ཡངས་པའི་ཞིང་ས་གཤིན་པོ་རུ། གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་བར་འབད།
བཞད་མཐོང་སྨོན་རྫོང་ཤོད་ཁུད་གྲོང་ཚོའི་གྲོང་སྡོད་ལས་དོན་རུ་ཁག་གིས“ཞིང་གསུམ”གྱི་ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབས་པ།
གྲོང་སྡོད་ལས་དོན་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པ་སྤེལ་ཚུན། བཞད་མཐོང་སྨོན་རྫོང་ཤོད་ཁུད་གྲོང་ཚོར་བཅའ་སྡོད་གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཅུས་ཀྱི་ལས་དོན་རུ་ཁག་གིས“ཁྲི་སྟོང་འདུ་འགོད”ཀྱི་ཉམས་མྱོང་སློབ་སྦྱོང་དང་བེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ་སྣེ་ཁྲིད་དུ་བྱས་ཏེ། གྲོང་ཚོའི“ཨུ་ལྷན་གཉིས”ལ་གཞོགས་འདེགས་ཀྱིས་ཞིང་ལས་ཀྱི་ཕན་འབྲས་ཆེ་རུ་དང་། ཞིང་པར་ཡོང་འབབ་མང་དུ་གཏོང་བ། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་འཕེལ་བ་བཅས་ལ་ཤུགས་བརྒྱབ་ནས། “ཞིང་གསུམ”གྱི་ལས་དོན་ལ་གྲུབ་འབྲས་གསར་པ་ཐོབ་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་རེད།
འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི“གོམ་སྟབས་ཆེན་པོ”སྤོས་པ།
ཞིང་ལས་ཀྱི་ཕན་འབྲས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ།
གྲོང་སྡོད་ལས་དོན་རུ་ཁག་གིས་ཤོད་ཁུད་གྲོང་ཚོའི“ཨུ་ལྷན་གཉིས”ལ་གཞོགས་འདེགས་བྱས་ཏེ། བྱེད་ཐབས་སྣ་མང་སྤྱད་ནས་ཞིང་ཁར་གཡོག་བྱེད་དང་སྟོན་བསྡུ་སྟོན་འདེབས་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱས་པ་དང་། སོན་དང་། ཞིང་སྨན། རྫས་ལུད་སོགས་དངུལ་ལ་ཕབ་ན་སྒོར་ཁྲི་1.4རི་བའི་ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་རྒྱུ་ཆ་མཐུན་སྦྱོར་ཐག་གཅོད་བྱས་ཏེ། ཡུལ་མིའི་འབྲུ་འདེབས་མ་གནས་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་ཉུང་དུ་བཏང་བ་མ་ཟད། མང་ཚོགས་ལ་ཐོན་འཕར་འབབ་འཕར་ཡོང་རོགས་ཀྱང་བྱས་པ་རེད། མུའུ་500ཟིན་པའི“བོད་ནས་ཨང་2000 ”གི་རིམ་པ་གཉིས་པའི་སོན་དང“ཧི་མ་ལ་ཡ་ཨང་22པའི”འབྲུ་རིགས་ལྗང་མདོག་སྤུས་མཐོ་ནུས་ཆེའི་སྒོ་ནས་བསྐྲུན་པར་གྲོང་ཁྱེར་རིམ་པའི་ཞིབ་བཤེར་རྩིས་ལེན་བདེ་བླག་ཐུབ་ཡོད་པ་རེད།
ཞིང་ལས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་ཞིག་འདིང་དགོས། གྲོང་སྡོད་ལས་དོན་རུ་ཁག་གིས་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས་བརྩོན་ལེན་ཧུར་ཐག་གིས་གཙོ་གནད་ཆུ་ཁུངས་དང་། ཞིང་ཆུ་འདྲེན་ཁུལ། ཆུ་ལོག་གསོག་ཁུལ་བཅས་འཛུགས་སྐྲུན་དང་དེང་རབས་ཅན་གྱི་སྒྱུར་བཀོད་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། བཞད་མཐོང་སྨོན་རྫོང་རྟ་ནག་ཕུ་ཆུའི་ཆུ་ཡུར་གྱི་ཆུ་རགས་སྨི་1500ཉམས་གསོ་དང་། ཞིང་ཁའི་ཆུ་ཡུར་སྨི་1782གསར་དུ་བཟོས་ནས། ཞིང་ལས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་བརྟན་དུ་བཏང་མ་ཟད། ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ཆུ་ཚད་ལའང་འགན་ལེན་བྱས་པ་རེད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག ཤོད་ཁུད་གྲོང་ཚོའི་མཉམ་སྡེབ་དཔལ་འབྱོར་གྱིས་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་16ལྷག་ཙམ་བཏང་ནས་མཉམ་འབྲེལ་བརྔ་བསྡུ་འཕྲུལ་འཁོར་1ཉོས་པ་དང་། ཞིང་འཕྲུལ་སྐྱོན་ཅན་2ཉམས་བཟོ་བྱས་པ། ཞིང་འཕྲུལ་སྒྲིག་ཆས་ཀྱི་ཞན་ཆ་གསབ་པ། ཐོན་སྐྱེད་དང་ངལ་ནུས་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་བསྒྲུབས་པ། གྲོང་ཚོའི་མཉམ་སྡེབ་དཔལ་འབྱོར་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ཞབས་ཞུའི་ཁྱབ་ཁོངས་དང་རྣམ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཏང་བ་བཅས་བྱས་ནས། དེང་རབས་ཞིང་ལས་ཀྱི་གཉེར་སྐྱོང་མ་ལག་གང་མགྱོགས་བཏོད་པ་རེད།
