱས་ནས། ལོ་ཧྲིལ་པོའི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དམིགས་ཚད་ལས་འགན་སྤུས་ཚད་མཐོ་པོས་ལེགས་འགྲུབ་ཡོང་བའི་འགན་ལེན་བྱས་ཡོད།
2024ལོར། ཀྲེ་ཅང་གི་གཙོ་གནད་སྲོལ་རྒྱུན་བཟོ་སྐྲུན་ལས་རིགས་17གྱི་གཞི་ཁྱོན་ཡན་གྱི་བཟོ་ལས་འཕར་ཐང་སྒོར་དུང་ཕྱུར་ཁྲི་1.3ཟིན་པ་དེས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་ཡན་གྱི་བཟོ་ལས་ཀྱི་58%བཟུང་བ་དང་། ཁེ་སྤོགས་བསྡོམས་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་3098.9ཟིན་པ་དེས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་ཡན་གྱི་བཟོ་ལས་ཀྱི་51.3%བཟུང་ཡོད།
གྲངས་རིག་ལག་རྩལ་གྱི་ནུས་པར་བརྟེན་ནས་སྲོལ་རྒྱུན་བཟོ་སྐྲུན་ལས་རིགས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་དང་ཕན་འབྲས་ཆེ་རུ་བཏང་བ།
བྱི་བརྡ་མནན་ཚེ་མ་ལག་གིས་རང་འགུལ་ངང་མངགས་ཐོའི་འཆར་གཞི་འགོད་ཐུབ་པ་དང་། རྒྱུ་ཆ་ཉོ་སྒྲུབ་བྱེད་པ་ནས་ཐོན་རྫས་མཛོད་ཁང་ནས་འདོན་པའི་བར་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོར་ལས་འགན་དབྱེ་ཕྲལ་ཞིབ་ཕྲ་བྱེད་པ་སོགས། ཀྲེ་ཅང་ཧྥུ་ཧྲེན་གློག་ཆས་ཚད་ཡོད་ཀུང་སིས་གྲངས་འཛིན་ཅན་གྱི་སྒྱུར་བཀོད་བྱས་རྗེས་ཐོན་སྐྱེད་ལས་ཕྱོད་30%ཙམ་མཐོ་རུ་ཕྱིན་ཡོད། ཐའེ་ཀྲའོ་ཡུས་ཧོན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འདི་ལྟ་བུའི་ཆུ་དྲོད་སྟེམ་སྒོ་ཐོན་སྐྱེད་ལས་སྣོན་ཁེ་ལས་1300ལྷག་ཙམ་ཡོད།
ལྗང་མདོག་ལག་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་སྲོལ་རྒྱུན་བཟོ་སྐྲུན་ལས་རིགས་ཀྱི་ཐཱན་འབུད་ཚད་ཉུང་དུ་བཏང་བ།
གཞི་ཁྱོན་ཡན་གྱི་བཟོ་ལས་འཕར་ཐང་6.0%འཕར་བ་དང་ལོ་རེའི་གློག་སྤྱོད་ཚད་3.7%ལས་འཕར་མེད་པའི་2024ལོའི་འཁྱོག་ཐིག་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ཧང་ཀྲོའུ་ཤའོ་ཧྲན་ཆུས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་བཟོ་སྐྲུན་ལས་རིགས་ལྗང་མདོག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་གསོན་ཉམས་དོད་པའི་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་ཡོད།
ས་གནས་དེ་གའི་པུན་མ་རྫས་འགྱུར་ཚི་སྣ་དར་རྫུས་འཁལ་འཐག་ཚད་ཡོད་ཀུང་སིའི་འཁོར་ཁང་དུ། བེད་མེད་འགྱིག་ཤོག་དག་སྟོང་སྐུད་མང་པོར་འཁལ་བ་དང་། ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་རིང་གི་རླངས་པའི་ཚ་ནུས་ལྷག་མ་ཚུར་བསྡུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། ཀུང་སིའི་ཙུང་ཚའེ་གཞོན་པ་ཀྲའོ་ཁྲེང་ཧྥང་གིས“ལྗང་མདོག་ལག་རྩལ་དང་རིག་ནུས་ལག་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་བཟོ་གྲྭར་སྒྱུར་བཀོད་བྱས་པས་ཐོན་ཚད་འཕར་བ་དང་ནུས་རྒྱུ་ཟད་གྲོན་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། ལོ་ལྟར་སྒོར་ཁྲི་160ཙམ་གྲོན་ཆུང་ཐུབ་ནས་དབྱང་གཉིས་ཐཱན་འགྱུར་འབུད་ཚད་ཏུན་8000ཙམ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད”ཅེས་བརྗོད།
ད་ལོའི《སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན》ནང“སྲོལ་རྒྱུན་ཐོན་ལས་སྒྱུར་བཀོད་རིམ་སྤོར་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། བཟོ་སྐྲུན་ལས་རིགས་ཀྱི་གཙོ་གནད་ཐོན་ལས་འཁོར་འབྲེལ་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་མགྱོགས་སུ་བཏང་ནས་ཐོན་ལས་ཀྱི་རྨང་གཞི་བསྐྱར་བཟོ་དང་ལག་རྩལ་སྒྲིག་ཆས་གལ་ཆེན་གྱི་འགག་སྒྲོལ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས”ཞེས་བཏོན་ཡོད། དམིགས་ཚད་ལ་གཞིགས་ནས་སྙིང་རུས་གཏན་འཁྱོངས་བྱས་ཤིང་། 2025ལོར་ཀྲེ་ཅང་གིས་ཚད་གཞི་དང་། སྤུས་རྟགས། སྤུས་ཚད་བཅས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། སྲོལ་རྒྱུན་ཐོན་ལས་ཀྱི“རིག་བཅོས་གྲངས་བསྒྱུར”མགྱོགས་སུ་གཏོང་བ། སྲོལ་རྒྱུན་ཐོན་ལས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་རྒྱུན་མཐུད་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ནས། བཟོ་སྐྲུན་ལས་རིགས་ཀྱི་གཙོ་གནད་ལག་རྩལ་སྒྱུར་བཀོད་རྣམ་གྲངས་ཁག་5000ཡན་ལག་ལེན་བསྟར་ཡོད་པ་རེད།