བྲག་ཡིབ་ཆུས་ཀྱིས་བྱ་ཐབས་དངོས་སྤྱོད་པ་དང་། བྱ་བ་དངོས་སྒྲུབ་པ། ཕན་འབྲས་དངོས་ཐོན་པ་བཅས་བྱས་པ།
རི་སྔོན་ཆུ་དྭངས་སྲུང་སྐྱོང་བྱས། སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་བཅད་བརྟན་པོ་བསྐྲུན།
འདི་ནི་མཁའ་དབྱིངས་ནས་པར་བླངས་པའི་ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་བྲག་ཡིབ་ཆུས་ཀླུ་ནང་གྲོང་རྡལ་རྟ་མཚེར་མཚོའི་ཉེ་འགྲམ་གྱི་ནགས་ཚལ་དང་འདམ་རའི་མཛེས་ལྗོངས་ཡིན་པ།
ལོ་གཉིས་རིང་ནགས་ཚལ་མེ་ཟོན་གྱི“དམག་འཐབ་དྲག་པོའི”མདུན་དུ་བྲག་ཡིབ་ཆུས་ཀྱིས་སྔོན་འགོག་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ་བྱ་ཐབས་དངོས་སྤྱོད་པ་དང་། བྱ་བ་དངོས་སྒྲུབ་པ། ཕན་འབྲས་དངོས་ཐོན་པ་བཅས་བྱས་ཡོད། བྲག་ཡིབ་ཆུས་ཀྱིས་ས་ཁོངས་ཧྲིལ་པོ་སྐུལ་སློང་བྱས་ནས་ཆེད་ལས་ནགས་སྲུང་བ་450ལྷག་ཙམ་འཐབ་ས་དང་པོར་སྐོར་ཞིབ་དང་དེ་གར་བཅའ་སྡོད་བྱས་ནས་ནགས་ཁུལ་གྱི་བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོང་བརྟན་པོ་བྱས་པ་དང་། མེ་གསོད་རུ་མི་870ལྷག་ཙམ་གཡུལ་སར་སྐྱོད་ཕོད་པ་དང་རྒྱལ་ཁ་ལེན་མཁས་པོས“མེ་སྐྱོན་སྔ་ཙམ་དང་ཆུང་ས་ནས་གསོད་ཐུབ་པའི”འགན་ལེན་བྱས་པ། ལས་བྱེད་པ་དང་ལས་བཟོ་2000ལྷག་ཙམ་གྱིས་གོང་ནས་སྲིད་ཇུས་ཇུས་འགོད་དང་འོག་ནས་དོན་འཁྱོལ་ལ་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ་གང་གསུང་དེ་སྒྲུབ་དང་གང་བཀག་དེ་འགོག་བྱས་པ། མི་རིགས་ཁག་གི་ལས་བྱེད་པ་དང་མང་ཚོགས་ཁྲི་8.4ཡིས་ཏང་གི་བཀའ་ལ་ཉན་པ་དང་། ཏང་གི་བཀའ་དྲིན་དྲན་པ། ཏང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ། བསམ་བློ་གཅིག་ཏུ་གཏོང་བ། སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བ་བཅས་བྱས་པས། བློ་ཁ་ཕྱོགས་ཤུགས་དང་། མཐུན་སྒྲིལ་བྱེད་ཤུགས། གོང་བུ་འགྲིལ་ཤུགས་བཅས་ཆེན་པོ་མངོན་ཞིང་། ནགས་ཚལ་མེ་ཟོན་གྱི་དྲ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་བྲག་ཡིབ་ཆུས་སུ་ཚགས་ཚུད་དུ་འགྲོ་བཞིན་མཆིས།
ལམ་ལུགས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ནས་འགན་འཁྲི་ནན་དུ་བཏང་བ།
“ད་ཆ་བྲག་ཡིབ་ཆུས་ཀྱིས《ནགས་དཔོན་གྱིས་འགན་འཁྲི་སྒྲུབ་པའི་གཏན་འབེབས་དོན་ཚན་བཅུ》བཏོན་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དེས་ནགས་དཔོན་ཞེས་པ་མིང་ཁོ་ན་ཙམ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་མེད་པར་བཟོས་ཡོད། ནགས་དཔོན་གྱིས་འཁུར་དགོས་ངེས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་གཏན་འབེབས་ཞིབ་ཕྲ་བཟོས་པ་མ་ཟད། ད་དུང་དེ་ལས་རྗེས་གདེང་འཇོག་ལམ་ལུགས་ནང་བཅུག་ནས་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་འབྲས་ཏང་སྲིད་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་བསྡུས་དཔྱད་ཞིབ་གདེང་འཇོག་དང་ལས་གནས་ནས་བྲལ་སྐབས་རྩིས་བཤེར་བྱེད་པའི་གཞི་འཛིན་ས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་ཡི་ཡོད”ཅེས་བྲག་ཡིབ་ཆུས་ནགས་ལས་དང་རྩྭ་ཐང་ཅུས་ཀྱི་ཅུས་ཀྲང་ཅང་ཝུན་ཐའོ་ཡིས་གསར་འགོད་པར་ངོ་སྤྲོད་བྱས།
