[ English ] [ 中文 ]
0891-6325020
དབུ་ཤོག>བོད་རིག་པ་དང་ཆོས་ལུགས།>ཞིབ་འཇུག་འབྲས་བུ།>རིག་གནས།
  • བོད་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེའི་མཐུན་སྦྱོར་སྐོར་ཅུང་ཟད་གླེང་བ།

  • ཡོང་ཁུངས།   ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་གསར་འགྱུར་དྲ་བ།    |    རྩོམ་པ་པོ།   ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས།    |    སྤེལ་དུས།   2019-07-30

    མི་རིགས་ཤིག་གི་རྒྱུན་སྲོལ་རིག་གནས་ཤུལ་འཛིན་ནམ་ཤེས་རིག་གསར་པ་དར་སྤེལ་གཏོང་བ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་། ཐོག་མའི་འགག་སྒོ་ནི་མི་རིགས་དེ་རང་གི་སྐད་ཡིག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་རག་ལས་ཡོད། ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་འོག་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་འཚོ་བའི་ཐད་ལོ་རེ་བཞིན་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཞིང་འབྲོག་མི་དམངས་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱད་ཅུའི་རིག་གནས་ཀྱི་འཚོ་བ་ནི་གོང་འཕེལ་འགྲོ་ཚད་ཧ་ཅང་འགོར་པོ་ཡིན། གང་སར་ཡིག་རྨོངས་པ་མང་ལ་ཡི་གེ་ཕྲན་བུ་ཀློག་ཤེས་ན་ཡང་གོ་བ་ལོན་པ་དང་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་མཁན་དེ་བས་ཉུང་། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོང་ཚོའི་མཐོང་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་ཆེ་རུ་འགྲོ་དཀའ་བ་དང་། ཚན་རིག་ལག་རྩལ་སྦྱང་རྒྱུར་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད།  མི་དམངས་མང་ཆེ་བའི་ཤེས་ཚད་ཞན་པོ་ཡིན་པ་འདིས་བོད་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེའི་བར་ཁྱད་ཀྱང་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པས་རང་ཅག་རིག་གནས་སློབ་གསོའི་ལས་རིགས་ཀྱི་མི་སྣ་ཚང་མས་ཇི་ལྟར་བྱས་ཏེ་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་གཉེར་བྱ་གཞག་འདི་གང་མྱུར་གོང་འཕེལ་ཡོང་ཐབས་སྐོར་ལ་བློ་རྩེ་གཅིག་སྒྲིམ་གྱིས་རྒྱུ་རྐྱེན་འཚོལ་ཞིབ་དང་། ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་བྱ་ཐབས་གང་མང་ཞིག་འདོན་སྤེལ་གྱིས་མི་རབས་རྗེས་མ་སྐྱེད་སྲིང་གི་བྱ་གཞག་ལ་འོས་འགན་སྒྲུབ་བརྒྱུར་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་ཆེ་སྐྱེད་མཛད་རྒྱུའི་རེ་འབོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། 

    དེ་ལྟ་བུའི་རླབས་ཆེ་བའི་བྱ་བ་ནི་མི་རེ་ཟུང་གི་བསམ་ཚོད་ཙམ་དང་།  བྱ་སླ་ཚེགས་ཆུང་གིས་སྒྲུབ་ཐེངས་གཅིག་ལ་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་འབྱུང་མི་སྲིད་ཀྱང་།  བློ་སྡུད་དགེ་འཚོལ་གྱིས་མང་པོའི་ངོས་འཛིན་མཐུན་སྦྱོར་གྲོས་བསྡུར་དང་། ལན་བརྒྱར་ཕམ་ཡང་མི་ཞུམ་པའི་སྙིང་སྟོབས།  ལག་ལེན་ངོ་མའི་ནང་གྲོག་མས་རུས་པ་འབྲད་པ་ལྟ་བུའི་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་བཅས་བྱེད་ཐུབ་ན་འབྲས་བུ་མི་ཐོན་པ་ག་ལ་སྲིད་སྙམ།  འགག་རྩ་ནི་རང་ལྗོངས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་སློབ་གསོའི་སྡེ་ཁག་ཚང་མས་བོད་མི་རིགས་ཧྲིལ་པོའི་ཡོན་ཚད་གོང་མཐོར་གཏོང་དགོས་ན།  གཙོ་གནད་ནི་རྒྱ་ཆེའི་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཚོའི་ཤེས་རིག་ལ་འགྱུར་ལྡོག་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུ་དེ་རང་འགན་ཉག་གཅིག་ཏུ་བརྩི་མིན་ལ་རག་ལས་ཡོད།

    ད་ལྟ་ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་བོད་ཡིག་ཤེས་མཁན་དཀོན་ལ།  འབྲི་ཀློག་ཕྲན་བུ་ཤེས་པ་ཚོའི་ནང་བོད་ཡིག་ཚགས་པར་གི་གོ་དོན་ཙམ་ཡང་གསལ་རྟོགས་མི་ཐུབ་མཁན་མི་ཉུང་བ་ཡོད་འདུག  དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཡོད་ན་ཡང་རང་རེའི་སྐད་དང་ཡི་གེའི་བར་ལ་ད་དུང་རྒྱང་ཁྱད་ཆེ་ཙམ་ཡོད་པ་དང་།  ཡུལ་ལུང་སོ་སོའི་ཁ་སྐད་གཅིག་གྱུར་མེད་པ་དེ་གཉིས་འགལ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཞིག་རེད་སྙམ།  དེས་ན་རང་རེས་ཐོག་མར་སྐད་དང་ཡི་གེའི་བར་ཁྱད་ཇེ་རྒྱང་དུ་མི་འགྲོ་བར་ཇེ་ཉེར་འགྱུར་ཐབས་ལ་བསམ་གཞིག་དང་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས།  དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བརྟག་དཔྱད་དང་།  ཡུལ་སྐད་མི་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་གྱེས་ཚུལ་ལ་ཞིབ་འཇུག  ཡུལ་སྐད་གྱི་ཤན་ཞུགས་པའི་ཡི་གེ་ཀློག་སྒྲ་མི་འདྲ་བ་དག་གི་དགེ་སྐྱོན་གསལ་རྟོགས་དང་འབྲེལ་ལེགས་སྤེལ་ཉེས་འགོག་གི་བྱེད་ཐབས་སྤེལ་རྒྱུ་སོགས་རང་ཉིད་གནས་སའི་ལས་ཁུངས་སམ།  ཡང་ན་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཁོར་ཡུལ་ཆུང་ངུ་ཁོ་ནར་མགོ་མ་འཁོར་བར་རྒྱ་ཆེའི་ཞིང་འབྲོག་ས་ཁུལ་གཙོ་བོར་བཟུང་བའི་བོད་རིགས་མང་ཚོགས་ཐུན་མོང་ནས་གོ་དོན་རྟོགས་སླ་བའི་ཡི་གེའི་སྤྱི་སྲོལ་ཞིག་རིམ་བཞིན་ཆགས་གྲུབ་དང་།  དར་སྤེལ་གཏོང་ཐུབ་པའི་ཐབས་ཚུལ་ཚང་མས་གལ་ཆེར་བརྩིས་ཏེ་སེམས་འཁུར་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་ཤིག་བྱུང་ཚེ།  སྐད་དང་ཡི་གེའི་བར་ཁྱད་ཇེ་ཉེར་གཏོང་རྒྱུ་དང་།   བོད་ཀྱི་སྤྱི་སྐད་ཅིག་འགྲུབ་རྒྱུར་ཕན་འབྲས་ངེས་ཅན་ཞིག་འབྱུང་སྲིད་སྙམ།  དེའི་ཕྱིེར་དུ་བདག་རང་གི་བྱིས་བློ་ལྟ་བུའི་བསམ་ཚུལ་མ་སྨིན་པ་འགའ་ཞིག་དཔྱད་གཞི་ཙམ་དུ་གང་དྲན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།  

