《སུམ་པའི་མ་ཤགས་ཆེན་མོ》དང་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་དཔེའི་ཁྲོད་བོད་ཀྱི་མི་ཆོས་སློབ་གསོའི་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ།
ཕ་མེས་ཡང་མེས་ཚོས་དུས་རབས་ཀྱི་རླབས་རྒྱུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་དུ་འཚོ་གནས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ལས་བསགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གདམས་ངག་ཏུ་འཁུ་བའི་གཏམ་དཔེ་དང་ལེགས་བཤད་སོགས་བགྲང་དུ་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་བློ་ལྡན་ཀུན་གྱིས་ཤེས་གསལ་ལགས་མོད། འདིར་ལོ་རྒྱུས་རིང་བའི་གནའ་བོའི《སུམ་པའི་མ་ཤགས་ཆེན་མོ》དང་དེང་གི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་དཔེ་ལས་གསལ་བའི་འུ་ཅག་གི་མི་ཆོས་སློབ་གསོའི་སྐོར་ཟུར་ཙམ་གླེང་བར་སྤྲོ།
དང་པོ། འཇིག་རྟེན་འཚོ་ཐབས་ལ་མཁས་དགོས་པའི་ལྟ་བ། ལུགས་གཉིས་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལུགས་ནི་འཚོ་གནས་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་མི་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ལ་བསྐྲུན་མཁས་དགོས་ཏེ། མི་ཆོས་ནི་མིའི་རང་བཞིན་དང་མིའི་ཚུལ་ལུགས། མིའི་འབྲེལ་ལུགས་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་སྟོན་པའི་བསམ་གཞིག་སྟེ། མིའི་འབྲེལ་ལུགས་ཀྱིས་བརྩི་དགོས་པའི་ཆོས་ཉིད་དམ་གནས་ལུགས་གཙོ་བོར་སྟོན་ཞེས་པའི་སྡོམ་ཚིག་འདུག་པས་མི་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་ཚེ་འདིར་བདེ་སྐྱིད་བྱུང་དགོས་ན་འཚོ་ཐབས་ལ་མཁས་དགོས་པ་ནི་བཤད་མི་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན། 《སུམ་པའི་མ་ཤགས་ཆེན་མོ》ལས། ཉེ་དུ་ཕྱུག་པོ་ནི་ཞག་གི་གནས་ལ། ཕུ་ནུ་དབུལ་པོ་ནི་ཚེ་རབས་ཀྱི་སློང་སྨོ་འོ། དེང་གི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་དཔེ་རུ། རྒྱུ་མེད་ན་ཉེ་ཡས་མི་ཕན། དཔའ་མེད་ན་དཔོན་གྱིས་མི་འདོད། ཁ་སོ་མེད་ཟས་དང་བྲལ། མི་རྒྱུ་མེད་གཉེན་དང་བྲལ་ཞེས་པ་ལྟར་རྒྱུ་ནོར་རམ་འཚོ་བའི་དཔལ་འབྱོར་མེད་ན་ཐ་ན་རང་གི་གཉེན་ཉེ་དུའི་བརྩེ་བ་ཡང་མི་འཁོར་ཏེ། རྒྱུ་ནོར་ལ་བདག་སྐྱོང་ཤེས་དགོས་པའི་དོན་བསྟན་འདུག 《སུམ་པའི་མ་ཤགས་ཆེན་མོ》ལས། ཕོ་ལ་སྙིང་མྱེད་ན་ནི་སྟོན་རྟ་བརྒྱུག་ལ། མོ་ལ་སྙིང་མྱེད་ན་ནི་དབྱར་མར་ཟའ། དེང་གི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་དཔེ་རུ། ཕོ་ལ་ཤེས་མེད་སྟོན་རྟ་ཁུག་རྒྱུག