ཉེ་ཆར། ནག་ཆུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གསར་འགྱུར་ཡོངས་བསྒྲགས་ཚོགས་འདུ་ལྷ་སར་འཚོགས་ཤིང་། ཚོགས་འདུའི་ཐོག་2016ལོར་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་དམག་འཐབ་རྒྱག་འགོ་ཚུགས་པ་ནས་བཟུང་། ནག་ཆུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་ལས་དོན་ལ་སྤྱི་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་དང་གོམ་སྟབས་རྗེས་མའི་ལས་དོན་གྱི་བསམ་ཕྱོགས་གསལ་འགྲེལ་བྱས་པ་རེད།
གསར་འགོད་པར་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར། 2016ལོར་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་དམག་འཐབ་རྒྱག་འགོ་ཚུགས་པ་ནས་བཟུང་། ནག་ཆུ་གྲོང་ཨུད་དང་གྲོང་ཁྱེར་སྲིད་གཞུང་གིས་རང་འགུལ་ངང་རྒྱུན་རྣམ་གསར་པ་དང་འཚམ་མཐུན་དང་བླང་བྱ་གསར་པ་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱིས་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱི་ཡོངས་ལ་གཅིག་འདོམས་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་པ་དང་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་དེ་དམངས་འཚོའི་འདུ་འགོད་ཨང་དང་པོར་བརྩིས་ནས་དམ་འཛིན་བྱས་ཤིང་། ལོ་གཉིས་རིང་དུད་ཚང་དབུལ་པོ་8849ཡི་མི་35063དབུལ་སྒྲོལ་བྱུང་བ་དང་། གྲོང་ཚོ་དབུལ་པོ་212དབུལ་པོའི་གནས་ལས་བསྒྲལ་བ། དབུལ་པོ་ཆགས་ཚད་19.56%བར་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད།
ཡུལ་གཞན་དུ་གནས་སྤོས་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་འདུ་འགོད་མུ་མཐུད་ལག་བསྟར་བྱེད་མགྱོགས་སུ་བཏང་བ། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི”རིང་། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་30.2བཏང་ནས་དུད་ཚང་12702ཀྱི་མི་གྲངས་50335ཡུལ་གཞན་དུ་གནས་སྤོས་བྱ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་བཀོད་ཅིང་། འདི་ལོའི་ཟླ་བདུན་པའི་ཟླ་མཇུག་བར་ཚང་མ་ལས་མཇུག་འགྲིལ་ནས་དུད་ཚང་7001གི་མི་གྲངས་28743སྡོད་ཁང་གསར་པར་སྤོས་ཡོད། ས་བབ་མཐོ་བ་སོགས་དམིགས་བསལ་ས་ཁོངས་ཀྱི་མང་ཚོགས་གནས་སྤོའི་ལས་དོན་ལ་བརྟན་པོའི་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཞིང་། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཡངས་པ་ཅན་བདེ་ཐང་སླར་གསོའི་དངོས་ཁམས་བཅོས་ཐབས་ལྟེ་གནས་ཀྱི་གནས་སྤོས་ས་ཚིགས་ཀྱི་དུད་ཚང་120ཡི་མི་གྲངས་487དང་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་སྟོད་ལུང་བདེ་ཆེན་ཆུས་རྒུ་རུམ་ཤང་གི་ས་བབ་མཐོ་བའི་གནས་སྤོ་བཀོད་སྒྲིག་ས་ཚིགས་ཀྱི་དུད་ཚང་262ཀྱི་མི་གྲངས་1102ཚང་མ་སྡོད་ཁང་གསར་པར་སྤོས་པ་དང་གནས་སྤོས་དུད་ཚང་མང་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་ཞུགས་དང་། ལས་ཞུགས། སྨན་བཅོས་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་འོས་འཚམ་བྱུང་ཡོད།
ལས་ཞུགས་གཞན་སྒྱུར་གྱི་ལས་དོན་སྤེལ་ཤུགས་མུ་མཐུད་ཆེ་རུ་བཏང་བ། 2016ལོ་ཚུན་མི་གྲངས་21003ལ་རྩལ་ནུས་གསོ་སྦྱོང་བྱས་པ་དང་གསོ་སྦྱོང་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་4500ལྷག་ཙམ་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཡོད། འདི་ལོའི་ཟླ་བདུན་པའི་ཟླ་མཇུག་བར་མི་གྲངས་18799ལས་ཞུགས་གཞན་སྒྱུར་བྱས་པ་ལས་མི་རེར་ཆ་སྙོམས་འབབ་འཕར་སྒོར་8665བྱུང་ཡོད།