    གཅིག   བོད་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེའི་བར་ཁྱད་ཇེ་ཉེར་གཏོང་བའི་གནད་དོན་ཐད།

    ཡིག་སྐད་ཀྱིས་ཁ་སྐད་ལ་བསྟུན་དགོས་སམ།  ཡང་ན་ཁ་སྐད་ཀྱིས་ཡིག་སྐད་ལ་བསྟན་དགོས།  གནད་དོན་འདི་ནི་བསམ་ཞིག་ནན་ཏན་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་འདུག  སྐད་ཡིག་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་སྐབས་ཐོག་མར་ཡིག་སྐད་ཀྱིས་ཡིག་སྲོལ་རྩ་དོན་དམ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ཁ་སྐད་ལ་བསྟུན་ཐབས་བྱ་རྒྱུར་བསམ་ཤེས་བྱེད་དགོས་པ་འདུག   གང་ཡིན་ཞེ་ན།  གཅིག་ནས་ཡི་གེའི་རྩ་བའི་བྱེད་ནུས་སམ་ལས་འགན་ནི་སྐད་ཆ་མཚོན་པར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་དང་།  གཉིས་ནས་ད་ཆ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་བདག་པོ་དེ་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཡིན་ལ།  རིག་གནས་དེས་སྒྲུབ་དགོས་པའི་ལས་འགན་ཡང་ཞིང་འབྲོག་མི་དམངས་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་མི་རིགས་ཧྲིལ་པོའི་ཤེས་ཚད་གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན།  དེར་བརྟེན་རང་ཅག་རིག་གནས་སློབ་གསོ་དང་དྲིལ་བསྒྲགས་གསར་འགྱུར་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ཚང་མས་བོད་ཀྱི་བརྡ་དག་ཡིག་སྲོལ་གྱི་རྩ་བ་དང་མི་འགལ་བའི་ཆ་རྐྱེན་འོག་ཡིག་ཆ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་གོ་གང་བདེ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་གཙོ་བོར་འཛིན་པའི་འབད་བརྩོན་ཟབ་ནན་གནང་རྒྱུ་དེ་དོན་ཆེན་གཅིག་ལ་བརྩི་དགོས་སྙམ།  དེང་སྐབས་ང་རང་ཚུད་པའི་སྔར་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་རྒན་རབས་ཁག་གཅིག་དང་།  དེ་བཞིན་གཞོན་སྐྱེས་ཤེས་ཡོན་ཅན་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ཀྱང་རྩོམ་ཡིག་སོགས་འབྲི་སྐབས་བརྡ་རྙིང་སྤྱོད་གང་ཐུབ་དང་།  དེ་སྔའི་ཆོས་ཚིག་སོགས་ཡིག་སྲོལ་རྙིང་པ་གོ་དཀའ་བ་རྙེད་ཚད་སྤེལ་རྒྱུར་དགའ་བའམ།  ཡང་ན་དེ་ནི་རང་གི་བོད་ཡིག་ཡོན་ཚད་མཐོ་བའི་རྣམ་པ་མཚོན་བྱེད་དུ་རློམས་མཁན་ཡང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་མཐོང་རྒྱུ་འདུག  དེ་རིགས་ནི་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་གོ་དཀའ་ལ་ཉན་མི་འདོད་པ་དང་།  རང་གི་རྩོམ་ཡིག་ཀྱང་ར་མ་ལུག་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ལས་དགེ་མཚན་མི་མངོན་པའི་ཁར།  དེ་གྲས་ཇེ་མང་དུ་གྱུར་ན་བོད་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེའི་བར་ཁྱད་ཇེ་ཆེར་འགྱུར་བར་མ་ཟད།  ནམ་ཞིག་བོད་ཡིག་འདི་ཡང་སྔར་གྱི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ལྟར་མི་ཆེས་ཉུང་ཤས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཙམ་དུ་གྱུར་ཏེ་མང་ཚོགས་དང་ཁ་བྲལ་བ་ཞིག་ལས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དར་འཕེལ་ལའང་ཕན་པ་འབྱུང་མི་སྲིད་པའི་ངན་འབྲས་ལ་ཚོད་དཔག་གནས་དུས་དང་མཐུན་པ་ཞིག་བྱས་ནས་རང་གཞན་ཚང་མས་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན།  

    ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་དེང་སང་ཚགས་པར་དང་དུས་དེབ་ལ་ལའི་ཐོག་བརྩམས་སྒྲུང་དང་།  དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་སྒྲུང་གཏམ།  གཞས་ཚིག་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ས་ཁུལ་བྱེ་བྲག་པའི་ཉེ་འཁོར་མང་ཚོགས་ཚོས་གོ་སླ་བའི་ཆེད་དུའམ།  ཡང་ན་ས་ཆ་དེ་རང་གི་དམངས་ཁྲོད་ཤོད་ཚུལ་གཞིར་བཟུང་བ་སོགས་གང་ལྟར་ཡིག་སྲོལ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཡུལ་སྐད་ཅི་རིགས་ཤིག་འཁོད་པའི་ལྕགས་པར་དཔེ་སྐྲུན་འགྲེམ་སྤེལ་བྱེད་བཞིན་པ་འདི་དག་རྒྱ་ཁྱབ་བོད་རིགས་སྤྱི་བྱིངས་ཀྱིས་གོ་དོན་མི་རྟོགས་པ་མ་ཟད།  ཡིག་སྲོལ་དང་འགལ་བའི་རང་རང་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་མིང་ཚིག་དག་བྱེད་འདི་ཡིན་མེད་པར་སྒྲ་ཟུར་ཐོན་ཙམ་༼གཏམ་བརྗོད་ཟློས་གར་དང་།  གློག་བརྙན་ནམ་བརྙན་འཕྲིན་འཁྲབ་ཚན་སྒྲ་བསྒྱུར།  དགོད་བྲོའི་གཏམ་གླེང་སོགས་ཚུད་མེད་༽གང་བྱུུང་རང་དགར་སྤེལ་བ་འདི་རིགས་རྒྱ་ཡན་དུ་གྱུར་ན།   རིམ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཡོངས་ཁྱབ་བརྡ་སྤྲོད་ཡིག་སྲོལ་མཐའ་དག་རྩ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས་མཐར་ཐུག་བོད་ཡིག་འདིའང་ཡུལ་སྐད་བྱེ་བྲག་པ་སོ་སོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་སྟོད་སྨད་ལྷོ་བྱང་ས་ཁུལ་དུམ་བུ་མང་པོར་གྱེས་ནས་ཕན་ཚུན་གོ་བརྡ་འཕྲོད་དཀའ་བ་དང་།  བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་གཞུང་ལུགས་དང་དག་ཡིག་གམ་ཚིག་མཛོད་དག་ཀྱང་རྩ་བ་འཛིན་ཡུལ་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་།   མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱང་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་འགྱུར་སྲིད་པ་བཅས་དེ་ལྟ་བུའི་ངན་འབྲས་ནི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་དང་།     ནམ་ཞིག་སུས་ཀྱང་སྐྱོབ་ཐབས་བྲལ་བ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་འདོན་མི་ཟ་བས་ད་ཕྱིན་རང་ཅག་ཚང་མས་མེ་སྟག་གིས་ནགས་རི་བསྲེག་པའི་ཚབས་ཆེའི་ཕུགས་གནོད་ལ་བསམ་གཞིག་ནན་ཏན་གྱིས་སྔོན་འགོག་དེ་བས་གནང་དགོས་ངེས་འདུག  མདོར་ན་བོད་ཡིག་གོ་བདེར་བསྒྱུར་རྒྱུ་དེ་ཡིག་སྲོལ་གྱི་མ་མཐའི་རྩ་འཛིན་ལས་མི་འགལ་བའི་ཆ་རྐྱེན་འོག་ཡུལ་དུས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་མཁོ་བའི་ཐ་སྙད་གསར་པ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་ཟམ་མི་འཆད་པར་བསྡུ་སྣོན་དང་།  ཁྱབ་ཆེ་བའི་ཁུངས་ལྡན་སྤྱི་སྐད་འོས་སྤྱོད་དར་སྤེལ་སོགས་ཅིས་ཀྱང་དགོས་པ་ནི་བརྗོད་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ལགས་སོ། 

    གཉིས།   ཁ་སྐད་དེ་རིམ་བཞིན་ཡིག་སྐད་དང་ཉེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་ཐུབ་དང་མི་ཐུབ། 

    འདི་ནི་སྐད་ཡིག་རིག་པར་སྦྱངས་གོམས་རྩ་བ་ནས་མེད་པའི་རྒན་འཁོགས་བདག་ལྟ་བུའི་དཔྱད་བྱའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ལོས་ཡིན།   འོན་ཀྱང་མཁས་མང་གི་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་བསྲུབས་པ་དང་།   སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་པོས་འབད་པ་བྱ་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་རེ་འདོད་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕན་འབྲས་འཐོབ་པའང་སྲིད་སྙམ།   དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཕྱིར་བལྟ་དང་ད་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ན།  དེང་སྐབས་རང་རིགས་ཀྱིས་སྤྱོད་བཞིན་པའི་བོད་ཡིག་འདི་གསར་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་སྐབས།  དུས་རབས་དེ་རང་གི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་སྐད་ཁྱབ་ཆེ་བ་ཞིག་གི་སྒྲ་གདངས་གཞིར་བཟུང་སྟེ་ཡི་གེའི་སྒྲ་སྦྱོར་རྣམས་ལེགས་སྒྲིག་མཛད་པར་ངེས་པས་དེ་དུས་ཁ་སྐད་དང་ཡིག་སྐད་དབར་ལ་སྒྲ་གདངས་གཅིག་གྱུར་རམ།  ཡང་ན་ཧེ་བག་ཆེར་མེད་པ་ནི་སྐབས་དེར་བོད་ནས་བསྐྱོད་པའི་སྲུང་དམག་གི་མི་རྒྱུད་མཐའ་མཚམས་ལུང་ཁུག་ཏུ་གནས་ཆགས་པའི་ཨ་མདོའི་འབྲོག་ཁུལ་དང་།   རྒྱལ་རོང་སོགས་ཀྱི་བོད་རིགས་ཚོས་ད་ལྟ་སྤྱོད་བཞིན་པའི་ཡུལ་སྐད་ལས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ་པ་སྟེ་ཁོང་ཚོའི་ཁ་སྐད་ལ་བོད་ཡིག་གི་མགོ་ཅན་དང་སྔོན་འཇུག་ཚུན་ཆད་ཀྱི་སྒྲ་ཟུར་ཇིན་བཞིན་ཐོན་ཐུབ་པ་ལས་གསལ་པོར་མཚོན་གྱིན་ཡོད།  འོན་ཀྱང་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་དགུ་པ་ཙམ་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་གདུང་རབས་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་མཛད་སྤྱོད་ལམ་ལྷོང་མ་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རིམ་བཞིན་བོད་འདི་ཉམས་དམས་པའི་མཐར་སིལ་བུ་ཁ་ཐོར་དུ་གྱུར་ཅིང་།  དེ་ནས་བཟུང་དུས་ཡུན་ཧ་ཅང་རིང་པོའི་བར་སྟོད་སྨད་ལྷོ་བྱང་གང་སར་སྡེ་ཁག་མང་པོར་གྱེས་ནས་ས་ཁུལ་བཅད་བཟུང་དང་།   ཕན་ཚུན་བཀག་འགོག་གི་འཁྲུག་རྩོད་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་བྱས་རྐྱེན་ཕན་ཚུན་འགྲོ་འོང་གི་འབྲེལ་བའང་ཇེ་ཉུང་དུ་སོང་བ་བཅས་ལ་བརྟེན་ས་ཁུལ་སོ་སོའི་ཁ་སྐད་ཀྱི་འཕེལ་འགྱུར་དོ་མི་སྙོམས་པར་གྱུར་པ་དང་།  དུས་མཚུངས་མཐའ་ཁུལ་ལ་ལའི་རང་སྐད་ལ་ཉེ་འདབས་མི་རིགས་གཞན་གྱི་སྐད་བརྡའི་ཤན་ཞུགས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་རིགས་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་སྒྲ་ཟུར་ཆག་མང་པོར་གྱེས་ནས་རིམ་བཞིན་ཧེ་བག་ཇེ་ཆེར་གྱུར་པ་དང་དུས་མཚུངས་སྐད་དང་ཡི་གེའི་བར་ཁྱད་དེ་ཡང་ཚད་མི་འདྲ་བའི་ཐོག་ནས་རྒྱང་ཐག་ཇེ་རིང་དུ་ཕྱིན་པ་མ་ཟད།  ཐ་ན་ས་ཁད་རིང་བའི་བོད་རིགས་ཕན་ཚུན་དབར་སོ་སོའི་ཡུལ་སྐད་ཀྱིས་གོ་བརྡ་མི་འཕྲོད་པར་ཡུལ་སྐད་གཉིས་ཀར་ཆ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་མི་ཞིག་བཙལ་ཏེ་སྐད་སྒྱུར་བྱེད་དགོས་པའི་ཚད་དུ་གྱར་ཡོད།   དེ་ནི་དངོས་འབྲེལ་ཡ་མཚན་ལ་ཡི་མུག་པའི་གནས་ཚུལ་ཐབས་རྡུགས་ཞིག་ལོས་ཡིན།   འོན་ཀྱང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་དཔྱད་ན་དེ་བས་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ནི།  ཕ་ཡུལ་ས་ཐག་ཇི་ཙམ་རྒྱང་བ་དང་ཡུལ་སྐད་གོ་བརྡ་རྩ་བ་ནས་མ་འཕྲོད་ནའང་གཉིས་ཀས་ཕན་ཚུན་ཡིག་ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་བྱེད་སྐབས་སྤྱིར་བཏང་འཚོ་བའམ་ཚོང་འཁོས་འཐབ་ལེན་སྐོར་སོགས་ཀྱིས་མི་ཚད་པར་རིག་གཞུང་དང་།  ཚན་རིག་སོགས་གཏིང་ཟབ་ལ་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་ཚགས་པའི་གོ་དོན་གྱི་རིགས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་བགྲོ་གླེང་ཡང་དག་པ་བྱེད་ཐུབ་ངེས་ཀྱི་མྱོང་ཚོར་ངོ་མ་འདི་ནི།  དེ་བས་དགའ་སྤྲོ་དཔག་མེད་དང་སྤོབས་ཉམས་ཆེས་ཆེར་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ཚོར་བཞིན་ཡོད།   དེའི་ཐོག་ནས་རང་རེར་གནའ་རབས་ཀྱི་ཡང་མེས་ཚོས་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་རིང་བསགས་ནས་བཞག་པའི་ཉམས་མྱོང་སྟེ་ཡིག་སྲོལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་རྩ་འགངས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང་།  ཡུལ་སྐད་ཀྱིས་དོ་འཁུར་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་ཡིག་སྐད་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན་པའི་བློ་བསྐྱེད་ཅིག་འཐོབ་ཐུབ་ངེས་ཡིན།

    གསུམ།  ཐོག་མར་ཡུལ་སྐད་མི་འདྲ་བའི་འབྱུང་ཚུལ་ལ་ཞིབ་བཤེར་ཞིག་བྱེད་དགོས། 

    རང་རེས་བོད་ཀྱི་ཁྱབ་ཆེ་བའི་རྒྱུན་སྤྱོད་ཡུལ་སྐད་མི་འདྲ་བ་གལ་ཆེ་རིགས་ལ་དེའི་འབྱུང་ཁུངས་འཚོལ་ཐབས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་མང་ཙམ་བྱས་ཏེ་ཡིག་སྲོལ་གྱི་ཐོག་ནས་དབྱེ་ཞིབ་གང་ཐུབ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡང་སྐད་ཡིག་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་དམ་དུ་གཏོང་རྒྱུར་ཕན་པ་ངེས་གཏན་ཡོང་སྲིད་སྙམ།  མི་རིགས་གཞན་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་སྐད་བརྡ་བོད་སྐད་ནང་འདྲེས་རིགས་ཕུད།   བོད་རིགས་རང་གི་ཕ་སྐད་ཡིན་ཕྱིན་མང་པོ་ཞིག་ཡིག་སྲོལ་གྱི་སྒྲ་དོན་ཐོག་ནས་སྐད་ཡིག་གི་འབྲེལ་བ་ངེས་ཅན་ཞིག་འཚོལ་ཐུབ་སྙམ།  དཔེར་ན་བོད་རིགས་ཡོངས་ཀྱི་ཁ་སྐད་ནང་རྟག་ཏུ་སྤྱོད་མང་ཤོས་ཀྱི་"ཡིན"དང་"མིན"ཞེས་པའི་གོ་དོན་མཚོན་བྱེད་དེ་ལ།   ལྷ་ས་ལྟེ་བར་བྱས་པའི་དབུས་ཁུལ་དང་།  བོད་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲོག་ཁུལ་ཆེན་པོ།  ཁམས་ཕྱོགས་དང་།  མདོ་སྨད་ཀྱི་ས་ཁུལ་སོགས་བོད་རིགས་ཆེས་མང་བ་གནས་སའི་ཡུལ་སྐད་ལ།   "རེད་མ་རེད"ཅེས་ཟེར་བ་དང་།  གཞིས་ཀ་རྩེ་ལྟེ་བར་བྱས་པའི་རྒྱལ་རྩེ་སོགས་ཡར་ཆབ་གཙང་པོའི་ལྷོ་རྒྱུད་གཙང་སྨད་ཁུལ་དང་།  ལྷོ་ཁ།  ཡར་འབྲོག  སྙེ་མོ་སོགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གི་ཡུལ་སྐད་ལ་ནི།   "འབས་མ་འབས"སམ། "འབགས་མ་འབགས"ཞེས་ཟེར་ཞིང་།  ཡང་ལ་སྟོད་ལྷོ་ཁུལ་དིང་རི་དང་ཤེལ་དཀར་ཁུལ།  ས་སྐྱ།  ལྷ་རྩེ།  བོ་དོང་།  ཤབ་གཞུང་སོགས་ས་ཁུལ་ཁག་གཅིག་གི་ཡུལ་སྐད་ལ།  "འདེད་མ་འདེད"ཅེས་ཟེར་བ་ཡིན།  དེ་མིན་ཀོང་པ་ཁུལ་དང་།  སྐྱིད་གྲོང་སོགས་རོང་མཚམས་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་སུ།  "ཡིན"དང་"མིན"ཞེས་ཡིག་སྐད་སོར་བཞག་སྨྲ་བའང་སྣང་།  གོ་དོན་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའི་ཡུལ་སྐད་མི་འདྲ་བ་དེ་དག་ཕར་བལྟས་ན་ཕན་ཚུན་སྒྲ་སྦྱོར་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་མ་ཟད།  ཐད་ཀར་དཔྱོད་སྐབས་དེ་དག་གི་ཡི་གེའི་གོ་དོན་ཡང་དོན་མཚུངས་ཤིག་འགྲེལ་དཀའ་ལ་དག་ཡིག་དང་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་ནང་ནས་ཀྱང་ཁུངས་ལྡན་ཞིག་རྙེད་མི་ཐུབ།  འོན་ཀྱང་ཞིབ་ཏུ་བསམས་ཤིང་ཡིག་སྲོལ་ཐོག་ནས་སྒྲ་དོན་ལ་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་རིགས་འདེད་བྱེད་སྐབས་ཁོ་བོའི་ངོས་འཛིན་ལྟར་ན།  "རེད་མ་རེད"ཅེས་པ་དེ་ནི་བརྡ་རྙིང་དུ་"རིགས་མ་རིགས"ཞེས་པ་སྒྲ་ཟུར་ཆག་པ་དང་།  "འབས་མ་འབས"སམ་"འབགས་མ་འབགས"ཞེས་པ་དེའང་དང་ཐོག་ཡིག་སྐད་ལ་བྱ་བའམ་དོན་དེའི་ཐོག་ཏུ་"འབབ་མི་འབབ"ཅེས་པ་སྒྲ་ཟུར་ཆག་ནས་བྱུང་བ།  "འདེད་མའདེད"བྱ་བ་དེ་ནི་གང་བརྗོད་བྱའི་དོན་དེ་ཁས་ལེན་དང་མི་ལེན་གྱི་བརྡ་མཚོན་ཞིག་སྟེ་དཔེར་ན་དེང་སང་ཡང་ཆོས་ཀྱི་རྩོད་གྲྭར་ཁས་ལེན་སྐབས་"འདོད་ལགས"ཞེས་བརྗོད་བཞིན་པ་ལྟར་བརྡ་རྙིང་གི་"འདོད་མི་འདོད"ཅེས་པ་སྒྲ་ཟུར་ཅུང་ཟད་ཆགས་པ་བཅས་ཡིན་པའི་འདོད་ཚུལ་ཡོད།   རྩ་བའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འབྱུང་ཁུངས་གཅིག་ལས་མཆེད་པར་བརྟེན་ཡུལ་སྐད་ཕན་ཚུན་དབར་ཧེ་བག་ཆེ་ཆེ་ལྟར་སྣང་རུང་།   སྐད་བརྡ་མི་མཐུན་པ་མང་པོ་ཞིག་ཡི་གེའི་སྒྲ་དོན་ཐོག་ནས་བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་འཇུག་ཡུལ་སོ་སོར་དབྱེ་ཞིབ་བསྡུར་འཚོལ་བྱ་དགོས་པ་དེ་རིགས་རྫོགས་མཐའ་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་།  ས་ཁུལ་བྱེ་བྲག་པ་རེ་རེ་བྱས་ནས་ཡུལ་སྐད་ལ་ཡིག་སྲོལ་དང་འབྲེལ་ཏེ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་།  དཔེར་ན།  ལྷ་ས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་སྐད་ལ་ཆ་མཚོན་ན་འདྲི་ཚིག  "བྱུང་ངས""འདུག་གས" "སྦྱར་རས""བཀབ་པས""ཉལ་ལས"ཟེར་བ་སོགས་ནི།  ཡིག་སྲོལ་གྱི་བྱུང་ངམ།  འདུག་གམ།  སྦྱར་རམ།  བཀབ་བམ།   ཉལ་ལམ་ཞེས་པའི་རྗེས་འཇུག་མ་ཡིག་ཟོར་ཡང་བར་བརྗོད་ནས་སྒྲ་ཅུང་ཟད་ཉམས་པ་རྟོགས་སླ་ཞིང་།  འོན་ཀྱང་རྗེས་འཇུག་གཞན་ལྔའི་འདྲི་ཚིག་ནི་གོང་ལྟར་བརྗོད་མི་བདེ་བས་མིང་མཐར་པ་སྒྲ་བསྣན་ཏེ་རྗེས་འཇུག་པས་འདྲི་ཚིག་གོང་བཞིན་མཚོན་པར་བྱས་སྟབས།  "བསྡད་པས""ཉན་པས""བཀྲམ་པས""བྱས་པས"ཟེར་བ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་ཡིན།  གཞན་ཡང་བྱེད་ཡིག་ད་ལྟ་བ་ལ།  "རྒྱག་གིད" "གསུང་གིད" "ཤོད་ཀིད""འདོན་གིད""ལབ་ཀིད""འགྲེམ་གིད""ཤར་གིད""ཡལ་གིད""ཤེས་ཀིད"ཟེར་བ་འདི་རིགས་ནི་བརྗོད་བདེ་དྲངས་ནས་མྱུར་སྟབས་སུ་སྨྲ་བ་ཇེ་མགྱོགས་སུ་སོང་བའི་དབང་གིས་དོན་ལ།  རྒྱག་གིན་འདུག  གསུང་གིན་འདུག  ཤོད་ཀྱིན་འདུག  འདོན་གྱིན་འདུག་ཅེས་སོགས་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་ཚིག་གཉིས་པའི་རྗེས་འཇུག་ན་ཡིག་དང་སྨད་འདོགས་ཡོད་རིགས་མིང་གཞིའི་ཡི་གེར་ཐིམ་ཞིང་།  ཚིག་གསུམ་པའི་སྔོན་འཇུག་དང་རྗེས་འཇུག་དབྱངས་ཨུ་བཅས་མིང་གཞི་ད་ཡིག་ལ་ཐིམ་པ་མ་ཟད།  ད་ཡིག་དེ་ཚིག་གཉིས་པའི་རྗེས་འཇུག་ལྟ་བུར་མདུན་དུ་བསྣུར་བ་ལས་སྒྲ་དེ་ལྟར་ཐོན་པ་བཅས་དེའི་རིགས་ནི་བོད་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེའི་དབར་རིམ་བཞིན་ཁྱད་པར་ཤོར་སྟངས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ངོ་མ་ཞིག་ཡིན་པའི་དཔེ་མཚོན་ཙམ་བརྗོད་པ་འདི་འདྲ་བ་རྫོགས་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་མཆིས་པས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་ཚོར་དཔྱད་གཞི་དང་སྙན་བསྐུལ་དུ་ཕན་ན་སྙམ།  འོན་ཀྱང་བོད་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བྱོན་པའི་མཁས་པ་ཞིག་གིས་གོང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཡུལ་སྐད་དེ་ལ་ "གསུང་བགྱི་འདུག" "གནང་བགྱི་འདུག"ཟེར་དགོས་པར་ངོས་འཛིན་གནང་འདུག་ཀྱང་།  ཚིག་དོན་དང་ཡིག་སྲོལ་གང་ཅི་ནས་འཐད་པར་མ་མཐོང་མོད་རྣམ་དཔྱོད་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་དཔྱད་གཞི་མཛད་རྒྱུར་ཞུས་པ་ལགས།  

    གཞན་ཡང་ལྷ་སའི་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་ཚིག་མཇུག་ཏུ་ "འདུག"ཟེར་ཚད་ལ་གོང་ལྟར་མིང་གཞི་ད་ཡིག་རྗེས་འཇུག་ཏུ་བསྣུར་བ་ཡང་མ་ངེས་ཏེ་དཔེར་ན།   "དངོས་པོ་འདི་ཡག་གག" "འདི་ཡང་ངག" "འདི་དཀར་རག" "འདི་དལ་ལག"ཟེར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཡག་པ་འདུག  ཡང་བ་འདུག  དཀར་བ་འདུག དལ་བ་འདུག་ཅེས་པའི་མིང་མཐའི་པ་བ་བསྡུས་པའི་ཚབ་ཚིག་སྔ་མའི་རྗེས་འཇུག་ལ་འདུག་ཟེར་བའི་རྗེས་འཇུག་ག་སྦྱར་ནས་སྒྲ་དེ་ལྟར་ཐོན་པ་དང་།  ཡང་ "དྲིས་ན་ཤོས་པག" "འདི་བརྟན་པག" "བྱེད་ཐུབ་པག" "འདི་དམ་པག" "འདི་རྒྱས་པག"ཟེར་བ་སྟེ་དོན་ལ་དྲིས་ན་ཤོད་པ་འདུག  བརྟན་པ་འདུག  ཐུབ་པ་འདུག  དམ་པ་འདུག  རྒྱས་པ་འདུག་ཅེས་པ་སོགས་མིང་མཐའི་པ་ལ་ཚིག་མཐའ་འདུག་གི་རྗེས་འཇུག་ག་ཡིག་སྦྱར་ནས་དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་སོགས་མཐའ་ཡས་ཀྱང་ཁ་སྐད་དེའི་རིགས་ལ་གང་ལྟར་ཡིག་སྐད་འགྱུར་ཚུལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

    དེ་མིན་ལྷ་ས་ཁུལ་དུ་ཞབས་བྲོ་ལ་ "ཞབས་རོ"དང་།  འདྲ་པོ་ལ་ "ར་པོ"ཟེར་བ་སོགས་མིང་གཞིའི་ཡི་གེ་ལ་བག་ལ་ཞ་ནས་སྨད་འདོགས་ཀྱི་སྒྲ་གཙོ་བོར་འདོན་པའམ།  ཡང་ལ་ལར་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཕྲ་པོ་ལ་ "ཕ་པོ"  བྲག་ལ་ "བག"ཅེས་པ་སོགས་མིང་གཞི་ཁོ་ནའི་སྒྲ་ཕྱུང་སྟེ་འདོགས་ཅན་བག་ལ་ཞ་བ།   བྱེད་འབྲེལ་གྱི་སྨད་འདོགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་དཔེར་ན།   "དངུལ་གི་ཕོར་པ" "གསེར་གི་སོར་གདུབ""ཁྱེད་ཀིས་གནང""གཞན་གིས་གནང""རྒྱབ་ཀི་རི་བོ""སྲམ་གིས་ཉ་བསད"ཟེར་བ་ལྟ་བུ་དང་།  དེ་བཞིན་ཡར་ལ་"ཡའ"དང་མར་ལ་"མའ"ཕར་ལ་"ཕའ"ཚུར་ལ་"ཚུའུ"ཟེར་བ་སོགས་རིམ་བཞིན་སྒྲ་ཟོར་ཇེ་ཡང་དུ་གྱུར་ནས་རྗེས་འཇུག་གི་སྒྲ་ནུས་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་ཡུན་རིང་གོམས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཁ་སྐད་ནང་ཡི་གེའི་སྒྲ་ཟུར་ཉམས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་འདིའི་རིགས་ལ་ཡུལ་ཕྱོགས་སོ་སོའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་དང་འབྲེལ་གསལ་བཤད་ངོ་སྤྲོད་རྒྱ་ཆེར་མཛད་ན།  སྐད་ཡིག་གཞི་གཅིག་ལས་ཐ་དད་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་གསལ་རྟོགས་ཡོང་བ་དང་།  འབྱུང་འགྱུར་སྐད་དང་ཡི་གེའི་བར་ཐག་ཇེ་ཉེར་བསྒྱུར་རྒྱུའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་བསྐྲུན་ཐབས་སམ་མི་རྣམས་ཀྱིས་བྱ་གཞག་དེ་བསྒྲུབ་ཐུབ་པའི་ཡིད་ཆེས་དང་སྤྲོ་སེམས་ལ་བསྐུལ་མ་ཐེབས་པ་སོགས་ཀྱི་ཕན་ཆ་འདྲ་ཡོང་སྲིད་དམ་སྙམ།  