མོ་ཤེས་མེད་སྟོན་ཞོ་འཕྱགས་བཤིགས་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཉིད་དང་བསྟུན་ནས་དུས་དང་མཐུན་པའི་འཚོ་ཐབས་སྐྱོང་ཤེས་དགོས་པའི་དོན་བསྟན། འདི་དག་ལས་བོད་ཀྱི་གནའ་དེང་མི་ཆོས་སློབ་གསོའི་ལྟ་བ་ལ་འཚོ་བའི་ཐབས་ལམ་དང་འཚོ་གཉེར་ལ་མཁས་དགོས་ན་རྒྱུ་ནོར་ལ་བདག་སྐྱོང་ཤེས་དགོས་པ་དང་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་བསྟུན་ཤེས་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་མངོན་འདུག
གཉིས་པ། སྐྱེ་བོ་བཟང་ངན་གྱི་ལྟ་བ། འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་མིན་ཞིང་ཅི་ཡང་སྲིད་པའི་ངོ་བོ་ན། གནའ་མི་མཁས་པའི་ལེགས་བཤད་སོགས་ནས་སྐྱེ་བོ་བཟང་ངན་ལ་བརྟག་ཐབས་ནི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་གླེང་བྱ་ཞིག་སྟེ། དཔེར་ན། 《སུམ་པའི་མ་ཤགས་ཆེན་མོ》ལས། འཛངས་ཀྱིས་འཛངས་བསྟོད་ན་ནི། གནམ་ཀྱི་ཕྲུ་ཀ་ལ། ངན་གྱིས་ངན་སྨད་ན་ནི་ས་དགུ་རིམ་གི་འོག་གོ དེང་གི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་དཔེ་རུ། མཐོ་པོས་མཐོ་པོ་བཀྱགས། ནམ་མཁའ་སྤྲིན་གྱིས་བཀྱགས། མཛེས་པོས་མཛེས་པོ་བཀྱགས། གོས་མཐའ་སྲམ་གྱིས་བཀྱགས་ཞེས་སྐྱེས་བུ་མཛངས་པས་མཛངས་པར་བསྟོད་བཀུར་གནང་ཞིང་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ངན་པས་ངན་པར་དམའ་འབེབ་བྱེད་པའི་གཤིས་སྤྱོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་འདྲ། འདི་ལས་བོད་ཀྱི་གནའ་དེང་སློབ་གསོའི་ལྟ་བ་ལ་སྐྱེ་བོ་བཟང་ངན་གྱི་གཤིས་སྤྱོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྡུར་བའི་ཐོག་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ནམ་རྒྱུན་འགྲོ་རོགས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ལེགས་ཉེས་དབྱེ་འབྱེད་ཤེས་དགོས་པའི་དོན་བསྟན་པར་སེམས།
གསུམ་པ། བཟའ་ཚོ་འཆམ་མཐུན་གྱི་ལྟ་བ། མི་ཚེ་དོན་ལྡན་དང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་དགོད་སྒྲ་དགོས་ན་རང་གི་ཚེ་ཡི་འགྲོགས་རོགས་དང་རགས་ལས་ཤིང་དེ་དང་འཆམ་མཐུན་བསྐྲུན་པ་ནི་འགངས་ཆེ་བས། དཔེར་ན། 《སུམ་པའི་མ་ཤགས་ཆེན་མོ》ལས། ཕུགས་ནས་ཆུག་མ་འཁུས་དང་རྩོད་པ་སྒོར་འབྱུང་ངོ་། དེང་གི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་དཔེ་རུ། ཁྱིམ་སྟོད་ཟས་ཀྱིས་གང་ལེ་ལས། ཁྱིམ་སྨད་བཟའ་ཚོ་མཐུན་ན་དགའ་ཞེས་རང་གི་བཟའ་ཟླ་ཚེ་རོགས་དབར་འཆམ་མཐུན་དགོས་པའི་གལ་ཆེའི་སློབ་གསོ་བསྟན་པར་སེམས། 《སུམ་པའི་མ་ཤགས་ཆེན་མོ》ལས། ཆུང་མ་འཛངས་མ་བླངས་ན་ཁར་རྗེ་ལག་དུ་ཐོབ། དེང་གི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་དཔེ་རུ། ཚེ་རོགས་ཡག་ན་ཚེ་སྐྱིད། ཚེ་སྐྱིད་ཉི་མ་ཤར་འདྲ། ཚེ་རོགས་སྡུག་ཚེ་སྡུག