ཞིང་པའི“དངུལ་ཁུག”ལྗིད་ཏིག་ཏིག་ཏུ་བཏང་བ།
ཞིང་པའི་ཡོང་འབབ་འཕར་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ།
གྲོང་སྡོད་ལས་དོན་རུ་ཁག་གིས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོ་སྐབས་ལ་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ། རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་དམ་འཛིན་བྱ་གཞིར་བྱས་ནས་ཁེ་ལས་དང་མང་ཚོགས་ལ་མཁོ་སྤྲོད་ལས་སྟེགས་བསྐྲུན་པ་དང་། མི་སྤྱོད་ཆ་འཕྲིན་གནད་སྨིན་སྦྲེལ་མཐུད་ལ་གཞིགས་ནས་ལས་ཞུགས་གཞན་སྒྱུར་གྱི་ལམ་སྲོལ་བཙུགས་ཏེ། མང་ཚོགས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་འཕེལ་བར་བྱས་པ་རེད། གྲོང་ཚོའི་མཉམ་སྡེབ་དཔལ་འབྱོར་རྩ་འཛུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཞིང་འཕྲུལ་སྤྱོད་མཁན་དང་། ཁ་ལོ་བ། ཆུ་གློག་བཟོ་མཁན་སོགས་ཀྱི་ལས་གནས་12མཁོ་འདོན་བྱས་ཏེ། ཞིང་པའི་ཡོང་འབབ་མང་དུ་དང་དབུལ་སྒྲོལ་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་བརྟན་པོ་འཕར་བར་བྱས་པ་དང་དུས་མཚུངས། ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་དུས་ཚིགས་སུ་ངལ་རྩོལ་ནུས་ཤུགས་ཁ་ཐང་བ་དང་ལས་མིའི་གླ་ཆ་རྒྱུན་མཐུད་འཕར་བའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་ནུས་ལྡན་བྱས་པ་རེད། མིག་སྔའི་བར། མང་ཚོགས་སྣེ་ཁྲིད་ཀྱིས་ཐག་ཉེ་ས་དང་ས་ཆ་དེ་རང་དུ་ངལ་ནུས་མི་གྲངས་120ལྷག་ཙམ་གཞན་སྒྱུར་བྱས་པར། འབབ་འཕར་སྒོར་ཁྲི་20ལྷག་ཙམ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།
དེ་དང་ཆབས་ཅིག གྲོང་སྡོད་ལས་དོན་རུ་ཁག་གིས་ཞིང་འབྲོག་པའི་ཉམས་འགྱུར་གསར་པ་གཏོད་པའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་གཏོང་བ་དང་། “སྐར་གསོག་ལམ་ལུགས”ཀྱི་ལས་སྟེགས་འཛུགས་པར་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱེད་པ། “སྐར་གསོག་ཆུང་ངུར”བརྟེན་ནས“བཅོས་སྒྲིག་ཆེན་པོར”སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ། “ཤེས་དཔལ་སྲོལ་གསར་གཏོད་པ་དང་། ལུགས་རྙིང་སྲོལ་ངན་ལ་སྒྱུར་བཅོས། གྲོང་སྲོལ་དམངས་ཆིངས་འཛུགས་པ། ཕུལ་བྱུང་རིག་གནས་དར་སྤེལ། གྲོང་ཚོའི་རྣམ་པ་མཛེས་སུ་གཏོང་བ”སོགས་གྲོང་གསེབ་བཅོས་སྒྲིག་གི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཀ་རྣམས་སྐར་གསོག་གི་དམིགས་ཚད་དུ་ཚད་འབེབས་ཀྱིས་སྐར་གསོག་གི་གདེང་འཇོག་དོ་དམ་མ་ལག་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ནས། ཏང་ཡོན་གྱིས་དཔེ་སྟོན་སྣེ་ཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་རེད། གཞན་ཡང་། ཤོད་ཁུད་གྲོང་ཚོས་སྔ་རྗེས་སུ་སྒོར་ཁྲི་1ལྷག་ཙམ་བཏང་ནས་སྐར་གསོག་སྒོ་རྩིས་ཚོང་ཁང་མང་དུ་བཏང་སྟེ་སྐར་གསོག་བརྗེ་རེས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཐེངས་གཉིས་སྤེལ་བ་རེད།
ཡུལ་མིར་འཚོ་བ་སྐྱིད་པོ་སྐྱེལ་རྒྱུ་ཡོང་བར་བྱས་པ།
གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་འཕེལ་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ།