དམངས་འཚོ་འགན་ལེན་གྱི་ལས་དོན་སྤེལ་ཤུགས་མུ་མཐུད་ཆེ་རུ་བཏང་བ། དབུལ་སྐྱོར་ཚད་གཞི་དང་མ་མཐའི་འཚོ་བ་འགན་ལེན་ཚད་གཞི་སྟེ“ཚད་གཞི་གཉིས་གཅིག་སྒྲིལ”གྱི་ལས་དོན་ལ་མུ་མཐུད་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཞིང་། 2016ལོ་ཚུན་དུ་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མ་མཐའི་འཚོ་བ་འགན་ལེན་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.89དང་ཁ་ཕྱོགས་གཏན་འཁེལ་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.36སྤྲད་ཡོད། “ཁག་གཅིག་རེ་གསུམ”གྱི་རོགས་སྐྱོབ་སྲིད་ཇུས(ནད་ཆེན་གཅིག་སྡུད་རོགས་སྐྱོབ་བྱེད་པ་ཁག་གཅིག་དང་། གཅོང་ནད་ལ་གན་རྒྱ་འཇོག་པ་ཁག་གཅིག ནད་གཞི་ཚབས་ཆེན་ལ་མཐའ་སྐྱོང་ཁག་གཅིག)ལག་ལེན་བསྟར་བ་བརྒྱུད། རིམ་རྩིས་བྱས་ན་མི་གྲངས་24763ལ་རོགས་སྐྱོབ་བྱས་པ་དང་མི་155648ལ་སྨན་རིན་མི་དགོས་པར་གཟུགས་པོ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཡོད། 2016ལོ་ཚུན་རིམ་རྩིས་བྱས་ན“འགན་ལེན་གསུམ”གྱི་གྲོན་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་9.9དོན་འཁྱོལ་བྱས་པ་ལས་སློབ་མ་མི་ཐེངས་ཁྲི་29.4ལ་ཕན་པ་ཐོབ་པ་དང་། འཚོ་བཅུད་ལེགས་གཏོང་འཆར་གཞིའི་རོགས་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.8དོན་འཁྱོལ་བྱས་པ་ལས་སློབ་མ་མི་ཐེངས་ཁྲི་23ལ་ཕན་པ་ཐོབ་པ། སྒོར་དུང་ཕྱུར་4.6བཏང་ནས་དབུལ་ཞིང་ཉམས་ཞན་སློབ་གྲྭའི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ལེགས་སུ་བཏང་བ། ཡིག་ཚགས་དང་གཱ་བཟོས་པའི་དུད་ཚང་དབུལ་པོའི་སློབ་ཆེན་སློབ་མ་1558ལ་སློབ་གསོའི་ཁ་གསབ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1195ལྷག་ཙམ་སྤྲད་ཡོད།
རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་མུ་མཐུད་ལེགས་སུ་བཏང་བ། ད་ཕན་ལོ་ཤས་རིང་རིམ་རྩིས་བྱས་ན་ཆུ་དང་། གློག ལམ། འཕྲིན་གཏོང་། ཚན་སློབ། རིག་གནས་འཕྲོད་བསྟེན་སོགས་རྣམ་གྲངས་1960ལག་བསྟར་བྱས་པར་ཁྱོན་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་142.3བཏང་སྟེ། རང་བྱུང་གྲོང་ཚོའི་གཞུང་ལམ་ཁག་213སྒྱུར་བཀོད་བྱས་པ་དང་། མི་ཕྱུགས་ཀྱི་འཐུང་ཆུའི་ལས་གྲྭ1460དང་། འཕྲིན་གཏོང་ལས་གྲྭ་66 དྲ་རྒྱའི་ལས་གྲྭ་114བཅས་གསར་དུ་བསྐྲུན་པ། ཚན་རྩལ་འདུ་འགོད་253དང་རིག་གནས་འཕྲོད་བསྟེན་འདུ་འགོད་42ལག་ལེན་བསྟར་ཡོད།
སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རོགས་སྐྱོར་ལས་དོན་མུ་མཐུད་ནུས་ལྡན་ངང་སྤེལ་བ། ཀྲེ་ཅང་དང་ལེའོ་ཉིང་ཞིང་ཆེན་དང་དེ་བཞིན་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁེ་ལས་ཆེ་གྲས་ལྔ་དང་སྦྲེལ་མཐུད་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ་དམངས་འཚོ་ལེགས་གཏོང་དང། ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས། གཞི་རིམ་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་དབང་འཛུགས་སྐྱོང་སོགས་རྣམ་གྲངས་118ལག་ལེན་བསྟར་ཡོད། “གཞི་རིམ་གཉིས་མཉམ་འགུལ”གྱི་རོགས་སྐྱོར་དངུལ་བུན་གཏོང་བའི་ལམ་སྲོལ་ལག་ལེན་བསྟར་ཏེ་རིམ་རྩིས་བྱས་ན་ཡིག་ཚགས་དང་གཱ་བཟོས་པའི་དུད་ཚང་དབུལ་པོ་16738ལ་དངུལ་བུན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.02བཏང་བ་དང་ཁྱབ་རྒྱ་71.14%ཟིན་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་དེ་ཡོངས་ཀྱི་ཏང་སྲིད་དམག་ཉེན་ལས་བྱེད་པ་18394སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ཏེ་དུད་ཚང་དབུལ་པོ་16077དང་ཆ་བསྒྲིཌ་ནས་དུད་ཚང་དབུལ་པོའི་གནད་དོན་དངོས་ཁྲི་2ཙམ་ཐག་གཅོད་བྱེད་རོཌ་བྱས་ཡོད། “ཁེ་ལས་བརྒྱས་གྲོང་ཚོ་བརྒྱར་རོཌ་རམ་བྱེད་པའི”བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ནས་ཡུལ་དེ་གའི་ཁེ་ལས་11དང་གྲོང་ཚོ་དབུལ་པོ་11ལ་སྦྲེལ་མཐུད་རོགས་སྐྱོར་བྱས་ཡོད།