ནགས་ཚལ་གྱི་མེ་ཟོན་མེ་གསོད་ལས་དོན་ཡག་པོ་སྒྲུབ་དགོས་ན་ལམ་ལུགས་ནི་འགན་སྲུང་དང་འགན་འཁྲི་ནི་འགག་རྩ་རེད། བྲག་ཡིབ་ཆུས་ཀྱིས་ནགས་དཔོན་གྱིས་ཡུག་ཁུལ་འགན་གཙང་ལེན་སྟངས་བསྐྱར་དུ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཤིང་། ཆུས་དང་། ཤང(གྲོང་རྡལ)གྲོང་ཚོ། ཡུག་ཁུལ་བཅས་རིམ་པ་བཞིའི་དོ་དམ་མ་ལག་བཙུགས་ཏེ་ནགས་ཚལ་སྐོར་བཤེར་གྱི་རྩིས་ཁྲ་དང་། ནགས་དཔོན་གྱི་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱང་བུ་བཟོས་ནས་ནགས་དཔོན་606གི་ནགས་སྲུང་མེ་ཟོན་འགན་འཁྲི་རི་ཀླུང་གང་སར་དོན་འཁྱོལ་ཏན་ཏིག་ཡོང་བར་བྱས་ཡོད། ནགས་དཔོན་གྱི་སྐོར་གཡེང་རྩིས་དེབ་585ནང་ཁོང་ཚོའི་རྒྱུན་གཏན་གྱི་བཀོད་གཏོང་དང་། ཞིབ་བཤེར་དང་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་ཁྲིད། ལས་བྲལ་དང་གནས་སྡོད་སོགས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་བསྒྲུབས་ཚུལ་གསལ་པོར་བཀོད་ཡོད་པ་རེད། མིག་སྔའི་བར་བྲག་ཡིབ་ཆུས་ཀྱི“ཚན་ཁག་ཆེན་པོ་བཞིའི”འགོ་ཁྲིད་གཙོ་བོས་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་ཁྲིད་ཐེངས་80བྱས་པ་དང་། ཤང་དང་། གྲོང་རྡལ། རྫོང་བཅས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་མི་ཐེངས་220ལ་གཤམ་སྐྱོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་པ། རྫོང་རིམ་པའི་ནགས་དཔོན་གྱིས་འབྲེལ་གཏུག་གྲོང་ཚོར་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་ཁྲིད་ཐེངས་750བྱས་ཏེ་ལས་དོན་དོན་འཁྱོལ་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་རེད། ནགས་དཔོན་གྱི“མིང་འདོགས་ལམ་ལུགས”དེ“འགན་འཁྲིའི་ལམ་ལུགས”ལ་དངོས་སུ་བསྒྱུར་ཡོད།
ཚན་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་ཕྱོད་ཆེ་རུ་བཏང་བ།
ནགས་རྩྭ་ཆ་འཕྲིན་ཅན་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པ་དང་བསྟུན་ནས་བྲག་ཡིབ་ཆུས་ཀྱི་ནགས་ཚལ་མེ་ཟོན་ལས་དོན་གྱི“ལག་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་འགོག་ཟོན་བྱེད་ཐབས”ཟམ་མི་ཆད་པར་ཡག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།
ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་བྲག་ཡིབ་ཆུས་ཀྱི་ནགས་ཚལ་མེ་ཟོན་གློག་མིག་ལས་སྟེགས་དེ་བྲག་ཡིབ་ཆུས་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་ལས་རེས་ཁང་དུ་བཙུགས་ཡོད། ལས་རེས་བས་གྲངས་འཛིན་གྱི་གློག་མིག་ལས་སྟེགས་ནས་བལྟས་ཚེ་བྲག་ཡིབ་ཆུས་ཀྱི་ནགས་ཚལ་གྱི“བདེ་ཐང་གནས་ཚུལ”གསལ་པོ་མཐོང་གི་ཡོད།
ནགས་ཚལ་མེ་ཟོན་གྱི་གློག་མིག་ལས་སྟེགས་ནི་གྲངས་འཛིན་ཅན་མེ་ཟོན་གྱི“ལྟེ་བའི་ཀླད་ཆེན”ལྟ་བུ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་མཐའ་སྣེ་ནི་ལྕགས་སྒྲོམ་སྒྲིག་བཀོད་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲིག་སྦྱོར་བྱས་པའི་ནགས་ཚལ་མེ་ཟོན་གྱི་དམར་ཕྱིའི་བརྙན་ལམ་གྱི་གློག་མིག་128དང་དེ་བཞིན་སྒྲིག་སྦྱོར་བྱས་ཟིན་པའི་ཆུས་དང་། ཤང་། གྲོང་ཚོ་བཅས་རིམ་གསུམ་མཐའ་སྣེའི་སྒྲིག་ཆས་565སོགས་ཡིན་པ་རེད། “དྲ་སྦྲེལ+”དང་། གྲངས་གཞི་ཆེ་མོ། མི་ཐབས་རིག་ནུས་སོགས་ཀྱི་ཚན་རྩལ་བྱ་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་སྟེགས་ཀྱིས་ནགས་ཚལ་དུ་རིག་ནུས་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་གྱི་སྔོན་ཚུད་ཉེན་བརྡ་གཏོང་བ་དང་དུས་ཐོག་ཏུ་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་བྱས་པ་བརྒྱུད་ནགས་ཁུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་བཀོད་འདོམས་དང་བཀོད་གཏོང་མགྱོགས་མྱུར་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།
བྲག་ཡིབ་ཆུས་ཀྱིས“བྲག་ཡིབ་ཀྱི་ནགས་ཚལ་འགོག་ཟོན”གྱི་APPགསར་སྤེལ་དང་ནགས་ཚལ་དུ་འཛུལ་བའི་རྩ་གཉིས་ཨང་རྟགས་ཁྱབ་གདལ་བེད་སྤྱོད་བཏང་སྟེ། རི་ལྡེབས་དང་ནགས་ཚལ་དུ་སྐྱོད་མཁན་ལ“ཨང་རྟགས་བཤེར་བ་དང་། ཐོ་འགོད་བྱེད་པ། ཆ་འཕྲིན་ཕབ་འཇུག”བཅས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཆེད་ལས་དོ་དམ་སྲུང་སྐྱོང་ས་ཚིགས་དང་། ནགས་ཚལ་འགོག་ཟོན་ཞབས་ཞུའི་ས་ཚིགས། མདུན་ཕྱོགས་ཀྱི་བཅའ་སྡོད་འགོག་སྲུང་ས་ཚིགས་སོགས་སུ་ངོ་རིས་ངོས་འཛིན་གྱི་གློག་མིག་དང་བདེ་འཇགས་ཞིབ་བཤེར་གྱི་སྒྲིག་ཆས་བསྒར་ཡོད།
ཇུས་ཤུགས་མཉམ་འདོན་གྱིས་ནགས་ཚལ་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་པ།
“དེ་གོང་གྲོང་མི་རྣམས་རྟག་ཏུ་སྔོ་ཐིང་ཐིང་གི་ནགས་ཚལ་དུ་ཤ་མོ་འཐུ་བར་འགྲོ་གི་ཡོད། ནགས་ཚལ་ལ་མེ་ཤོར་རྗེས་གང་སར་སྐྱ་ཐིང་ཐིང་དུ་གྱུར་པ་མཐོང་སྐབས་སེམས་སྐྱིད་པོ་མི་འདུག”ནགས་ཚལ་ལ་མེ་ཤོར་བ་ནས་བཟུང་ཤི་ལོག་ཚེ་རིང་གི་སེམས་སུ་ནགས་ཚལ་གྱི་མེ་ཟོན་ལས་དོན་ཡག་པོ་སྒྲུབ་ཆེད་རང་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་གང་ཡོད་འདོན་རྒྱུའི་འདུན་པ་དྲག་པོ་ཞིག་སྐྱེས་པ་དང་། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཐེ་ཚོམ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཆེད་བསྐོས་བདག་སྐྱོང་པའི་དཔུང་ཁག་ནང་ཞུགས།
“བྲག་ཡིབ་ཆུས་ཀྱི་གྲོང་ཚོ་ཚང་མར་ས་གནས་ས་ཐོག་ཏུ་ཞིབ་བཤེར་བྱས་ནས་བྲིས་པའི‘མེ་ཟོན་པར་རིས་རེ’ཡོད་པ་དང་། ས་བཀྲའི་ཐོག་གི་གནས་མང་པོ་གསར་བརྗེས་ཡང་ཡང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཆ་འཕྲིན་གསར་བརྗེས་ལས་དོན་མང་ཆེ་བ་ནི་ཤི་ལོག་ཚེ་རིང་དང་འདྲ་བའི་བདག་སྐྱོང་པ་དང་ཉེ་འགྲམ་གྲོང་ཚོའི་གྲོང་མི་ཚོར་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད”ཅང་ཝུན་ཐའོ་ཡིས་ད་ཆ་གཙོ་གནད་ལུང་ཤུར་37དང་། རི་ལམ་གལ་ཆེན་116 གནད་ཆེའི་ཆ་འཕྲིན་3420བཅས་གྲོང་ཚོ་རིམ་པའི“མེ་ཟོན་པར་རིས”69ཡི་ནང་གསལ་པོར་མཐོང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་བཤད།
ནགས་ཚལ་མེ་ཟོན་གྱི་དམར་ཕྱིའི་བརྙན་ལམ་གྱི་གློག་མིག་དེ་མིག་སྔར་བྲག་ཡིབ་ཆུས་ཀྱི་མིའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཡུལ་གྱི་85%ཙམ་ལས་ཁྱབ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པས་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ནི་སྔར་བཞིན་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད།