“ཕེ་ཀྲུང་མཉམ་ལས་ཀྱིས་གོ་སྐབས་ཀྱི་སྒོ་མོ་ཡངས་མོར་ཕྱེ་ཡོད”
འདི་ནི་ཕེ་རུའི་ཆན་ཁའེ་གྲུ་ཁར། གྲལ་སྟར་འགྲིག་པའི་འདེགས་འཁོར་སྔོན་པོ་བྲེལ་བརྩོན་ཆེན་པོས་འཁོར་སྐྱོད་བྱེད་བཞིན་པ།
འདི་ནི་ཀྲུང་གོའི་ཁེ་ལས་ཀྱིས་བསྐྲུན་པའི་སློབ་གྲྭར་ཕེ་རུའི་སློབ་མ་ཚོས་སློབ་ཚན་ཉན་བཞིན་པ།
ཕེ་རུའི་ཙུང་ཐུང་པོ་ལུའུ་ཨར་ཐེའི་གདན་ཞུས་ལྟར། ལོ་བརྒྱད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སླར་ཡང་ཕེ་རུར་རྒྱལ་དོན་འཚམས་འདྲི་གནང་རྒྱུ་རེད། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་གཙོ་བདག་གིས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དང་གཙོ་གནད་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་མཉམ་ལས་སོགས་ཀྱི་ཐད་དགོངས་འཆར་བརྗེ་རེས་ཟབ་མོ་གནང་ནས། ཀྲུང་ཕེའི་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་རོགས་ཟླའི་འབྲེལ་བར་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་གྲུབ་འབྲས་དེ་བས་མང་བ་ཐོབ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་མི་དམངས་ལ་ཕན་པ་སྔར་བས་མང་བ་བསྐྲུན་རྒྱུ་རེད།
དཔལ་འབྱོར་ཚོང་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་གྱིས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོ་སྐབས་མཉམ་སྤྱོད་བྱས་པ།
ཕེ་རུའི་རྒྱལ་ས་ལི་མ་དང་བར་ཐག་སྤྱི་ལེ་500ཙམ་ཡོད་པའི་ཐེ་ལུའུ་ཞི་ལུའེ་གྲོང་ཁྱེར་ཀན་པོ་ཞན་ཀུང་སིའི་འབྲུ་སེའུ་སྔོན་པོའི་ཞིང་ར་ནས་ལོ་ལེགས་བསྡུ་བའི་ལས་ལ་བྲེལ་བའི་རྣམ་པ་མངོན། ཀན་པོ་ཞན་2009ལོར་ཀྲུང་གོའི་ཁྲོམ་རར་ཞུགས་ཚུན་ཀྲུང་གོར་ཕྱིར་གཏོང་བྱས་པའི་ཐོན་རྫས་ཀྱི་སྣ་ཁ་དང་གྲངས་འབོར་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མང་དུ་སོང་ནས། འབྲུ་སེའུ་སྔོན་པོ་དང་། ཨ་བུ་ཁ་ལྡོ། རྒུན་འབྲུམ་སོགས་ཀྱི་ཐོན་རྫས་ལ་ཀྲུང་གོའི་འཛད་སྤྱོད་པ་དེ་བས་མང་བས་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
2009ལོའི་ཟླ་4པར། ཀྲུང་གོ་དང་ཕེ་རུའི་དབར་རང་མོས་ཚོང་དོན་གྲོས་ཆོད་ལ་མིང་རྟགས་བཀོད་པ་དང་། 2010ལོར་གྲོས་ཆོད་དེ་དངོས་སུ་གོ་ཆོད་པར་གྱུར་ནས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ཚོང་དོན་འཕར་བའི་སྐུལ་འདེད་ཡོ་ཆས་ལྟ་བུར་གྱུར། ད་ལོའི་ཟླ་6པར་ཀྲུང་གོ་དང་ཕེ་རུ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱིས་རང་མོས་ཚོང་དོན་གྲོས་ཆོད་ཀྱི་རིམ་སྤོར་གྲོས་མོལ་དངོས་སུ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད། རང་མོས་ཚོང་དོན་གྲོས་ཆོད་ལ་བརྟེན་ནས་ཕེ་རུའི་སྲོལ་རྒྱུན་མིན་པའི་ཐོན་རྫས་ཀྲུང་གོའི་དུད་ཁྱིམ་མང་པོར་ཁྱབ་ཅིང་། ཕེ་རུ་དེ་ཉིད་ཀྲུང་གོར་འབྲུ་སེའུ་སྔོན་པོ་དང་ཨ་བུ་ཁ་ལྡོ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་ཤོས་དང་པོར་གྱུར་པ་མ་ཟད། རྒུན་འབྲུམ་དང་། མཱ་ཁ། རྔ་མོང་ལུག་གི་བལ་ལས་བཟོས་པའི་ཐོན་རྫས་སོགས་ཚོང་ཟོག་ལ་ཀྲུང་གོར་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད། ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལྟར་ན། ཀྲུང་གོ་དང་ཕེ་རུ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱིས་ཕེ་རུའི་འཁྱག་གཏོང་ཤིང་ཏོག་སོགས་སྤུས་ལེགས་ཐོན་རྫས་ཀྲུང་གོར་འདྲེན་པ་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་གྲོས་མོལ་གང་ལེགས་བྱས་ནས་གྲུབ་འབྲས་ཡག་པོ་ཐོབ་ཡོད།
ཕེ་རུ་དང་ཀྲུང་གོ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གསབ་རེས་རང་བཞིན་ཆེ་བ་དང་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ཐུན་མོང་འབད་བརྩོན་འོག་ཀྲུང་གོ་འདི་ཉིད་ལོ་10བསྟུད་མར་ཕེ་རུའི་ཚོང་དོན་རོགས་ཟླ་ཆེ་ཤོས་དང་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཕེ་རུ་ནི་ལ་ཏིང་མེ་གླིང་གི་ཀྲུང་གོའི་མ་འཇོག་བྱ་ཡུལ་ཆེ་ཤོས་གཉིས་པ་དེ་ཡིན་པ་རེད། 2023ལོར་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ཚོང་དོན་དངུལ་འབོར་ཨ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་376.91ཟིན་ཡོད། ཕེ་རུ་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡོམས་རྩིས་བྱས་པར་གཞིགས་ན། འདས་ཟིན་པའི་ལོ་14ཡི་ནང་ཕེ་རུས་ཀྲུང་གོར་ཕྱིར་གཏོང་བྱེད་ཚད་325.9%འཕར་བ་དང་ལོར་ཆ་སྙོམས་འཕར་ཚད་13.2%ཟིན་ཡོད་པ་རེད།
ཕེ་རུའི་ཕྱི་ཕྱོགས་ཚོང་དོན་དང་ཡུལ་སྐོར་པུའི་པུའུ་ཀྲང་གཞོན་པ་ཐེ་ལེ་ཧྲ·མེ་ལཱ་ཡིས། ཀྲུང་གོའི་ཉིན་བཞིན་ཆེ་རུ་འགྲོ་བའི་ཁྲོམ་རའི་དགོས་མཁོ་ལས་ཕེ་རུའི་ཕྱིར་གཏོང་ལས་རིགས་དབྱར་མཚོ་རྒྱས་པ་ལྟར་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་སྐུལ་ཁྲིད་ཐུབ་ཡོད། རང་མོས་ཚོང་དོན་གྲོས་ཆོད་ལ་མིང་རྟགས་བཀོད་པ་དེས་ཕེ་རུ་དང་ཀྲུང་གོའི་ཚོང་དོན་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་ཤུགས་ཆེན་སོང་བ་དང་། གྲོས་ཆོད་དེ་གོ་ཆོད་པ་ནས་བཟུང་ཕེ་རུས་ཀྲུང་གོར་སྲོལ་རྒྱུན་མིན་པའི་ཚོང་དོན་ཕྱིར་གཏོང་བྱེད་ཚད་227%འཕར་ནས་ཕེ་རུ་དེ་ཉིད་ཀྲུང་གོར་ཤིང་ཏོག་མཁོ་འདོན་བྱེད་མཁན་ལ་ཏིང་མེ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་གྲས་གཉིས་པར་གྱུར་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པ་རེད།
རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་གྱིས་དམངས་འཚོ་ལེགས་གཏོང་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ།
