བོད་མི་དམངས་ཀྱི་གཟུགས་གཞི་བདེ་ཐང་གི་ཕུགས་འདུན་མཉམ་དུ་སྒྲུབ།
—— སྨན་བཅོས་ཤེས་ལྡན་པས“ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི”སྒོ་ནས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྨན་ཁང་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པའི་སྐོར་བཀོད་པ།
རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྨན་ཁང་གི་2023ལོའི་ལས་དོན་ལ་དབྱེ་ཞིབ་ཞིབ་ཕྲ་བྱེད་སྐབས། སྨན་བཅོས་དང་། སློབ་ཁྲིད། ཚན་ཞིབ། མྱུར་སྐྱོབ། སྔོན་འགོག ལུས་ཁམས་བདེ་སྲུང་བཅས་དང་དེ་བཞིན་བཅོས་དཀའ་བའི་ནད་གཞི་ཚབས་ཆེན་སྐྱོབ་བཅོས་དང་སྨན་བཅོས་ལྟེ་གནས་ཁག་གི་ལས་དོན་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཅིར་འཕེལ་རྒྱས་གསར་པ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། “ཐོག་མ”དང“ཨང་དང་པོ”ཞེས་པ་དེའང་ནད་པས་སྨན་ཁང་གི་སྨན་བཅོས་ཞབས་ཞུའི་ཆུ་ཚད་དང་ནུས་པར་གདེང་འཇོག་བྱེད་སྐབས་སྤྱོད་པའི་ཆེས་མངོན་གསལ་དོད་ཤོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
ཕུལ་བྱུང་གི་གྲུབ་འབྲས་དེ་སྨན་བཅོས་ཤེས་ལྡན་པའི“ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི”བོད་སྐྱོར་གྱི་ཤུགས་ཆེའི་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ཁ་འབྲལ་ཐབས་མེད། 2015ལོ་ནས་བཟུང་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་རྩ་འཛུགས་པུའུ་ཡིས་སྣེ་ཁྲིད་པ་དང་རྒྱལ་ཁབ་འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་ཐང་ཨུ་ལྷན་གྱིས་སྨན་བཅོས་ཤེས་ལྡན་པའི“ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི”བོད་སྐྱོར་རོགས་སྐྱོར་ལས་དོན་སྒྲིག་འཛུགས་དང་ལག་བསྟར་བྱས་ཤིང་། པེ་ཅིང་ཞེ་ཧོ་སྨན་ཁང་དང་། པེ་ཅིང་སློབ་ཆེན་སྨན་ཁང་དང་པོ། པེ་ཅིང་སློབ་ཆེན་མི་དམངས་སྨན་ཁང་། པེ་ཅིང་སློབ་ཆེན་སྨན་ཁང་གསུམ་པ་སོགས་རྒྱལ་ནང་གི་རྩེར་སོན་གྱི་ཀ་པ་རིམ་པ་གསུམ་པའི་སྨན་ཁང་ཆེ་གྲས་མང་པོ་ཞིག་གིས“ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི”སྒོ་ནས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྨན་ཁང་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པ་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྨན་ཁང་གིས་བོད་སྐྱོར་རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན་ཚང་མ་རང་རང་གནས་སའི་ཚན་ཁག་གི་ཀྲུའུ་རེན་ནམ་ཡང་ན་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པར་གདན་ཞུས་ལས་བསྐོས་བརྒྱབ་སྟེ། ཚན་ཁག་གི་དོ་དམ་ནང་ཐད་ཀར་ཞུགས་སུ་འཇུག་པ་དང་། གཙོ་གནད་ཀྱི་ཆེད་ཚན་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། “རྒྱུད་རོགས་ཁྲིད”ཀྱི་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་པ། ཆ་འཕྲིན་ཅན་འཛུཌ་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ། ཚན་ཞིབ་ཀྱི་ནུས་པ་དང་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་པ་རེད།
“སྨན་ཁང་གིས་ཚན་ཁག་འགན་གཙང་ལེན་པ”དང“དགེ་རྒན་གྱིས་སློབ་མ་འཁྲིད་པ”སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་བརྒྱུད། སྨན་བཅོས་ཤེས་ལྡན་པའི“ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི”བོད་སྐྱོར་ལས་དོན་གྱིས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྨན་ཁང་གི་སྨན་བཅོས་ཞབས་ཞུའི་ནུས་པ་དང་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་ནུས་ལྡན་བཏང་བ་དང་། ཆེད་ལས་ཚན་ཁག་གི་སྒོ་བསྟེན་སྨན་ཁང་དེ་བས་མང་བ་བཙུགས་ནས་ནད་པར་སྨན་བཅོས་ཚོར་སྣང་བཟང་པོ་ཞིག་སྦྱིན་ཡོད། མིག་སྔར་བོད་སྐྱོར་སྨན་བཅོས་རུ་ཁག་ཁག་9ཡི་རུ་མིས་བོད་སྐྱོར་ལས་དོན་མུ་མཐུད་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། སྨན་ཁང་ཡོངས་ཀྱི་སྨན་དོན་པའི་ཐུན་མོང་འབད་བརྩོན་འོག རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྨན་ཁང་གི་ལྟེ་གནས་ཆེ་གྲས་ལྔའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་ཡོད། གཞན་ཡང་། རླུང་ནད་འདར་བུའི་ནད་དང་ཁྲག་རྩའི་ཕྱི་བཅོས་ཚན་ཁག་སོཌ་ཆེད་ལས་ཚན་ཁག་གི་སྒོ་བསྟེན་སྨན་ཁང་ཆེ་གྲས་7མང་དུ་བཏང་བས་སྨན་ཁང་གི་ནད་བརྟག་སྨན་བཅོས་ཞབས་ཞུའི་ནང་དོན་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་ཕྱིན་ཡོད།
“གཞན་རྟེན”ནས“རང་རྟེན”དུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་ནི་བོད་སྐྱོར་ལས་དོན་གྱི་ལས་འགན་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད། དེས་ན་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྨན་ཁང་དུ་བཅའ་སྡོད་བོད་སྐྱོར་སྨན་བཅོས་རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན་ཚང་མས་ལ་དུག་རྒྱག་པར་ཅི་མི་སྙམ་པར་འཕྲལ་མར་བྲེལ་འཚུབ་ཆེ་བའི་ལས་དོན་སྤེལ་བ་དང་། གསོ་སྦྱོང་དང་། སློབ་ཁྲིད། ནད་ཁང་ཞིབ་བཤེར། གཤགས་བཅོས། དམར་ཁྲིད་ལ་སོགས“རྒྱུད་རོགས་ཁྲིད”གསུམ་ཧུར་ཐག་བྱས་ཤིང་། རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན་གྱིས་རྩེར་སོན་གྱི་སྨན་བཅོས་ལག་རྩལ་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དོ་དམ་ཉམས་མྱོང་གང་ལེགས་སྤྱད་དེ། རོགས་སྐྱོར་བྱ་ཡུལ་ཚན་ཁག་ལ་ནད་གཞི་བརྟག་དཔྱད་དང་། ནད་དཔྱད། སྨན་བཅོས། གཤགས་བཅོས་བྱས་རྗེས་ཀྱི་ནུས་པ་སྦྱོང་བརྡར་སོགས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་བྱ་སྤྱོད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་དང་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་རོགས་བྱས་པ་དང་། རོགས་སྐྱོར་བྱ་ཡུལ་ཚན་པའི་སྨན་དོན་པའི་གཞི་རྩའི་ཤེས་བྱ་དང་གཞི་རྩའི་རྩལ་ནུས་སྦྱོང་བརྡར་ལ་སྔར་བས་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་སྨན་བཅོས་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་དང་སྨན་བཅོས་ཉེན་ཁ་འགོག་ཟོན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཟབ་ཏུ་བཏང་བ། རོགས་སྐྱོར་བྱ་ཡུལ་ཚན་ཁག་ལ་ལག་རྩལ་གསར་པ་དང་རྣམ་གྲངས་གསར་པ་སྤེལ་རྒྱུར་རོགས་རམ་ཧུར་ཐག་བྱས་ནས་དོས་དྲག་རང་བཞིན་གྱི་ནད་གཞི་དང་བཅོས་དཀའ་བའི་ནད་ཀྱི་སྨན་བཅོས་ཆུ་ཚད་ཟམ་མི་ཆད་པར་མཐོ་རུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད།
2023ལོར་བོད་སྐྱོར་སྨན་ཁང་གི་མཐུན་སྦྱོར་དང་རོཌ་རམ་འོག རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྨན་ཁང་གིས་བོད་སྐྱོར་དགེ་རྒན་གསོ་སྦྱོང་སློབ་ཚན་ཐེངས་5སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་པ་དང་གསོ་སྦྱོང་ནང་ཞུགས་མཁན་ཁྱོན་མི་ཐེངས་125ཟིན་ཡོད། གཞན་ཡང་། སྨན་ཁང་གིས་ད་དུང་སྨན་དོན་པ་མི་ཐེངས་407ལྗོངས་ཕྱིར་ལག་རྩལ་གསར་པ་དང་། ལས་སྒོ་གསར་པ། རིག་གཞུང་སྤེལ་རེས་བཅས་ཀྱི་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་རྒྱུའི་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད།
བོད་སྐྱོར་སྨན་བཅོས་རུ་ཁག་ལ་བརྟེན་ནས་པེ་ཅིང་གི་རོགས་སྐྱོར་མངགས་གཏོང་སྨན་ཁང་མང་པོའི་ལེགས་ཆའི་སྨན་བཅོས་ཐོན་ཁུངས་ནང་འདྲེན་བྱས་ཏེ། སྨན་ཁང་གི་ཚན་ཞིབ་དང་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་ནི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྨན་ཁང་གི་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་འབད་འཐབ་ཁ་ཕྱོགས་ཤིག་རེད། སླད་ཕྱིན་ད་དུང་སྨན་པ་དེ་བས་མང་བ“ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི”བོད་སྐྱོར་ལས་དོན་ནང་མུ་མཐུད་ཞུགས་ཏེ། གངས་ལྗོངས་ས་མཐོར་མི་སེམས་འགུལ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་མང་པོ་མུ་མཐུད་རྩོམ་ངེས་རེད།