ཚེ་སྡུག་མུན་པ་དྭངས་མེད་ཅེས་རང་ལ་བསོད་ནམས་རྒྱས་ཤིང་བདེ་སྐྱིད་དགོས་ཚེ་ཚེ་རོགས་བཟང་པོ་ཞིག་དང་འགྲོགས་ཤེས་དགོས་པའི་དོན་བསྟན་པར་རིགས། འདི་དག་ལས་བོད་ཀྱི་གནའ་དེང་སློབ་གསོའི་ལྟ་བ་ལ་མི་ཚེའི་དོན་སྙིང་དགོས་ཚེ་ཆུང་མ་བཟང་པོ་ཞིག་དང་འགྲོགས་ཤེས་དགོས་ཤིང་རང་གི་ཆུང་མ་དང་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་སྐྱིད་སྡུག་མཉམ་མྱོང་གིས་མི་ཚེ་འཆམ་མཐུན་ངང་བསྐྱལ་ཤེས་དགོས་པའི་ལྟ་བ་བསྟན་པ་འདྲ།
བཞི་པ། ཉམས་མྱོང་ཅན་ལ་བློ་འདྲི་ཤེས་དགོས་པའི་ལྟ་བ། གཞན་གྱིས་བསགས་པའི་ཉམས་མྱོང་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཡིན་གསུངས་པ་ལྟར་རང་གིས་མ་ཤེས་པའི་དོན་རྣམས་ཉམས་མྱོང་ཅན་ལ་བློ་འདྲི་བ་ནི་ལེགས་ལམ་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཉག་ཅིག་ཏུ་ཟད་དེ། དཔེར་ན། 《སུམ་པའི་མ་ཤགས་ཆེན་མོ》ལས། གཅེས་པའི་གྲོས་དང་བློ་འདོད་ན། རྒད་པོ་ཡ་རབ་ལ་དྲིས་དང་། འཛངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་ཡང་། གོམས་པའི་ཤས་ཡོད་པས་བློ་ཆེད་པོ་འབྱུང་ངོ་། ནད་ཀྱི་དཔྱད་འདོད་དང་། གཅོང་ཅན་མང་པོ་ཁ་སྡུས་དང་། ནད་ཀྱི་དཔྱད་རྣོ་འོ། དེང་གི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་དཔེ་རུ། མཁས་པ་མི་གཙོ་རྒྱུས་ཡོད་གཙོ་ཞེས་ཉམས་མྱོང་ཅན་ལ་བློ་འདྲི་ཤེས་ན་རང་ལ་རྔོ་ཐོགས་པའི་དོན་བསྟན་པ་མིན་ནམ་སྙམ། འདི་ལས་བོད་ཀྱི་གནའ་དེང་སློབ་གསོའི་ལྟ་བ་ལ་རང་ཆེ་རང་མཐོའི་གཤིས་སྤྱོད་རྒྱང་དུ་སྤངས་ཏེ་ཉམས་མྱོང་ཅན་གྱི་མི་རྒན་དང་ཆེད་སྦྱོང་ཅན་གྱི་མཁས་པ་ལ་མི་ཤེས་པའི་དོན་རྣམས་བློ་འདྲི་ཤེས་དགོས་པའི་ལྟ་བ་གསལ་འདུག་སྙམ།
ལྔ་པ། སྨྲ་བའི་རྩལ་ལ་མཁས་དགོས་པའི་ལྟ་བ། ཕོ་རྩལ་སྣ་དགུའི་ནང་གསེས་གཅིག་ནི་གཏམ་གྱིས་བཞད་གད་ཐོན་པ་ཡིན་ཞིང་སྨྲ་བའི་རྩལ་ལ་མཁས་པ་ནི་དམ་པ་གོང་མ་དག་གིས་བླང་བྱ་དང་། ཕ་རོལ་པོ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་རྒྱུ་སྟེ། དཔེར་ན། 《སུམ་པའི་མ་ཤགས་ཆེན་མོ》ལས། ཚིག་བཏང་ལེགས་ན་ནི་སྲིད་ཀྱི་ཡུ་བ་ལ། ཁ་སྨྲས་ཉེས་ན་ནི་བདུད་ཀྱི་སྒོ་མོ། དེང་གི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་དཔེ་རུ། ཁ་ཟུར་གསུམ་གྱོད་ཀྱི་སྒོ་མོ་ཡིན། ལབ་ཤེས་ན་གཏམ་གྱི་བང་མཛོད་ཡིན། ལབ་མ་ཤེས་བྱུར་གྱི་སྣ་འདྲེན་རེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ལ་མཁས་ན་ཆེ་ས་རྒྱལ་སྲིད་གཅིག་སྐྱོང་ཐུབ་ཅིང་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་སྨྲ་བ་ལ་མི་མཁས་ན་ཆག་སྒོའི་གཞི་ཡིན་པའི་དོན་བསྟན་པར་སྙམ། འདི་ལས་བོད་ཀྱི་གནའ་དེང་སློབ་གསོའི་ལྟ་བ་ལ་ཕ་རོལ་པོ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་ལག་པ་མི་འགུལ་ཞིང་སྨྲ་བརྗོད་ཀྱི་རྩལ་ལ་མཁས་དགོས་པའི་ལྟ་བ་མངོན་འདུག