ལི་མའི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱི་ལེ་80ཡི་སར་ཀྲུང་གོའི་མཚོ་ཁུག—ཀྲུང་གོ་འགྲིམ་འགྲུལ་འགྲུལ་དོན་ཅུས་བཞི་པའི་མཉམ་གཉེར་སྒྲིག་གཞིས་སྐྲུན་འགན་ཁུར་བའི་ཆན་ཁའེ་གྲུ་ཁའི་རྣམ་གྲངས་སྤེལ་ཡུལ་དུ། གྲལ་སྟར་འགྲིག་པའི་འདེགས་འཁོར་སྔོན་པོ་བྲེལ་བརྩོན་ཆེན་པོས་འཁོར་སྐྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ཁ་ལོ་བ་མེད་པའི་སྐྱེལ་འདྲེན་རླངས་འཁོར་20ལྷག་ཙམ་གྱིས་གྲུ་ཁའི་དོས་སྒམ་དག་གྲུ་ཁའི་ཟོག་རར་དབོར་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།
2021ལོར་ལས་འགོ་བཙུགས་ཚུན། “ཆན་ཁའེ་ནས་ཧྲང་ཧའེ་བར”ཞེས་པ་དེ་ཕེ་རུའི་དར་སོ་ཆེ་བའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཞིང་། རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་མཇུག་འགྲིལ་ཉེར་ཡོད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་དར་སོ་ཆེ་བའི་ཐ་སྙད་དེ་རེ་འདོད་ནས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར། ཀྲུང་གོ་དང་ལ་ཏིང་མེ་གླིང་དབར་གྱི་སྐམ་ས་དང་རྒྱ་མཚོའི་བགྲོད་ལམ་གསར་པ་དེ་ལས་མཚོ་ཐོག་སྐྱེལ་འདྲེན་གྱི་དུས་ཚོད་མངོན་གསལ་དོད་པོས་ཐུང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། ཆན་ཁའེ་གྲུ་ཁས་ད་དུང་ཕུག་ལམ་བརྒྱུད་ཧྥན་མེ་གཞུང་ལམ་དང་སྦྲེལ་ནས་ལི་མ་རུ་ཐད་ཀར་འབྱོར་གྱི་ཡོད་པས་ཚོང་དོན་སྟབས་བདེ་ཅན་གྱི་ཆུ་ཚད་དང་ས་ཁོངས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་མཐུད་ཀྱི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་ཤུགས་ཆེན་འགྲོ་རྒྱུ་རེད།
ཕེ་རུའི་དཔལ་འབྱོར་དང་ནོར་སྲིད་པུའི་པུའུ་ཀྲང་ཧོ་སའེ·ཨ་ལི་སི་ཐ་ཡིས། ཆན་ཁའེ་གྲུ་ཁ་ནི་ཕེ་ཀྲུང་མཉམ་ལས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཤིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་ཟོག་འགྲེམས་སྐྱེལ་འདྲེན་གྱི་མ་གནས་ཆུང་དུ་ཆེས་ཆེར་གཏོང་བ་དང་། ཕེ་རུའི་ཐོན་རྫས་ཀྱི་འགྲན་རྩོད་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། ཁྲོམ་རའི་གོ་སྐབས་གཏོད་པ་བཅས་བྱས་ནས་ཕེ་རུ་དེ་ཉིད་ས་ཁོངས་ཟོག་འགྲེམས་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་རེད། “ཕེ་ཀྲུང་མཉམ་ལས་ཀྱི་བར་མཐོངས་རྒྱ་ཆེ་བར་བརྟེན། ཕེ་རུ་སྲིད་གཞུང་གིས་དེ་བས་མང་བའི་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་དངོས་སྒྲུབ་མཉམ་ལས་བྱ་རྒྱུར་མུ་མཐུད་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་གཏོང་འདོད་ཡོད”ཅེས་བརྗོད་ཡོད།
མཉམ་ལས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་རྒྱ་སྐྱེད་ཀྱིས་ལྗང་མདོག་ཕྱོགས་སྒྱུར་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ།
ལི་མའི་ཁྲོམ་གཞུང་དུ། ཀྲུང་གོ་འབྲི་ཆུའི་འགག་གསུམ་ཚོགས་པ་ཚད་ཡོད་ཀུང་སིའི་ཁོངས་གཏོགས་འབྲི་ཆུ་གློག་ཤུགས་ཕེ་རུའི་ལུའུ་ཏེ་སི་ཀུང་སིའི་ལྗང་མདོག་རྩི་བྱུག་གློག་སྒུལ་རླངས་འཁོར་རུ་ཁག་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་གིས་ལམ་ཐིག་ལ་ཞིབ་བཤེར་ཉམས་བཟོ་དང་འགོག་རྐྱེན་བསལ་ཏེ། གྲོང་ཁྱེར་ལ་གློག་བརྟན་པོ་གཏོང་ཐུབ་པའི་འགན་སྲུང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།
2020ལོར་འབྲི་ཆུ་གློག་ཤུགས་ཀུང་སིས་ཕེ་རུའི་གློག་ཤུགས་ཀུང་སི་ཆེ་ཤོས་ཏེ། ལུའུ་ཏེ་སི་ཀུང་སི་ཉོ་སྒྲུབ་བྱས་ནས་ཀྲུང་གོའི་སྒྲིག་ཆས་དང་ལག་རྩལ་དྲངས་པས་ཕེ་རུའི་གློག་ཤུགས་མ་ལག་གི་བརྟན་པོའི་རང་བཞིན་དང་ལས་ཕྱོད་མངོན་གསལ་དོད་པོས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་སྤྱོད་མཁན་ཁྲི་133ལྷག་ཙམ་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུས་ཡོད་པ་རེད། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། ཧྲེང་ཐེ་ལེ་ཧྲ་ཆུ་ཤུགས་གློག་ཁང་ནས་ལེ་ཕ་ཏི་ཤིས་ཝུང་འོད་ཤུགས་གློག་ཁང་བར་དང་དེ་ནས་མར་ཁོ་ནཱ་རླུང་ཤུགས་གློག་ཁང་བར་འབྲི་ཆུའི་གློག་ཤུགས་ཀུང་སིས་ཆུ་གློག་དང་། འོད་གློག རླུང་གློག་བཅས་ཀྱི་གློག་གཏོང་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གློག་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་ལ་མ་འཇོག་བྱས་ཏེ་ཕེ་རུར་ཐཱན་འབུད་ཚད་ཉུང་དུ་གཏོང་ཆེད་ལེགས་སྐྱེས་ཕུལ་ཡོད་པ་རེད།
2023ལོ་ནས་ད་བར། ཀུང་སི་དེས་གློག་སྒུལ་ལྗིད་ཐེག་རླངས་འཁོར་དང་། ཕི་ཁཱ་རླངས་འཁོར། འགུལ་ཤུགས་ཆེ་བའི་ནུས་མང་རླངས་འཁོར་བཅས་ཚུད་པའི་ཕེ་རུའི་གློག་སྒུལ་རླངས་འཁོར་གྱི་རླངས་འཁོར་རུ་ཁག་ཆེ་ཤོས་བཙུགས་པ་དང་། གློག་སྒུལ་རླངས་འཁོར་བརྒྱ་ཙམ་ཉིན་ལྟར་ཕེ་རུའི་འགྲོ་ལམ་ཐོག་སྐྱོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། རིམ་རྩིས་བྱས་ན་ཁྲའེ་ཡིའུ་སྣུམ་ཟད་གྲོན་ཧྲེང་ཁྲི་6.2དང་དབྱང་གཉིས་ཐཱན་འགྱུར་འབུད་ཚད་ཏུན་182ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད།
ལུའུ་ཏེ་སི་ཀུང་སིའི་སྤྱི་ཁྱབ་ཅིང་ལི་མཱ་ལི་ཨའོ·ཀང་སཱ་ལེ་སིས“ཀྲུང་གོའི་ཁེ་ལས་དང་མཉམ་ལས་བྱེད་རིང་ཀྲུང་གོས་ལྗང་མདོག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དམིགས་ཚད་མཐའ་འཁྱོངས་དང་དེར་མཐོང་ཆེན་བྱེད་པ་ཚོར་བྱུང” ཀྲུང་གོའི་ནུས་རྒྱུ་གཙང་མའི་འཕེལ་རྒྱས་ནི་འཛམ་གླིང་གི་མདུན་གྲལ་དུ་སླེབས་ཡོད། ཕེ་རུ་དང་ཀྲུང་གོས་ལྗང་མདོག་ནུས་རྒྱུའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་མཉམ་ལས་མུ་མཐུད་རྒྱ་ཆེར་བཏང་ནས་ཕེ་རུའི་ཐཱན་འབུད་ཉུང་གཏོང་དང་ལྗང་མདོག་ཕྱོགས་སྒྱུར་མགྱོགས་སུ་གཏོང་ཆེད་ཉམས་མྱོང་དང་ལག་རྩལ་དེ་བས་མང་བ་མཁོ་འདོན་བྱ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད་ཅེས་བཤད།