བོད་སྐྱོར་སྨན་བཅོས་རུ་ཁག་གིས། ས་མཐོའི་ནད་པར་བདེ་ཐང་བསྩལ།
—— ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་ཧུའུ་ནན་ཤང་ཡཱ་སྨན་ཁང་གཉིས་པས་བོད་ཀྱི་ནད་པར་འཕྲོ་ཟློས་ཞུ་སེལ་གྱི་གཤགས་བཅོས་བྱས་པའི་སྐོར་བཀོད་པ།
འདི་ནི་དབྱངས་ཅན་གྱི་ནད་གཞི་དྲག་སྐྱེད་བྱུང་རྗེས་ནང་མིས་སྨན་དོན་པར་དཀར་གཙང་ཁ་བཏགས་གཡོགས་ནས་ཁོང་ཚོའི་ལྷག་བསམ་ཟོལ་མེད་ཀྱི་བརྩེ་སེམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་པ་དང་སྦྲགས་སྨན་དོན་པ་དང་མཉམ་དུ་དྲན་རྟེན་པར་རྒྱག་བཞིན་པ། ་
ཉེ་ཆར། ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་སྣེ་གདོང་ཆུས་ནས་ཡིན་པའི་དབྱངས་ཅན་ཀྲུང་ནན་སློབ་ཆེན་ཤང་ཡཱ་སྨན་ཁང་གཉིས་པའི་རྒན་རྒོན་གསོ་རིག་ཚན་ཁག་ནས་ནད་གཞི་དྲག་སྐྱེད་བྱུང་སྟེ་སྨན་ཁང་ནས་དོན། སྨན་ཁང་ནས་མ་དོན་གོང་། དབྱངས་ཅན་དང་ཁོ་མོའི་ནང་མིས་བཀྲ་ཤིས་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་པའི་དཀར་གཙང་ཁ་བཏགས་ཚན་ཁག་གི་སྨན་དོན་པ་ཚང་མར་གཡོགས་ནས་ཁོང་ཚོས་ལྷག་བསམ་ཟོལ་མེད་ཀྱིས་སྨན་བཅོས་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་པ་རེད། དེ་ཡང་སྨན་བཅོས་དང་། བདེ་ཐང་། དྲག་སྐྱེད་སྐོར་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཧུའུ་ནན་དང་བོད་ལྗོངས་ས་གནས་གཉིས་ཀྱི་མི་དམངས་དབར་གྱི་མཛའགཅུགས་ཟབ་མོ་མཚོན་པའི་དཔང་པོ་ཞིག་ཀྱང་རེད།
ལོ་གསུམ་གོང་། དབྱངས་ཅན་ལ་སྐབས་རེ་སྙིང་ཁ་གཡུག་པ་དང་རྔུལ་ཆུ་དོན་པའི་ནད་རྟགས་ཐོན་པ་དང་ཉེ་བའི་ལོ་གཉིས་རིང་ནད་རྟགས་དེ་ཐོན་མང་དུ་སོང་ནས་ཁོ་མོའི་གཟུགས་པོ་དང་འཚོ་བར་ཤུགས་རྐྱེན་ཚབས་ཆེན་བཟོས། ད་ལོ་ལྷོ་ཁའི་སྨན་ཁང་དུ་སྨན་བཅོས་བྱེད་པར་སྐྱོད་སྐབས་ཀྲུང་ནན་སློབ་ཆེན་ཤང་ཡཱ་སྨན་ཁང་གཉིས་པའི་རྒན་རྒོན་གསོ་རིག་ཚན་ཁག་གི་སྨན་པ་ཤའོ་ཤུན་དེ་གར་བོད་སྐྱོར་ལ་ཡོང་བ་དང་ཏག་ཏག་འཁེལ། བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་བརྒྱུད། སྨན་པ་ཤའོ་ཤུན་གྱིས་དབྱངས་ཅན་གྱི་ནད་རྟགས་དེ་ཅུང་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བའི་སྙིང་ཁ་གཡུག་ཤུགས་མ་སྙོམས་པ་ཡིན་པས་གང་མགྱོགས་འཕྲོ་ཟློས་ཞུ་སེལ་གྱི་གཤགས་བཅོས་བྱེད་དགོས་ལུགས་ཀྱི་བསམ་འཆར་བཏོན། མཐར་སྨན་པ་ཤའོ་ཤུན་གྱི་རོགས་རམ་དང་འབྲེལ་གཏུག་ཧུར་ཐག་བརྒྱུད་དབྱངས་ཅན་ནང་མིས་དང་མཉམ་དུ་ཀྲུང་ནན་སློབ་ཆེན་ཤང་ཡཱ་སྨན་ཁང་གཉིས་པར་སྨན་བཅོས་བྱེད་པར་བསྐྱོད།
ཟླ་7ཚེས་8ཉིན། དབྱངས་ཅན་བོད་ལྗོངས་ལྷོ་ཁ་ནས་སྤྱི་ལེ་3000ལྷག་ཙམ་ཆོད་པའི་ཧུའུ་ནན་ཁྲང་ཧྲ་རུ་འབྱོར་ནས་ཤང་ཡཱ་སྨན་ཁང་གཉིས་པའི་རྒན་རྒོན་གསོ་རིག་ཚན་ཁག་གི་ནད་ཁུལ་གཉིས་པར(རྒན་རྒོན་སྙིང་ཁམས་ཁྲག་རྩའི་ཆེད་ལས་ཚན་ཁག)སྨན་བཅོས་བྱེད་འགོ་ཚུགས། ཧུའུ་ནན་ཞིང་ཆེན་ནི་ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁ་གཏད་བོད་སྐྱོར་ཞིང་ཆེན་ཡིན་ཞིང་། རྒན་རྒོན་གསོ་རིག་ཚན་ཁག་གི་ཀྲུའུ་རེན་དགེ་རྒན་ཆེ་མོ་བ་ཀྲང་ཞང་ཡུས་ཀྱིས་ད་ཐེངས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་ལ་བོད་རིགས་ནད་པས་རེ་བ་ཆེན་པོ་བཅོལ་ཡོད་པས་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླས་སྨན་ཁང་ལ་བཅངས་པའི་ཡིད་ཆེས་ཆུད་ཟོས་སུ་གཏོང་མི་རུང་བ་སེམས་སུ་བཅངས། ཀྲུའུ་རེན་ཀྲང་ཤང་ཡུས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་འོག