དྲུག་པ། གྲོགས་པོའི་བརྩི་མཐོང་གི་ལྟ་བ། མི་ཚེའི་སྐྱིད་གསུམ་སྡུག་གསུམ་ན་རང་གིས་རྟེན་སའི་གློ་ཉེ་བའི་གྲོགས་པོ་ཞིག་དགོས་པ་ནི་གལ་ཆེ་བས། དཔེར་ན། 《སུམ་པའི་མ་ཤགས་ཆེན་མོ》ལས། ཤེག་རག་གཞུང་ཅེན་ནི་ཕུ་ནུ་དགྲ་མ་ཟུན་བས་ཉེའོ་། དེང་གི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་དཔེ་རུ། ཐག་རིང་གི་གཉེན་ལས་གྲོང་པའི་དགྲ་དགའ་ཞེས་སྐབས་རེར་གཉེན་ཉེ་ལས་ཀྱང་རང་གི་གྲོགས་པོའམ་ཤགས་པོས་རང་ལ་སྙིང་ཉེ་ཞིང་རང་ཉིད་དཀའ་ཁག་འཕྲད་པའི་དུས་སུ་ཅིས་ཀྱང་རྟེན་སའི་གྲོགས་ཤིག་དགོས་པའི་དོན་བསྟན་པར་མཐོང་། འདི་ལས་བོད་ཀྱི་གནའ་དེང་སློབ་གསོའི་ལྟ་བ་ལ་ཤག་པོའམ་གྲོགས་པོ་བཟང་པོས་ནི་སྐབས་རེར་རང་གི་གཉེན་ཉེ་དུ་ལས་ཀྱང་རང་ལ་བློ་དཀར་བས་གྲོགས་པོའི་བརྩེ་བ་དང་ལ་རྒྱ་ནི་རིན་མཐོང་ཆེན་པོར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་བསྟན།
བོད་ཀྱི་གནའ་དེང་མི་ཆོས་སློབ་གསོའི་ལྟ་བ་དེ་དག་འདྲ་བའི་ཆ་མང་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་གོང་ལས་གསལ་ཞིང་། སློབ་གསོའི་ལྟ་བ་དེ་དག་ནི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་འཚོ་གནས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཉིང་ཁུ་ཞིག་ཏུ་འདོད་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཉིང་ཁུ་དེ་དག་རང་གི་ཕ་ཚ་བུ་རབས་ལ་བརྒྱུད་ཅིང་འཛིན་གྱི་ཡོད་པས་ན། དེང་གི་ཆར་ཡང་འགྲོ་བ་མི་ཡི་གོང་ཐང་གི་གཅོད་ཕྱོགས། དགེ་སྡིག་གི་ལྟ་བ། སྤངས་བླང་གི་རྣམ་གཞག་སོགས་འཚོ་གནས་ལ་ནུས་པ་ངེས་ཅན་ཐོན་ཏེ་གྲ་མ་ཆག་ཟུར་མ་ཉམས་པར་ད་དུང་རྒྱུན་གཏན་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་བཀོལ་བཞིན་ཡོད་པར་སྣང་། འོན་ཀྱང་དེང་དུས་ཕྱི་དང་ནང་གི་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་ཉིན་བཞིན་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བའི་དུས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་ཀློང་དུ་དུས་དང་མཐུན་པའི་འཚོ་ཐབས་ཀྱི་བསམ་བློ་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བས་ཡོད་ཚད་ངའི་ཨ་མའི་ཕོར་པ་གཙང་མ་ཡིན་ཞེས་རྙིང་ཞེན་བག་འཁུམ་དུ་མི་ཚུད་པར་སྙིགས་དོར་བཅུད་ལེན་གྱིས་གནའ--་དེང་བོད་ཀྱི་མི་ཆོས་སློབ་གསོའི་ལྟ་བ་དེ་དག་དང་ལེན་བྱ་རྒྱུ་གལ་འགངས་ཆེ་བར་སེམས་སོ།
(བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་རིག་གཞུང་སློབ་གླིང་གི་ཤེས་རམས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ་རིན་ཆེན་དར་དགའ)