    བཞི།   བོད་ཡིག་གི་ཀློག་སྒྲ་སྐྱོན་བྲལ་ཡོང་བར་ཤུགས་རྒྱག་དགོས། 

    རང་རིགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཀློག་སྒྲ་འདི་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་མི་ཉམས་གོང་སྤེལ་གྱིས་མི་རབས་རྗེས་མ་རྣམས་སྐྱོན་བྲལ་ངང་གསོ་སྐྱོང་ཐུབ་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་འདི་ནི་སྣང་ཆུང་རྩ་བ་ནས་བྱ་རྒྱུ་མེད་པའི་དོན་འགངས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན།  ཇི་སྐད་དུ་ཡང་།  "བསླབ་ལ་བརྩོན་པའི་གང་ཟག་གིས།  ཐོག་མར་ང་རོ་རྣམས་ལ་སྦྱང་།  །"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འདི་ནི་ཤེས་རིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ལེགས་པར་འཛུགས་པའི་ཁང་བཟང་བསྐྲུན་པའི་རྩིག་རྨང་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་མ་ཟད།   བོད་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེའི་རྒྱང་ཁྱད་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྱུར་བར་ཡང་གལ་ཆེའི་ནུས་པ་ལྡན་ཡོད་སྙམ།   དེང་སྐབས་བོད་རིགས་ཀྱི་ཁ་སྐད་གཅིག་གྱུར་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་སྐོར་ལ་རང་རིགས་མཁས་པ་མང་པོས་གྲོས་འགོ་དང་།  འདོད་ཚུལ།    འཆར་གཞིའི་རྩོམ་ཡིག་སོགས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་འདོན་སྤེལ་གནང་བ་ལྟར་བོད་ཀྱི་སྤྱི་སྐད་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་ཐུབ་ན་དགེ་མཚན་ཆེན་པོ་ཡོང་ངེས་སྨོས་མ་དགོས་མོད།  འོན་ཀྱང་བྱ་བ་རླབས་པོ་ཆེ་དེ་ལྟ་བུ་མངོན་དུ་འགྱུར་རྒྱུ་ནི་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་ལ་དུས་ཡུན་རིང་བའི་ཕུགས་འདུན་ཞིག་ཡིན་སྙམ། སྔོན་ལ་རང་རེས་བོད་ཡིག་གི་ད་ཡོད་ཀློག་སྒྲ་འདིའི་སྐྱོན་ནོར་བསལ་ནས་ཡིག་སྲོལ་དང་མཐུན་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་ཀློག་འདོན་སྒྲ་གང་དག་གཅིག་གྱུར་ཞིག་ཡོང་ཐབས་ལ་དོ་སྣང་དང་འབད་འཐབ་བྱ་དགོས་ངེས་ཡིན་ལ།   རང་ལྗོངས་སུ་མཚོན་ན་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་སྙམ།   དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ལ་ཁོ་བོའི་རྨོངས་འཆར་ལྟར་ན།  དང་ཐོག་ཅུང་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ཡུལ་སྐད་མི་འདྲ་བ་སོ་སོར་ཞིབ་བཤེར་ཞིག་བྱ་དགོས་ཏེ།   ཡུལ་སྐད་ཀྱི་ཤན་ཞུགས་གོམས་གཤིས་སུ་གྱུར་པའི་རྐྱན་གྱིས་ཡི་གེའི་ཀློག་སྒྲ་དག་པར་འདོན་པ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་ཐེབས་རིགས་མང་ཉུང་ལ་མ་བལྟོས་པ་ཞིག་ཡུལ་སྐད་ཚང་མར་ཡོད།   དེ་ནི་ལེ་ཚན་གོང་མར་བརྗོད་པའི་ཁ་སྐད་ཐོག་སྒྲ་ཟུར་ཉམས་པ་དེ་ཚོ་དང་མི་འདྲ་བར་ཡིག་སྲོལ་ལ་གནོད་འཚེ་ཡོང་གཞི་ཤ་སྟག་ཡིན།  དེ་ལ་བདག་གི་དྲན་ཚོད་འགའ་ཞིག་དཔེ་མཚོན་ཙམ་དུ་ཞུ་ན།   གཙང་ཁུལ་དུ་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་ཤན་ཞུགས་པས་"བལ"ལ་"བའ"ཞེས་ཀློག་པ་དང་།   རྒྱལ་ལ་"རྒྱའ"སོགས་མདོར་ན་རྗེས་འཇུག་"ལ"སྦྱར་བ་ཚང་མར་"འ"སྒྲ་ལྟ་བུ་འདོན་པ།  ཁམས་ཁུལ་དུ་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་ཤན་ཞུགས་ནས་ཀྱ་ཁྱ་གྱ་སོགས་ལ་"ཅ་ཆ་ཇ"ཟེར་བ་ལྟ་བུ་འདོན་པ་དང་།  ཅི་ཞེས་པའི་སྤྱི་སྒྲ་ལ་"ཆི"ཞེས་ཀློག་པ།  འབྲོག་ཁུལ་མང་པོར་བོད་ཅེས་པར་"བོགས"ཟེར་བ་ལྟ་བུ་འདོན་པ་དང་།    དོན་ཞེས་པ་ལ་"དོའོང"ཟེར་བ་འདྲ་ཞིག་འདོན་པ།   མདོར་ན་རྗེས་འཇུག་ད་ན་ཡོད་རིགས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་འདོན་དཀའ་བ།  ཀོང་པོ་ཁུལ་དུ་གང་ཟག་གིས་སྤྱི་སྒྲ་སུ་ཞེས་པར་"སི"ཟེར་བ་ལྟ་བུ་འདོན་པ།  དཔོན་པོ་ཞེས་པར་ཡང་"དཔེན་པོ"ཟེར་བ་སོགས་ལྟ་བུདང་།   གཞི་རྐང་བོད་ཡིག་ལ་"བ་ཕྱེད་ཝ་རུ་འབོད"ཅེས་པའི་སྦོམ་ཚིག་ཅིག་གྲགས་པ་ལྟར་སྤྱིར་བཏང་"བ"ཡིག་མིང་ཚིག་གི་ཐོག་མར་བྱུང་རིགས་ལ་བ་རང་འདོན་པ་དང་།  མིང་མཐར་བྱུང་ན་ཝ་ཞེས་འབོད་པ་ཡིན་མོད།  འོན་ཀྱང་ཨ་མདོ་ས་ཁུལ་འགར་བོད་ཅེས་པ་ལའང་"ཝོད"ཅེས་འདོན་པ་སོགས་ཡུལ་སྐད་སོ་སོའི་ཤན་ཞུགས་པས་ཡི་གེའི་ཀློག་སྒྲ་མི་དག་པ་དེ་དང་དེ་འདྲ་བའི་སྐྱོན་ཆ་ཇི་སྙེད་ཅིག་མུ་འབྱམས་སུ་གནས་པ་མ་ཟད།   ཡིག་རྨོངས་སེལ་བ་དང་དུས་མཚུངས་སྒྲ་སྐྱོན་རྒྱ་ཆེར་ཁྱབ་བཞིན་ཡོད།   