རྒན་རྒོན་སྙིང་ཁམས་ཁྲག་རྩའི་ཆེད་ལས་ཚན་ཁག་གིས་སྙིང་ཁམས་ཁྲག་རྩའི་སྦུག་འདྲེན་ཁང་གི་སྨན་དོན་པ་དང་མཉམ་དུ་ནད་པའི་ནད་གཞི་དང་སྨན་བཅོས་ཇུས་གཞི་སོགས་ལ་གྲོས་བསྡུར་ཐེངས་མང་བྱས་རྗེས་ཟླ་7ཚེས་12ཉིན་དབྱངས་ཅན་ལ་འཕྲོ་ཟློས་ཞུ་སེལ་གྱི་གཤགས་བཅོས་བྱས།
དབྱངས་ཅན་གྱི་ནད་གཞི་བདེ་ཐང་སླར་གསོ་གང་མགྱོགས་ཡོང་བར་རོགས་རམ་བྱ་ཆེད། རྒན་རྒོན་སྙིང་ཁམས་ཁྲག་རྩའི་ཆེད་ལས་ཚན་ཁག་ཚོགས་པས་དབྱངས་ཅན་གྱི་ནད་གཞིར་གཞིགས་ནས་ཕྱོགས་ཡོངས་དང་ཞིབ་ཚགས་ཀྱི་བདེ་ཐང་སླར་གསོའི་ཇུས་གཞི་ཆ་ཚང་ཞིག་བཟོས་པའི་ནང་སྨན་གྱིས་གསོ་སྟངས་དང་། རྨ་ཁ་གསོ་སྟངས། སེམས་ཁམས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར། བཟའ་བཏུང་མཛུབ་ཁྲིད་བཅས་ཚུད་ཡོད་པ་རེད། རྒན་རྒོན་སྙིང་ཁམས་ཁྲག་རྩའི་ཆེད་ལས་ཚན་ཁག་ཚོགས་པས་སྨན་བཅོས་དང་ནད་སྐྱོང་ཞིབ་ཚགས་བྱས་པར་བརྟེན་དབྱངས་ཅན་དྲག་སྐྱེད་བདེ་བླག་བྱུང་ནས་སྨན་ཁང་ནས་དོན། “བོད་སྐྱོར་སྨན་པའི་ཐུགས་ཁུར་དང་ཧུའུ་ནན་སྨན་ཁང་གི་དམིགས་བསལ་ལྟ་རྟོག་ལས་ང་རང་དྲག་སྐྱེད་བྱུང་སོང་། ཡུལ་གཞན་དུ་ནང་མི་ལྟ་བུའི་ལྟ་རྟོག་གནང་བ་མ་ཟད། མེས་རྒྱལ་ཁྱིམ་ཚང་ཆེན་པོའི་དྲོ་སྐྱིད་ཀྱང་ཚོར་བྱུང”ཞེས་དབྱངས་ཅན་གྱིས་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་བཞིན་དེ་ལྟར་བཤད།
ཀྲུང་ནན་སློབ་ཆེན་ཤང་ཡཱ་སྨན་ཁང་གཉིས་པའི་རྒན་རྒོན་གསོ་རིག་ཚན་ཁག་1961ལོར་བཙུགས་པ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནད་ཐོག་སྨན་བཅོས་ཀྱི་གཙོ་གནད་འཛུགས་སྐྱོང་ཆེད་ལས་ཚན་ཁག་གི་ཚན་པ་ཞིག་རེད། “འགན་འཁྲི་རི་བོ་ལས་ལྕི་ཞིང་ལག་རྩལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི”སྨན་ཁང་གི་རིག་གནས་འདུ་ཤེས་གཞིར་བཟུང་། རྒན་རྒོན་གསོ་རིག་ཚན་ཁག་དེས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབོད་སྐུལ་དང་སྨན་ཁང་གི་ལས་འགན་དང་ལེན་ཧུར་ཐག་ཞུས་ནས། སྨན་བཅོས་རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན་ཐེངས་མང་ལ་ཀླུང་བརྒལ་ནས་བོད་དུ་སྨན་བཅོས་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པར་མངགས་ཏེ། བོད་ཀྱི་མི་དམངས་ལ་རང་ཁྱིམ་གྱི་སྒོ་རྩ་ནས་སྤུས་ལེགས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་ཐོན་ཁུངས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་པར་བྱས་པ་མ་ཟད། ཧུའུ་ནན་དང་བོད་མི་དམངས་དབར་སེམས་འབྲེལ་ཟམ་པ་བཙུགས་ཏེ། བྱ་སྤྱོད་དངོས་ལ་བརྟེན་ནས་སྨན་དོན་པའི་བརྩེ་སེམས་ཟབ་བཅངས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་ལ་གསལ་འགྲེལ་བྱས།