གྲོང་སྡོད་ལས་དོན་རུ་ཁག་གིས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མིའི་འཚོ་སྡོད་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྒྲིག་དང་ལེགས་སུ་གཏོང་བའི་བྱ་སྤྱོད་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ། ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་ནས་མི་ཕྱུགས་ལོགས་དབྱེ་དང་གསང་སྤྱོད་གསར་བརྗེའི་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་བརྟན་པོ་གཏོང་བ་དང་། དམངས་འཚོའི་ཞན་ཆ་གང་མགྱོགས་སེལ་བ། གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ། ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་སྤུས་ཚད་དང་འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་ཐང་གི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་རྒྱུན་མཐུད་བཏང་བ་རེད། ཞིང་འབྲོག་པའི་ཉམས་བཟང་གསར་པ་གཏོད་པའི་བྱ་སྤྱོད་དང་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ཁོར་ཡུག་འཕྲོད་བསྟེན་བཅོས་སྒྲིག་གི་ལས་དོན་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་བཞིན་སྤེལ་ནས། གཙང་བ་དང་། གྲལ་འགྲིག་པ། མཛེས་སྡུག་ལྡན་པ་བཅས་ཀྱི་མིའི་འཚོ་སྡོད་ཁོར་ཡུག་བསྐྲུན་པ་རེད། ལྕགས་ཀྲིན་དང་ཤེལ་དམ་སོགས་དངོས་རྫས་སྤྱི་རྒྱ་2348དང་། ཞིང་སྤྱོད་འགྱིག་ཤོག་རྒྱ་མ་405 ཞིང་སྨན་དང་ཕྱུགས་སྨན་གྱི་ཐུམ་སྒྲིལ་ཤེལ་དམ་449 བཅས་ཚུར་བསྡུས་ཏེ། ཞིང་ལས་ཀྱི་ཁ་གཏིང་གཉིས་ཀྱི་སྦགས་བཙོག་ཉུང་དུ་ཏན་ཏིག་བཏང་ནས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ལྗང་མདོག་རྒྱུན་མཐུད་ཆོག་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་རེད། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་མངོན་གསལ་དོད་པའི་གནད་དོན་ལ་དམིགས་ནས། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ལ་སྲུང་སྐྱོང་དང་སྐྱེ་ཁམས་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་གི་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་སྒོ་ཐེངས་5སྤེལ་བ་རེད།
དེ་དང་ཆབས་ཅིག གྲོང་སྡོད་ལས་དོན་རུ་ཁག་གིས་དུས་རབས་གསར་པའི“ཧྥུང་ཆའོ་ཉམས་མྱོང”མཐའ་འཁྱོངས་དང་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་སྟེ། གྲོང་ཚོ་དང་དུད་ཚང་དུ་བརྟག་ཞིབ་ཆེན་པོ་བྱེད་པར་བསྐྱོད་ནས་འགལ་བ་དང་རྩོད་གཞིའི་ཆ་འཕྲིན་འཚོལ་བསྡུ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་དམངས་ཀྱི་བསམ་འདུན་བསྡུ་རུབ་བྱས་ཤིང་། རིམ་རྩིས་བརྒྱབ་ན། འགལ་བ་དང་རྩོད་གཞི་ཁག་2བསལ་བ་རེད། ལས་གྲྭ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་རིང་ཐོན་སླ་བའི“འགྱངས་ཆད་གཉིས”དང་། ཐོན་ཁུངས་གསར་སྤེལ། ལས་གྲྭའི་སྤུས་ཚད་སོགས་ཀྱི་འགལ་བ་དང་རྩོད་གཞི་སྔོན་འགོག་བྱས་ནས་འབྲེལ་གཏུག་མཐུན་སྦྱོར་ལམ་སྲོལ་སྔ་སྣུར་དུ་བཙུགས་ཏེ། འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས་4ཡི་ལས་མི་དང་། རླངས་འཁོར། ཁང་པ་བཅས་སྤྱོད་པའི་གྲོས་མཐུན་འཇོག་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་རེད། འབྲུབ་དུས་དང་སྟོན་བསྡུའི་དུས་མཚམས་གལ་ཆེན་ལ་དམ་པོར་དམིགས་ནས། འཕྲལ་སྡོམ་ནང་སྦྱོང་ཐེངས་2བྱས་པ་དང་། ཕྱོགས་ཁག་གི་སྟོབས་ཤུགས་སྐུལ་སློང་བྱས་ཏེ། དུས་བདེའི་སྐོར་ཞིབ་དང་འགྲིམ་འགྲུལ་ལ་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ནས། ཁོངས་གཏོགས་ཁུལ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་དང་འཚོ་བ་བདེ་འཇགས་དང་། བརྟན་པོ། གོ་རིམ་ལྡན་པ་བཅས་ཡོང་བར་འགན་ལེན་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ། ཁོངས་གཏོགས་ཁུལ་གྱི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོབ་སྣང་སྔར་བས་ཆེ་བ་དང་། སྐྱིད་སྣང་སྔར་བས་རྒྱུན་མཐུད་ཆོག་པ། བདེ་འཇགས་ཚོར་སྣང་སྔར་བས་འགན་ལེན་ཧུར་ཐག་ཐུབ་པ་བཅས་བྱས་པ་རེད།