དེང་སྐབས་ཁྱབ་ཆེ་ཤོས་སུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་"དབུས་སྐད"དམ"ལྷ་སའི་སྐད"ཅེས་པ་འདི་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ནས་ཚད་ལྡན་བོད་སྐད་དུ་བརྩི་བའི་བསྔགས་བརྗོད་དང་།  དང་ཞེན་གནང་མཁན་གང་སར་མཐོང་ཐོས་བྱུང་བ་དེ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ག་ལ་ཡིན་མོད།  འོན་ཀྱང་ལྷ་སའི་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པ་ལས་ཡི་གེ་ཀློག་སྒྲ་མི་དག་པ་འགའ་ཞིག་ཐོན་ཞིང་འཕེལ་བཞིན་པ་འདི་དག་ལའང་དོ་སྣང་ཆེ་ཙམ་བྱ་དགོས།   དཔེར་ན།  གསལ་བྱེད་སྡེ་པ་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་ཀྱི།   དང་།   གཉིས།   གསུམ།   ལྔ་བཅས་ཀྱི་མིང་གཞིའི་ཡི་གེ་གསུམ་པ་མོ་ཡིག་སྟེ།  ག ཇ།  ད། ཛ་རྣམས་འདོན་སྐབས་ལྷ་སའི་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་ཤན་ཞུགས་པས།  "རྒ   རྗ།   རྡ།   རྫ"ཞེས་སྒྲ་ལྕི་བར་བཀླགས་སྟབས་ཇི་ལྟར་ལ་"རྗི་ལྟར"དང་།  ད་ག་རང་ལ་"རྡ་ག་རང"ཛ་དྲག་ལ་"རྫ་དྲག"ཟེར་བ་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་སྐྱོན་ཐོན་བཞིན་པ་དང་།  ཡང་མིང་གཞི་གོང་གསལ་གྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ལ་སྔོན་འཇུག་གམ་མགོ་ཅན་སྦྱོར་སྐབས་སོ་སོའི་ཀློག་སྒྲ་ལྕི་བར་འགྱུར་དགོས་རུང་།   ལ་ལར་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་སྒྲ་ཡང་བར་གྱུར་ནས་དཔེར་ན།   དགྲ་བོ་ལ་"གྲ་བོ"དང་།  སྒྲ་དག་པོ་ཞེས་པར་"གྲ་དག་པོ"ཟེར་བ་སོགས་སྒྲ་ལྕི་ཡང་གོ་ལྡོག་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཆ་ཡོད་པ་རང་ཅག་ཚང་མས་ཞིབ་དཔྱོད་མཛད་དེ་འབད་པ་ཆེར་བསྐྱེད་ཀྱིས་སེལ་ཐབས་ནན་ཏན་ངེས་པར་གནང་དགོས་པ་འདུག   དེར་བརྟེན་ལྗོངས་ཡོངས་རང་བཞིན་ལྡན་པའམ་ཡང་ན་ཁུལ་ཡོངས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭ་དང་དགེ་འོས་འཛིན་གྲྭ་སོགས་ཀྱིས་གཙོ་འགན་བླངས་ཏེ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ས་གནས་སོ་སོའི་ཡུལ་སྐད་བྱེ་བྲག་པ་རེ་རེ་བཞིན་གྱི་ཤན་ཤུགས་ལས།  ཡི་གེའི་ཀློག་སྒྲ་ཡང་དག་པར་འདོན་པ་ལ་བསླད་སྐྱོན་ཐེབས་གཞིའི་རིགས་ཆེ་ཕྲར་མ་ལྟོས་པ་ཇི་ཡོད་ས་གནས་སོ་སོ་ནས་བསྡུས་པའི་དགེ་འོས་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཀློག་སྒྲར་ཞིབ་བསྡུར་གནང་ཐོག་ས་གནས་ཅི་དང་ཅིའི་ཡི་གེའི་ཀློག་སྒྲ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་སྒྲ་སྐྱོན་ཆེ་ཕྲ་གང་དང་གང་མཆིས་པ་རེའུ་མིག་གསལ་འགོད་དང་འབྲེལ་ཐོག་མར་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་པ་རེ་རེ་བཞིན་ནས་རང་རང་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་སྐྱོན་གསལ་རྟོགས་ཀྱིས་གཙང་སེལ་དང་།   སླད་ས་གནས་སོ་སོར་སློབ་ཆུང་ནས་བཟུང་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་ཤན་ཞུགས་པའི་ཡི་གེའི་སྒྲ་སྐྱོན་སེལ་ཐབས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་ཐུབ་ན།   འབྱུང་འགྱུར་བོད་ཡིག་གི་སྒྲ་སྦྱོར་ཉམས་ལད་རྒྱ་ཡན་དུ་འགྲོ་བར་སྔོན་འགོག་དང་།  ཡི་གེའི་ཀློག་སྒྲ་གཅིག་གྱུར་ཡོང་རྒྱུར་ནུས་པ་ཆེན་པོ་འདོན་ཐུབ་རྒྱུ་མ་ཟད།  སླད་བོད་ཀྱི་ཁ་སྐད་དང་ཡི་གེའི་བར་ཁྱད་རིམ་བཞིན་ཇེ་ཉེར་འགྱུར་བ་ལའང་ཕན་འབྲས་ངེས་གཏན་ཞིག་འཐོབ་ཐུབ་སྙམ་པ་བཅས་རང་བློའི་རྨོངས་འཆར་ཐོར་བུ་འགའ་ཞིག་ཟོལ་མེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གསོལ་བ་ལགས་ཤིང་།  འོན་ཀྱང་རང་ཉིད་ལ་སྐད་ཡིག་རིག་པའི་སྦྱོང་བརྡར་དང་།  སྐད་ཡིག་སློབ་གསོའི་ཉམས་མྱོང་སོགས་ཅི་ཡང་མེད་ཁར།  ད་ཆ་ལོ་ན་དང་ཤེས་རིག་གཉིས་ཀ་དུས་མཉམ་དུ་ཉམས་རྒུད་གྱུར་པས་དོན་ཕན་གྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་དཀའ་བ་མ་ཟད།  སྐྱོན་དང་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་ལོང་གཏམ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོང་ངེས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་སློབ་སྟོན་ནན་ཏན་གནང་སྐྱོང་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།  

    ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་དཔྱད་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་སྟོད་ཆ་ལས་འདམས།  

    ༼དཔྱད་རྩོམ་འདི་ཉིད་1993ལོའི་ 《བོད་ལྗོངས་སློབ་གསོ་》 དུས་དེབ་4པར་ཐོག་མར་སྤེལ༽

    --    --

    འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། བདེ་སྐྱིད་བུ་ཁྲིད།